Յոհաննես Հեսթերս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յոհաննես Հեսթերս
Johannes Heesters - 1964.jpg
Ծննդյան թիվ՝դեկտեմբերի 5, 1903(1903-12-05)[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր՝Ամերսֆորտ, Ուտրեխտ (համայնք), Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ
Վախճանի թիվ՝դեկտեմբերի 24, 2011(2011-12-24)[6][1][2][3][4][5] (108 տարեկանում)
Վախճանի վայր՝Շտարնբերգ, Վերին Բավարիա, Բավարիա, Գերմանիա[1]
Քաղաքացիություն՝Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ
Մասնագիտություն՝երգիչ, հեռուստատեսային դերասան, կինոդերասան և թատրոնի դերասան
Պարգևներ՝«Վաստակների համար» բավարիական շքանշան, Order of Merit of Berlin?, Վիեն քաղաքի պատվո մատանի և Romy
IMDb։ID 0373535
johannes-heesters.de

Յոհաննես  Հեսթերս  (հոլ.՝ Johannes Heesters, դեկտեմբերի 5, 1903(1903-12-05)[1][2][3][4][5], Ամերսֆորտ, Ուտրեխտ (համայնք), Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ - դեկտեմբերի 24, 2011(2011-12-24)[6][1][2][3][4][5], Շտարնբերգ, Վերին Բավարիա, Բավարիա, Գերմանիա[1][7]), հոլանդա-ավստրիացի դերասան և երգիչ (տենոր), 89-ական էստրադայի արտիստ (հիմնականում գերմանական բեմում): 1936 թվականից բնակվել է Գերմանիայում: Ունեցել է ավստրիական քաղաքացիություն[8]. 1997 թ. ընդգրկվել է գինեսի ռեկորդների Գրքում' որպես աշխարհի ամենատարեց գործող դերասան[9]:

Յոհաննեսը  մինչև վերջերս հանդես է եկել թատերական բեմում և հեռուստատեսությունում[10][11]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատանեկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոհան Մարիուս Հեսթերսը (գերմ.՝ Johan Marius Nicolaas Heesters) ծնվել է նիդերլանդական Ամերսֆորտում: Նա եղել է կրտսերը չորս որդիներից կոմերսանտ Յաբոկուս Հեսթերսի և նրա կնոջ՝ Գերտրուդի ընտանիքում: Նախնական կրթությունը ստացել է բիզնես-դպրոցում: Դերասանական կարիերայի մասին Յոհաննեսը սկսեց մտածել միայն  16  տարեկանից՝ 1919 թ.: Նա ընդունվել է դրամայի դպրոց, որտեղ սովորել է երգեցողություն և դրամատիկական արվեստ, որից հետո ստացել է մի շարք աշխատանքի առաջարկներ: 1921 թ. Յոհաննեսը բեմում էր: 1924 թ. նա խաղացել է երկրորդ պլանի դեր «Հոլանդական կրկես» ֆիլմում, ֆիլմի ռեժիսորը Թեո Ֆրանկելն  էր: 1927 թ. բդեկտեմբերին Յոհաննեսը  երգում է Հարի Ֆրոմորմանի  հետ: Յոհանեսի կարիերան Վիեննայի պետական օպերայում սկսվել է 1934 թ.՝ Կառլ Միլեկերի «Աղքատ ուսանող» օպերայում:

Կարիերայի սկիզբը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1936 թ. նա տեղափոխվել է Բեռլին, որտեղ խաղացել է մի քանի էկրանավորված  օպերաներում եւ երաժշտական ֆիլմերում: Երիտասարդ Յոհաննեսը, գեղեցիկ-թխահեր, երգում  էր թեթեւ երաժշտություն, և հեշտ ստացավ ճանաչում։ Բեռլինի հանդիսատեսը տվեց նրան «Յոպի»[12] մականունը: Յոհաննեսի  առավել հայտնի երգը  դարձավ  Գրաֆ Դանիլոյի «Зайду-ка я в Максим» երաժշտական համարը՝ Ֆրանց Լեհարի «Ուրախ այրին» օպերայից: Այս համարը նա կատարել է արդեն 35 տարեկանից (1600 անգամ): 

