Յոժեֆ Անթալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յոժեֆ Անթալ
Portrait of József Antall, Jr.tif
 
Կուսակցություն՝ Հունգարիայի ժողովրդավարական ֆորում
Կրթություն՝ Բուդապեշտի համալսարան (1954)
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և պատմաբան
Ծննդյան օր ապրիլի 8, 1932(1932-04-08)[1][2]
Ծննդավայր Բուդապեշտ, Հունգարիայի Թագավորություն[3]
Վախճանի օր դեկտեմբերի 12, 1993(1993-12-12)[1][2][4][…] (61 տարեկան)
Վախճանի վայր Բուդապեշտ, Հունգարիա[3]
Գերեզման Ֆիումեի փողոցի գերեզմանոց
Թաղված Ֆիումեի փողոցի գերեզմանոց
Քաղաքացիություն Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Հայր József Antall?
Զավակներ Péter Antall?
 
Պարգևներ

Հունգարիային մատուցած ծառայությունների շքանշանի Մեծ խաչ, Ելենա թագուհու շքանշան, «Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» պատվո նշան և Լեհաստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ

Յոժեֆ Անթալ (հունգ.՝ Antall József, ապրիլի 8, 1932(1932-04-08)[1][2], Բուդապեշտ, Հունգարիայի Թագավորություն[3] - դեկտեմբերի 12, 1993(1993-12-12)[1][2][4][…], Բուդապեշտ, Հունգարիա[3][5]), հունգարացի քաղաքական գործիչ, Հունգարիայի վարչապետը 1990-1993 թվականներին։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սերում է ազնվական ընտանիքից: Նրա հայրը՝ Յոժեֆ Անթալ ավագը, փոքր տերերի անկախ կուսակցության ականավոր անդամ էր և մի շարք նախարարությունների պաշտոնյա, որը համակարգում էր Հունգարիայում ապրուստի նվազագույն հաշվարկի առաջին հաշվարկը։

Ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանը, որտեղ սովորել է հունգարերեն լեզու և գրականություն, ինչպես նաև պատմություն և արխիվագիտություն: Որոշ ժամանակ աշխատել է որպես արխիվագետ պետական արխիվում և ուսուցիչ դպրոցում, սակայն 1956 թվականի ապստամբությանը մասնակցելու պատճառով (նա ղեկավարում էր հեղափոխական խորհուրդը դպրոցում, մասնակցել է փոքր տերերի անկախ կուսակցության վերականգնմանը և քրիստոնեական երիտասարդության միության հիմնադրմանը) զրկվել է աշխատանքից: Դրանից հետո գրադարանավար է աշխատել երկու տարի, ուսումնասիրել է բժշկության պատմությունը։ 1974 թվականից եղել է Զեմելվեյսի բժշկության պատմության թանգարանի տնօրենը:

Անթալի ելույթը, 1990 թվական

80-ական թվականների վերջում դարձավ Հունգարական Ժողովրդավարական ֆորումի ակտիվիստն ընդդիմադիր կոմունիստական կառավարությանը, իսկ շուտով նաև նրա առաջնորդը։ 1990 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ԴԴԿ հաղթանակից հետո դարձավ Հունգարիայի Ժողովրդավարական Հանրապետության առաջին վարչապետը՝ գլխավորելով աջ կենտրոնամետ կոալիցիան։ Այդ պաշտոնում բարեփոխումներ է իրականացրել տնտեսական և հասարակական կյանքի ազատականացման ուղղությամբ։ ԴՖ-ում կառավարության և նրա դաշնակիցների գլխավոր գերակայությունները հայտարարվեցին շուկայական տնտեսությունն ու մասնավոր սեփականությունը, իրականացվեց սեփականաշնորհում։ Սակայն բարեփոխումներն ուղեկցվել են տնտեսական դժվարություններով.աճել է գործազրկությունը, նվազել է կենսամակարդակը, արժեզրկվել է ֆորինտը, խնդիրներ են առաջացել ԱՄՀ-ի հետ։

Մահացել է 1993 թվականի դեկտեմբերի 12-ին՝ քաղցկեղից։ Նրա իրավահաջորդը դարձավ կուսակից Պետեր Բորոշը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Анталл / Б. Й. Желицки // Анкилоз — Банка. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 22. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 2). — ISBN 5-85270-330-3.