Յոզեֆ ֆոն Ֆյուրիխ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յոզեֆ ֆոն Ֆյուրիխ
գերմ.՝ Joseph Ritter von Führich
Joseph von Fuehrich.jpg
Ծնվել էփետրվարի 9, 1800(1800-02-09)[1][2][3][4] կամ 1800[5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15]
ԾննդավայրChrastava, Լիբերեցի շրջան, Չեխիա
Վախճանվել էմարտի 13, 1876(1876-03-13)[1][2][3][4]
Մահվան վայրՎիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Austria.svg Ավստրիա
Մասնագիտություննկարիչ, մանկավարժ և համալսարանի պրոֆեսոր
ԱշակերտներGottfried Lindauer?
ՊարգևներՎիեննայի պատվավոր քաղաքացիների ցանկ
ՀայրJohann Ambrosius Wenzel Führich?
Joseph von Führich Վիքիպահեստում

Յոզեֆ ասպետ ֆոն Ֆյուրիխ (գերմ.՝ Joseph Ritter von Führich, փետրվարի 9, 1800թ., Հրաստավա, ներկայում՝ Կրատցաու - մարտի 13, 1876 Վիեննա), ավստրիացի նկարիչ և գծանկարիչ, ով հիմնականում աշխատել է կրոնական և պատմական բնանկարային թեմաներով: Հարել է Նազարեթցիների շարժմանը[16][17][18][19][20]:

Կյանք և ստեղծագործական ուղի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոզեֆ ասպետ ֆոն Ֆյուրիխը ծնվել է Բոհեմիայում: Հայրը եղել է նկարչ Վենցել Ֆյուրիխը: Յոզեֆ Ֆյուրիխը նկարչական առաջին դասերը ստացել է հորից: Ընտանիքում ընդհանուր հաշվով մեծանում էր 12 երեխա: Յոզեֆի քույրը՝ Մարիա Անտոնիա Ֆյուրիխը, հետագայում նույնպես դարձավ հայտնի նկարիչ և բնանկարի ասպարեզում ստեղծագործում էր ինքնուրույն: 1819 թվականին Յոզեֆ ֆոն Ֆյուրիխի երկու կտավները Պրահայում ցուցահանդեսի ժամանակ քննադատների կողմից դրական գնահատականի են արժանանում: Խրիստիան Քրիսթով Գլամ Գալասի և կոմս ֆոն Կարցաուի աջակցությամբ երիտասարդ Յոզեֆ Ֆյուրիխը ընդունվում և ուսում է ստանում Պրահայի Գեղարվեստի ակադեմիայում՝ Յոզեֆ Բերգլեր կրտեսի ղեկավարած դասարանում: Արդեն ակադեմիական ուսման տարիներին Յոզեֆ Ֆյուրիխը սկսում է զբաղվել եկեղեցիների որմնանկարչությամբ, ինչպես նաև ([[Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթե[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից|Ի.Վ. Գյոթեի]], Ֆ. Շիլլերի, Լյուդվիգ Թիկի, Ավգուստ Կոցեբի, Կ.Մ. Վիլանդի և այլոց) գրքերի նկարազարդմամբ[16][20]:

Դեպի Վիեննա ուսումնական ուղևորության ընթացքում երիտասարդ նկարիչը Լ.ֆոն Թիկի «Ժենևիևա» թեմայով նկարի շնորհիվ այնպիսի դրական տպավորություն է գործում կայսրության կանցլեր իշխան Կլեմենս Վենցել Լոտար Մետեռնիխի վրա, որ վերջինս 1829 թվականին ֆինանսավորում է Ֆյուրիխի հետագայում Հռոմում ուսում ստանալու գործընթացը: Հռոմում նկարիչը հանդիպում է այնպիսի վարպետի հետ, ինչպիսին Ֆրիդրիխ Օվերբեկն էր, ով Ֆյուրիխի համար հնարավորություն է ստեղծում մասնակցելու հռոմեական «Villa Massimo»-ի ներքին նկարազարդմանը: Հենց Հռոմում էլ նկարիչը ծանոթանում է գերմանական նազարեթցիների արվեստին և այդ ժամանակից ի վեր կրոնական թեման որպես հիմնական է դառնում Ֆյուրիխի աշխատանքներում (դրա հետ կապված էլ նկարիչն իր շրջապատում ստանում է «աստվածաբանը մատիտով» մականունը)[16][20]:

1831 թվականին վարպետը վերադառնում է Պրահա և նույն տարում ամուսնանում Ֆրանցիսկա Գարների հետ: 1834 թվականին իշխան Ֆոն Մետեռնիխը Ֆյուրիխին հրավիրում է Վիեննա և ներկայացուցիչ է կարգում «Իշխանական Լամբերգյան պատկերասրահ»-ում (այժմ՝ Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիա): 1838 թվականին այս պաշտոնում Ֆյուրիխը նկարիչ Էդուարդ ֆոն Էնգերթի հետ միասին մեկնում է Վենետիկ, որպեսզի նկարներ գնի պատկերասրահի համար: Դրանից կարճ ժամանակ անց արվեստի ակադեմիայում բացվում է պատմական կոմպոզիցիայի ամբիոնը և առաջինը այն գլխավորում է Յոզեֆ ֆոն Ֆյուրիխը[16][20]:

Բացի կրոնական թեմաներով գծանկարային աշխատանքներից, Յոզեֆ ֆոն Ֆյուրիխը նաև ստեղծում է յուղաներկով կտավներ և պատկերազարդում է Ավստրիայում մի շարք եկեղեցիներ: 1848 թվականին Վիեննայում հեղափոխական իրադարձությունների ժամանակ նա ստիպված փախչում է հյուսիսային Չեխիա: 1851 թվականին նկարիչը վերադառնում է Վիեննա, իսկ որոշ ժամանակ անց շարունակում դասավանդել ակադեմիայում: Յոզեֆ ֆոն Ֆյուրիխի աշակերտների թվում է լինում Կառլ Յոզեֆ Գեյգերը[16][20]:

1861 թվականին նկարչին կայսր Ֆրանց Յոզեֆ I-ի կողմից տրվում է ասպետական արժանապատվության տիտղոս: Նրա վերջին աշխատանքն է լինում Վիեննայի Սուրբ Ստեֆան տաճարի գունավոր վիտրաժների էսքիզների ստեղծումը, ինչի մասին նրան անձամբ խնդրում է կայսրը: 1872 թվականից ի վեր վարպետն այլևս չի զբաղվում գեղարվեստական ​​ստեղծագործությամբ: 75-ամյակի առթիվ Յոզեֆ ֆոն Ֆյուրիխը դառնում է Վիեննայի պատվավոր քաղաքացի[16][20]:

Յ. Ֆոն Ֆյուրիխը նաև արվեստի մասին գեղարվեստական քննադտական աշխատության (Von der Kunst) հեղինակ է: Աշխատությունը բաղկացած է 4 հատից (Վիեննա, 1866-1869)[16][21]:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11869409X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 Josef von Führich
  4. 4,0 4,1 Josef von Führich — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  5. Web umenia
  6. Kunstindeks Danmark
  7. Athenaeum
  8. Catholic Encyclopedia — 1995.
  9. Faceted Application of Subject Terminology
  10. CONOR
  11. Շտեդել — 1816.
  12. Կանադայի ազգային պատկերասրահ — 1880.
  13. Բելվեդերի պատկերասրահ — 1907.
  14. Österreichische Akademie der Wissenschaften Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 / Hrsg.: Österreichische Akademie der Wissenschaften
  15. ARTICArt Institute of Chicago.
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 16,6 Moriz Dreger: Josef Führich. Wien: Verlag von Artaria & Co. 1912.(գերմ.)
  17. Joseph von Führichs Briefe aus Italien an seine Eltern. Freiburg 188.(գերմ.)
  18. oseph von Führich. Eine Lebensskizze. Wien 1875.(գերմ.)
  19. Lukas Führich: Joseph von Führich. In: Graphikschen Künsten. Wien 1886.(գերմ.)
  20. 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 20,5 Heinrich von Wörndle: Joseph Ritter von Führich. Sein Leben und seine Kunst. Allgemeine Vereinigung christlicher Kunst, München 1925.(գերմ.)
  21. Joseph von Führich, Von der Kunst. Wien 1866-1869.(գերմ.)