Իր կարիերայի մեծ մասը Հեսթերսը  համագործակցում է «UFA» ընկերության հետ: Վերջին ֆիլմը, որում նա նկարահանվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, եղել է 1945 թվականի «Թռչող մուկ» ֆիլմը: Հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում Հեսթերսը շարունակել աշխատանքը կինոյում ՝ ընդհուպ մինչեւ 60-ական թթ.:

Յոհաննես Հեսթերը նացիստական Գերմանիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոհաննեսը հաճախ ենթարկվել է մեղադրանքների Երրորդ ռեյխի ժամանակ նացիստների հետ կապի համար: Սակայն նա ստացել է Գերմանիայի քաղաքացիություն եւ չի միացել Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցությանը, այլ 1938 թ. հանդես է եկել հոլանդական բեմում՝  հրեական փախստականների հետ: Յոհաննեսի համերգներին հաճախ ներկա էին լինում կուսակցական ղեկավարները  եւ անձամբ Ադոլֆ Հիտլերը[13]:

Պատերազմից հետո Յոհաննեսը պնդում էր, որ ինքը չի հետաքրքրվել քաղաքականությամբ եւ մտածում է միայն իր ընտանիքի բարեկեցության մասին:

1976 թ. մեկ հոլանդացի  լրագրող մեղադրել է Հեսթերին նրա  համար, որ 1941 թ. նա այցելեց Դախաուի համակենտրոնացման ճամբար: Այդ մեղադրանքներին միացել են նաև  շատ ուրիշներ:

2008 թ դեկտեմբերի 16-ին Յոհաննեսին դատարանի միջոցով  մեղադրանք - զրպարտություն  էր  ներկայացրել հրապարակախոս Ֆոլկեր Կյունին, պնդում էր, որ ճամբարում Հեսթերսը հանդես է եկել ՍՍ[14] կուսակցության անդամների  առաջ: Դատարանը մերժել է մեղադրանքը[15] [16]: "Սիրելի արտիստների, որոնք գոհացնում էին մեզ Դահաուուն 21.5.1941" ալբոմը ծառայում է անուղղակի ապացույցներ մեղադրանքների համար: Այսպիսով, Ֆոլկեր Կյունը կարող էր շարունակել պնդել, որ Հեսթերսը հանդես է եկել Դահաուում սոցիալիստների առաջ: Հեսթերսը վիճարկել էր դատարանի որոշումը: 2010 թ. ապրիլին կողմերը կնքել են հաշտության համաձայնություն: Կյունը հայտարարել է, որ չի կարող Հեսթերսին անվանել ստախոս, եթե վերջինս չի ժխտել իր ելույթը համակենտրոնացման ճամբարում:

Պատերազմից հետո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոհաննեսը շարունակել է  իր կարիերան պատերազմից հետո: Նա երգում է Վիեննայում, Մյունխենում և Բեռլինում. 1953 թ. Օտտո Պրեմինգերը նրան հրավիրեց Հոլիվուդ՝ մասնակցելու "Աղջիկը տանիքում" ֆիլմի նկարահանումներին: 1960-1970-ական թվականներին Հեսթերսը նկարահանվել է հեռուստատեսային ֆիլմերում և շոուներում և խաղում էր բեմում: 1978 թ. հրատարակվել է իր հուշերը՝ «Es kommt auf die Sekunde an»:

1983 թ. նա հրավիրվել էր միջոցառման՝ նվիրված Մյունխենյան Ազգային թատրոնի 104-ամյակին:

1992 թ. Հեսթերսը ամուսնացել է դերասանուհի Սիմոնե Ռետելի հետ: 1996 թ. ամռանից մինև 2002 թ.. նա խաղում է իր կնոջ հետ Կուրտ Ֆլատովի պիեսում, որը գրված է անձամբ նրա համար՝ «Պատկառելի տարիք» և գնացել է աշխատանքային շրջագայության Ավստրիայում և Գերմանիայում: 1996 թ. այդ պիեսը էր էկրանավորվել  է: 1997 թ. Հեսթերսը ընդգրկվել է գինեսի ռեկորդների Գրքում՝ որպես աշխարհի ամենատարեց գործող դերասան:

Վերջին ծրագրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2003 թ. դեկտեմբերի 5-ին Յոհաննեսը տոնեց իր հարյուրերորդ ծննդյան օրը: Այդ իրադարձության պատվին նա համերգ է տվել "Լրանում է Լեգենդի 100-ը" գերմանական "ARD" հեռուստաընկերությունում:

2003 թ. սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին նա հանդես է եկել կոմեդիայի թատրոնում՝ ներկայացնելով "Յոհաննես Հեսթերս. հավատարմություն երաժշտությանը", որը նվիրված է նրա 100-ամյա հոբելյանին:

2005  թ. Հեսթերսը Բաբելսգերբի կինոստուդիայի նվագախմբի հետ հանդես է եկել որպես մենակատար Սքոթ Լաուտոնի համերգային շրջագայությունում ու համերգներ տվեց յոթ խոշոր քաղաքներում: Այդ ժամանակ էլ Յոհաննեսը համերգներ տվեց Վիեննայի համերգասրահում, որը նվիրված էր նրա 103-րդ ծննդյան օրվան: Իր 104-րդ ծննդյան օրը Հեսթերսը նշել է 2007 թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ Բեռլինում:  

2008 թ. փետրվարի կեսերին Հեսթերսը առաջին անգամ որոշել է գնալ իր հայրենիք՝ Նիդերլանդներ, որտեղ կրկին հերքել է մեղադրանքները նացիստների հետ և նշել է իր 105-րդ տարեդարձը ։ Անցել էր ավելի քան 40 տարի այն օրվանից, երբ նրան վռնդել էին բեմից 1960 թ. ելույթներից մեկի ժամանակ:

Ֆրանց Յոզեֆ I-ի դերում՝ 2008 թ.

Այս տարի Հեսթերսը ստացել է  երկրորդ պլանի դեր Թիլ Շվայգերի «Մեկուկես ասպետ. առևանգված արքայադստեր որոնումներում» ֆիլմում: Վերջին տարիներին Հեսթերսը շարունակեց համերգային գործունեությունը, թեև գրեթե ամբողջությամբ կուրացել էր գլաուկոմայից ու այդ պատճառով ապրում էր Բավարիայում՝  լեռնային Շթարնբերգի  շրաջանում:

հուլիսի 30-ին 2010 թ. մասնակցել է «Կղզային կատակերգություն» (ռեժ. Ռոլֆ Հոխուտ) երաժշտական պիեսին: Հեսթերսը չի երգում, նա ասում է, երկու փոքր մենախոսություն[17]: Իր 107-րդ տարեդարձը Հեսթերսը նշեց հանդիսավոր արարողությամբ Էրֆուրտի[18] համերգասրահներից  մեկում:

Դեկտեմբերի 17-ին, 2011 թ. Հեսթերսը  տեղափոխվել  Շթարնբերգի կլինիկաներից մեկը, որտեղ շուտով սրտի կաթված է ստացել: Այնտեղ, սուրբ Ծննդյան նախօրեին, նա մահացել է 108 տարեկան հասակում[19]: Ուներ երկու դուստր, հինգ թոռ, տասնմեկ ծոռ և երեք կոռ[20]:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

 Լուիզա Հեյսի հետ 1928 թ.

1930 թ. ամուսնացել է Բելգիացի դերասանուհի Լուիզա Հեյսի հետ, ում նա հավատարիմ մնաց մինչև իր մահը՝ 1985 թ.: 1991 թ. նա ամուսնացել է երկրորդ անգամ: Նրա երկրորդ կինը եղել է գերմանացի դերասանուհի, նկարչուհի և լուսանկարիչ Սիմոնե Ռետելը, ով իր ամուսնուց փոքր էր 46 տարի:

Հեսթերսին մնացել է երկու դուստր առաջին ամուսնությունից: Ավագ դուստրը՝ Վիսի Գերալդ-Հեսթերսը, վիեննացի դաշնակահարուհի էր, կրտսեր դուստրը Նիկոլ Հեսթերսը՝ գերմանացի դերասանուհի:

Բանավեճեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոհաննեսը որպես մարդ, ով, չնայած իր տարիքին և հիվանդությանը, դեռ վայելում էր հանրության ժողովրդականությունը և շրջում էր Գերմանիայում, հրավիրվում է նկարահանվել հանրաճանաչ հոլանդական "Աշխարհը շրջվել է" շոուում: Ծրագրի ընթացքում լրագրողը հարցրեց նրան, թե Ադոլֆ Հիտլերը եղել է լավ տղամարդ ("Was Hitler een aardige man?"): Հեսթերսը պատասխանել է, որ "քիչ բան գիտի նրա մասին, բայց տղամարդ նա եղել է, այո"[21]: Հեսթերսի կինը՝ Սիմոնե Ռետելը արագ ուղղել է նրան, ասելով, որ Ադոլֆ Հիտլերը  մարդկության  ամենամեծ  հանցագործն էր: Յոհաննեսը պատասխանել է նրան այսպես.

Aquote1.png Ես գիտեմ սիրելիս: Բայց ինձ մոտ նա լավ բուժվեց: Aquote2.png


Այդ հաղորդումը եթեր հեռարձակվել է դեկտեմբերի 4-ին 2008 թ. և ստացել է մեծ հասարակական հնչեղություն:

Դեկտեմբերի 13-ին 2008 թ., Հեսթերսը ներողություն է խնդրել իր խոսքերի համար հանդիսատեսի առջև գերմանական շոուում: Նա հայտարարել է, որ ինչ ասել է, եղել է "ինչ-որ հիմարություն" կամ "ահավոր մի բան", և ավելացրել է. "Խնդրում եմ ներողություն ասվածի համար"[22]:

Ֆիլմերի ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոհաննեսը  նկարահանվել է 77 ֆիլմերում՝  կատակերգություն, երաժշտական, ռոմանտիկա ժանրերում:

  • 1924: Cirque hollandais / Հոլանդական  կրկես (Հոլանդիա)
  • 1934: Bleeke Bet (Հոլանդիա)
  • 1935: De vier mullers / Չորս  Մյուլլեր  (Օտտո  Մյուլլեր) - գլխավոր  դեր  (Նիդերլանդներ,  Ավստրիա)
  • 1935: Alles für die Firma / Բոլորը  ընկերության  համար  (Ավստրիա)
  • 1936: Die Leuchter des Kaisers /  (Իշխան  Պյոտր Ալեքսանդրովիչ) (Ավստրիա)
  • 1936: Der Bettelstudent (Симон Римановикс) - главная роль (Германия)
  • 1936: Das Hofkonzert (лейтенант Вальтер ван Арнегг) - главная роль (Германия)
  • 1937: Gasparone, D (Эрминио Бондо) (Германия)
  • 1937: Wenn Frauen schweigen (Курт ван Дэрен) - главная роль (Германия)
  • 1938: Nanon (с Эрной Зак и Куртом Майзел), D (Маркиз Шарль д’Обинь) - главная роль (Германия)
  • 1938: Das Abenteuer geht weiter, D (Хайнц ван Зейлен)
  • 1938: Hallo Janine (с Марикой Рёкк), D (Граф Рене) - главная роль (Германия)
  • 1939: Meine Tante- Deine Tante, D
  • 1939: Das Liebesschule, D (Енрико Вилланова, тенор)
  • 1940: Die lustigen Vagabunden (с Руди Годден, Рудольфом Карл, Рудольфом Платте, Карлоттой Хён, Мади Рал, D (Вернер Шратт)
  • 1940: Rosen in Tirol (с Эльфридой Датциг, Хансом Хольт, Хансом Мозер и Тео Линген), D (Граф Герберт фон Вальдендорф)
  • 1941: Immer nur… Du!, D (Вилл Ноллерс)
  • 1941: Jenny und der Herr im Frack, D (Петер Хольм)
  • 1941: Illusion, D (Штефан фон Хольтенау)
  • 1942: Karneval der Liebe, D (Петер Хансен, тенор)
  • 1943: Großstadtmelodie, D (сам-себя)
  • 1943: Es lebe die Liebe, D (Манфред)
  • 1944: Axel an der Himmelstür D (Алекс)
  • 1944: Glück bei Frauen, D
  • 1944: Es fing so harmlos an D (Клеман Верне)
  • 1944: Frech und verliebt (вышел в 1948 году), D (Доктор Петер Шильд, инженер)
  • 1946: Die Fledermaus, D (Герберт Айзенштайн)
  • 1946: XIV. Renée/Renée XIV. Der König streikt, H
  • 1947: Wiener Melodien, A (Ферри ван дер Хойвельс)
  • 1950: Hochzeitsnacht im Paradies, D (Питер Гус)
  • 1950: Wenn eine Frau liebt, BRD
  • 1950-1951: Professor Nachtfalter BRD (Мартин Платт)
  • 1951: Tanz ins Glück, A
  • 1951: Die Czardasfürstin, BRD
  • 1952: Im weißen Rößl (с Марикой Рёкк), BRD (Леопольд)
  • 1953: Liebeskrieg nach Noten, BRD
  • 1953: Die geschiedene Frau, BRD
  • 1953: Die Jungfrau auf dem Dach (с Харди Крюгер и Йоханной Марц), USA
  • 1953: Schlagerparade BRD
  • 1953: Hab’ich nur deine Liebe, A
  • 1954: Stern von Rio/Stella di Rio, BRD/I
  • 1954: Gestatten, mein Name ist Cox, Кокс BRD
  • 1956: Ein Herz und eine Seele/…und wer küßt mich A (сам-себя)
  • 1956: Heute heiratet mein Mann (с Лизелоттой Пулвер и Паулем Хубшмид, BRD (Роберт Петерсон)
  • 1956: Opernball (с Гертой Файлер, Йозефом Майнрадом), A (Георг Даннхаузер)
  • 1956: Bel ami. Der Frauenheld von Paris, A
  • 1957: Victor und Viktoria, BRD (Жан Перро)
  • 1957: Von allen geliebt, BRD (Рудольф Авенариус)
  • 1958: Bühne frei für Marika!, BRD (Михаель Норман)
  • 1958: Besuch aus heiterem Himmel/ Jetzt ist er da aus USA BRD (Джон Ундерховер)
  • 1959: Frau im bestem Mannesalter, BRD
  • 1959: Die unvollkommene Ehe A
  • 1960: Am grünen Strand der Spree (пятая часть, с Хеленой Вита и Гюнтером Пфитцманном).
  • 1961: Junge Leute brauchen Liebe (с Корнелией Фробе, Вальтрау Хаас, Петером Век, Биллом Рамзей, Сентой Бергер и Боем Гобертом), A (Князь Шарль)
  • 1961: Deutsche Schlagerfestspiele, D (певец)
  • 1971: Gastspiel, D (Стивен Гилфорд)
  • 1973: Paganini, D (Князь Фелис)
  • 1973: Hallo, Hotel Sacher…Portier! (вторая серия)
  • 1974: Treffpunkt Herz, D (гость)
  • 1980: Die Alter kommen, D, A, Швейцария
  • 1980: Liebe bleibt nicht ohne Schmerzen, A (рассказчик)
  • 1982: Sonny Boy, D (Ал Левис)
  • 1984: Die schöne Wilhelmine
  • 1985: Otto- der Film, BRD (Клошар)
  • 1985: Wenn die kleinen Veilchen blühen, A (Доктор Томас)
  • 1991: Altes Herz wird normal jung
  • 1993: Zwei Münchner in Hamburg, D (телесериал) (Таддеус ван Даален)
  • 1993: Geschichten aus der Heimat- Blattschuß, D
  • 1994: Silent Love/Любовь без слов, D- Kurzfilm (Скрипач)
  • 1995: Grandhotel (телесериал Zwei alte Hasen)
  • 1996: Zurück ins Leben (телесериал In aller Freundschaft)
  • 1999: Theater: Momo (Мастер Хора)
  • 2008: 1 1/2 Ritter- Auf der Suche nach der reizenden Herzelinde D
  • 2008: Wege zum Glück, D

Կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի Անվանումը Նշումներ
1997 Ամենահին գործող դերասան Գինեսի ռեկորդների գիրքը
2004 Պատվավոր կոչում "Կամերային երգիչ"

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118547690 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Discogs — 2000.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 filmportal.de — 2005.
  6. 6,0 6,1 6,2 http://open.salon.com/blog/lost_in_berlin/2011/12/24/a_legend_leaves_the_stage_johannes_heesters_1903-2011
  7. Schauspieler Johannes Heesters ist tot
  8. aeiou: Heesters, Johannes «Jopie», 29.11.08
  9. Ellicott Claire (18 February 2008)։ «Anger at concert by Hitler singer, 104»։ London: The Independent։ Վերցված է 28 July 2008 
  10. Ellicott Claire (2008-02-18)։ «Anger at concert by Hitler singer, 104»։ The Independent։ Վերցված է 2008-07-28 
  11. Wolfgang Behrens (30 июля 2010 года)։ «Ästhetisches Inferno für den Weltfrieden» (գերմաներեն)։ Kritik und Presseschau auf nachtkritik.de։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-03-21-ին։ Վերցված է 2011-04-29 
  12. Johannes-Heesters-Biografie, Who’s Who Online-Lexikon
  13. «Возвращение певца, выступавшего перед Гитлером»։ BBC News։ 2008-02-17։ Վերցված է 2008-02-17 
  14. BBC NEWS | Europe | Nazi-era singer loses libel suit
  15. Search - Global Edition - The New York Times
  16. Голландскому певцу не простили сотрудничества с нацистами - Радио Свобода © 2010 RFE/RL, Inc
  17. «Jopi Heesters | Mit 106 wieder auf der Bühne | Medien-Nachrichten | news.de»։ Mit 106 wieder auf der Bühne։ 30 июля 2010 года։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-03-21-ին։ Վերցված է 2011-04-29 
  18. «Johannes Heesters (Offizielle Website)»։ Geburtstagsgala mit Johannes Heesters։ декабрь 2010 года։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-03-21-ին։ Վերցված է 2011-04-29 
  19. «Johannes Heesters ist Tot», Berliner Morgenpost, 24 December 2011
  20. Gayathri, Amrutha (26 December 2011).
  21. YouTube - ‪Johannes Heesters: Hitler was aardige man‬‏
  22. «Der Spiegel Online - Wetten, dass…?

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սիմոն Ռետել, տեքստը՝ Բեատրիս Ռոսս: "Յոհաննես Հեսթերս, հմայքը տարիքի". Նյուրնբերգ 1998.
  • Յուրգեն Տրիմբորն. "Յոհաննես Հեսթերս պարոնը գույնզգույն հագուստի  մեջ". Aufbau-Taschenbuchverlag Բեռլին 2003, ISBN 3-7466-2153-4 .
  • Յոհաննեսը Հեսթերս.  Es kommt auf die Sekunde an. Blanvalet-Verlag, Մյունխեն, 1978, ISBN 3-442-03879-0
  • Յոհաննեսը Հեսթերս. "Բարեբախտաբար, ես արդեն ծեր եմ". Edition Ferency bei-ը Bruckmann, Մյունխեն 1993, ISBN 3-7654-2705-5
  • Ուրսուլա Միփ.  "Յոհաննես Հեսթերս". Verlag Ursula Meyer, 2003, ISBN 3-00-010684-7
  • Ինգո Շիվեկ. "Յոհաննես Հեսթերս. Ես հոլանդացի եմ!"; Ինգո Շիվեկ. "Դու զարմանում  ես... Հոլանդացի արտիստը  Գերմանիայում". Agenda-Verlag, 2005, S. 15-49, ISBN 3-89688-255-4
  • 1994, Բեռլին: "Սիրելի կինո, բոլոր գերմանական ֆիլմերը 1929 - 1945 թթ.", Հելգա Վենդտլանդ
  • 2000, Բեռլին: "Գերմանական կինոյի  աստղերի  խոսքը, (Ադոլֆ Հանցմայեր եւ Բերնդտ Շուլց)
  • Օգոստոսի 19 1942 թ.: "կինոյի Աշխարհ", № 31/32

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]