Յոթ իմաստուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Warning
Ուշադրություն, այս էջը կամ բաժինը այլ լեզվով հոդվածի վատ թարգմանություն է։

Դուք կարող եք բարելավել թարգմանությունը։ Օրիգինալ տեքստը կարող եք գտնել ձախ կողմի «այլ լեզուներով» ենթաբաժնում։
Եթե յոթ օրվա ընթացքում բովանդակությունը չվերանայվի, հոդվածը կջնջվի։
Հոդվածը պիտակողին՝ խնդրում ենք տեղադրել այս {{subst:Ծանուցում/Վատ թարգմանություն|Յոթ իմաստուն}}-- ~~~~ հաղորդագրությունը հոդվածը ստեղծած մասնակցի քննարկման էջում։
Հոդվածը պիտակվել է՝ 26.05.2019-ին։
Մեքենայական թարգմանությունը ենթակա է ջնջման առանց զգուշացման։

Յոթ իմաստուն
Nuremberg chronicles f 60v 1.png
Seven Sages Վիքիպահեստում
Թալես

«Յոթ իմաստուն» (հին հուն․՝ οἱ ἑπτὰ σοφοί), հաճախ կարդացվող հին հունական քաղաքական և հասարակական գործիչներ, Ք․ա 7-6-րդ դարերի մտածողներ, իմաստուն և կանոնավոր կյանքի մասին խրատական ասացվածքների հեղինակներ։

Aquote1.png Իմաստունները ճշմարիտ մտքերի առատ պաշար ունեն։ Ամենքն էլ կարող են Կյանքի համար օգտակար խորհուրդներ գտնեն այդտեղ։
- Ֆեոկրիտ[1]
Aquote2.png

Հին Հունաստան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրանց անունները հայտարարվել են Աթենքում արխոտ Դամասիայի ժամանակ ( Ք․ա 582-581 թվականներ)[2]։

Հին աղբյուրները անունների տարբեր կոմբինացիաներ են բերում, սակայն դրանցից չորսը անփոփոխ են[3][4]։

Ընդ որում, Թալեսը միշտ առաջինն է ցանկում[5]։

Մեզ հասած ամենավաղ ցանկը բերված է պլատոնյան «Պրոտագոր» երկխոսության մեջ (Ք․ա․6-րդ դար)[6], այդտեղ էլ հաղորդվում է դրանց մասին ավանդույթը[7]։

  • Կլեոբուլ Լինդացի
  • Միսոն Խենացի
  • Հիլոն Սպարտացի

Ավելի ուշ Դիոգենեսի ցանկում քիչ հայտնի Միսոնի փոխարեն նշված է կարինֆացի բռնակալ Պերիանդրը[8][9]։ Նշվում է, որ այն կարող է Պլատոնի ցանկի փոփոխված տարբերակը լինել[10][11]։

Դիոգենեսի համոզմամբ այդ ցանկի մեջ մտնում էր Ակուսիլիասը, Անաքսագորաս, Արիստոդեսը, Լասը, Լեոֆանոսը, Լինը, Օրփեոսը, Պամփիլիոսը, Պիսիստրատոս, Պյութագորաս, Ֆերեկիդը, Էպիմենիդը, Էպիհարմը[12][4]։

Ա.Ն. Չանիշևը գրում է. «Յոթ իմաստունների» իմաստությունը չի կարող վերագրվել ո՛չ գիտությանը, ո՛չ դիցաբանությանը: Այստեղ, ըստ երևույթին, դրսևորվում է փիլիսոփայության երրորդ հոգևոր աղբյուրը` առօրեական գիտակցությունը, հատկապես այն, ինչը հասնում է կենցաղային իմաստության մակարդակին, որն արտահայտվում է առածների և ասացվածքների մեջ, երբեմն վերածվում է մեծ ընդհանրացման և ստանում մեծ խորություն[3]:

Մ․Ի․ Շախնովիչը նշում է, որ «Հին Հունաստանում փիլիսոփայության ծագումը վերածվում է ժողովրդական իմաստուն խոսքերի», և «հին հունական յոթ իմաստուններին վերագրված ասացվածքները վերադառնում են ժողովրդական բանահյուսություն»[13]։ Նա ուշադրություն է դարձնում պոեզիայի հետ դրանց կապին[3][4]։ Նշում է, որ յոթ իմաստուններին կարելի է անդամակցել նաև Օրփեոսին։ 3-րդ դարում Օրիգենեսը խորամանկություն ունեցավ այդ շարքին դասելու Մովսեսին և Զորոաստրին[14]։

Իմաստունների խոսքերում, ըստ Մարքսի, «բացահայտում են բարոյական կյանքի տարրական ուժերը»[15]։

Մասնավորապես նշելով Թալեսին՝ Մարքսը ասել է․ «Հունական փիլիսոփայությունը սկսվել է յոթ իմաստուններից[15]»։ Ըստ Հեգելի՝ «նրանք գտնվում են փիլիսոփայության պատմության շեմին»[16]։

Ծանոթագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Шахнович М. И. Происхождение философии и атеизм. — Л.: Наука, 1973. Гл. 3
  2. Чанышев А. Н. [proza.ru/2010/07/02/830 Философия как слово]
  3. 3,0 3,1 3,2 Чанышев А. Н. Курс лекций по древней философии. Учебное пособие для студентов и аспирантов философских факультетов и отделений университетов. М.: Высшая школа, 1981. Тема 23
  4. 4,0 4,1 4,2 Диоген Лаэртский. О знаменитых философах, I
  5. Шахнович М. Происхождение философии и атеизм
  6. Шахнович М. Происхождение философии и атеизм
  7. Шахнович М. Происхождение философии и атеизм
  8. Шахнович М. Происхождение философии и атеизм
  9. Э. Д. Фролов. Парадоксы истории — парадоксы античности
  10. Шахнович М. Происхождение философии и атеизм
  11. Макаров И.А. Тирания и Дельфы в рамках политической истории Греции второй половины VII-VI в. до н.э
  12. Обрывок пергамента — Семь мудрецов Древней Греции
  13. Шахнович М. Происхождение философии и атеизм
  14. Шахнович М. Происхождение философии и атеизм
  15. 15,0 15,1 ТЕТРАДЬ ВТОРАЯ — И ф. Энгельс том
  16. Шахнович М. Происхождение философии и атеизм

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Гаспаров М. Л. Занимательная Греция. Рассказы о древнегреческой культуре. — М.: «Греко-латинский кабинет» Ю. А. Шичалина, Новое литературное обозрение, 1995. — ISBN 5-86793-008-4
  • Чанышев А. Н. Курс лекций по древней философии. Учебное пособие для студентов и аспирантов философских факультетов и отделений университетов. — М.: Высшая школа, 1981. — 374 с.