Յիգալ Ալոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յիգալ Ալոն
եբր.՝ יגאל אלון
Yigal Allon.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 10, 1918(1918-10-10)[1][2][3] կամ 1918[4][5][6]
ԾննդավայրKfar Tavor, Kineret Subdistrict, Հյուսիսային մարզ, Իսրայել[1]
Մահացել էփետրվարի 29, 1980(1980-02-29)[2][3]
Մահվան վայրԱֆուլա, Jezreel Subdistrict, Հյուսիսային մարզ, Իսրայել
ՔաղաքացիությունFlag of Israel.svg Իսրայել
Ազգությունհրեա
Մայրենի լեզուեբրայերեն
ԿրթությունՍբ. Անտոնիի քոլեջ
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ և զինծառայող
Զբաղեցրած պաշտոններԻսրայելի վարչապետ, Քնեսեթի պատգամավոր[1], Քնեսեթի պատգամավոր[1], Իսրայելի փոխվարչապետ, Քնեսեթի պատգամավոր[7], Քնեսեթի պատգամավոր[7], Քնեսեթի պատգամավոր[7], Քնեսեթի պատգամավոր[7], Քնեսեթի պատգամավոր[7], Քնեսեթի պատգամավոր[7] և Քնեսեթի պատգամավոր[7]
Քաղաքական կուսակցությունԱվոդա
Yigal Allon Վիքիպահեստում
ձախից աջ: Մոշե Դայան, Իցհակ Սադե, Յիգալ Ալոն, Հանիտա կիբուցում (1938)
Իցհակ Սադեն (ձախից) և Յիգալ Ալոնը, 1948
Lt.-գեներալ Յիգալ Ալոնը (1948–49)

Յիգալ Ալոն[8] (հոկտեմբերի 10, 1918 – փետրվարի 29, 1980), Իսրայելի քաղաքական գործիչ, Պալմախի գեներալ, Իսրայելի պաշտպանության բանակի գեներալ։ Նա եղել է Ադութ Հավոդա կուսակցության, Իսրայելի աշխատավորական կուսակցության առաջնորդ և Իսրայելի վարչապետ։ Նա եղել է Քնեսեթի անդամ և Քնեսեթի երրորդից մինչև իններորդ գումարման նախարար։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալոն (կենտրոնում) Իրաք Սուվայդանում, նոյեմբեր 1948
Իցհակ Ռաբինը և Ալոնը (1949)

Յիգալ Պեյկովիչ (հետագայում Ալոն) ծնվել է Քֆար Տավորում։ Նրա հայրը Պաղեստին է գաղթել 1890 թվականին[9]: 1937 թվականին Կադուրիի գյուղատնտեսական բարձրագույն դպրոցն ավարտելուց հետո, Ալոնը դառնում է Գինոսար կիբուցի հիմնադիրներից մեկը[10]: Ալոնն ամուսնացել էր Ռութի հետ։ Նրանց ավագ դուստր Նուրիթը աուտիզմով էր տառապում[11]: 1950-1952 թվականներին նա փիլիսոփայություն և պատմություն է ուսանել, Օքսֆորդի համալսարանի, Սբ․ Էնթոնիի քոլեջում[12]:

Ալոնը մահացել է 1980 թվականի փետրվարի 29-ին սրտի կաթվածից Աֆուլայում[13]: Նա թաղված է Գալիլեյան ծովի ափին, Գինոսար կիբուցի գերեզմանատան հյուսիսային հատվածում[14]: Հուղակավորությանը ներկա են գտնվել տասնյակ հազարավոր սգացողներ, ցավակցություններ են հայտնել աշխարհի շատ առաջնորդներ, ներառյալ Եգիպտոսի նախագահ Անվար Սադաթը[15]:

Ռազմական կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալոնը Հագանային միացավ 1931 թվականին և 1936-1939 թվականների Պաղեստինում արաբական ապստամբության ընթացքում, սկզբում նա դաշտային միավորի և այնուհետ շարժական ուղեկալի հրամանատարությունը ստանձնեց[16]։ Այս ընթացքում նա մասնակցեց մի շարք գործողությունների։ 1941 թվականին նա դարձավ Պալմախի հիմնադիր անդամներից մեկը։ 1941 և 1942 թվականներին նա հետախույզ էր Բրիտանական զորքում, որը մարտեր էր մղում Սիրիայում և Լիբանանում[17]։ 1945 թվականին նա դարձավ Պալմախի գերագույն հրամանատար[18]։ 1948 թվականի հունիսի 22-ին, Դավիդ Բեն Գուրիոնի և Իրգունի՝ Ալտալենայից ստացված զենքի բաշխման շուրջ ծավալված դիմակայության թեժ պահին, Ալոնը զորքերին հրամայեց ռմբակոծել նավը[19]։ 1948 թվականի Արաբա-Իսրայելական պատերազմի ընթացքում, Ալոնը բոլոր երեք ճակատներում ղեկավարում էր մի քանի խոշոր օպերացիաներ։ Որպես հարավային հրամանատարության գործադիր տնօրեն, նա պատասխանատու էր Եգիպտոսի և Հորդանանի մի մասի սահմանների երկարությամբ։1949 հունիսի 4-ին նա հայտարարեց 8կմ երկայնքով սահմանի ռազմական փակ զոնա[20] 1949 հոկտեմբերի 18-ին Փարիզում՝ իր պաշտոնական այցի ընթացքում, հյուրընկալողները նրան հայտնեցին, որ որ Բեն Գուրիոնը հարավային հրամանատարությունում որոշել է իրեն փոխարինել Մոշե Դայաանով։ Ի նշան բողոքի նրա շտաբի սպաների մեծ մասը հրաժարական տվեցին։[21]։ Նա ռազմական ծառայությունից զորացրվեց 1950 թվականին[22]։

Քաղաքական կարիերան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1948 թվականի հունվարին Ալոնը օգնեց ձախակողմյան Մապամ կուսակցությունը հիմնել։ Սակայն Արաբա-Իսրայելական պատերազմից հետո վարչապետ Դավիդ Բեն Գուրիոնը Ալոնին առաջարկեց հեռու մնալ կուսակցությունից, որն իր ղեկավարած Մապայ կուսակցության հակառակորդն էր, և ինչպես ինքն էր տեսնում շատ ձախակողմյան թևը սպառնալիք էր պետության անվտանգության համար[23]։ 1948 թվականի դեկտեմբերին Մապամի համաաղեկավար Մեյր Յաարին Ալոնին քննադատում էր տասնյակ հազարավոր պաղեստինցի փախստականներին ստրատեգիական նպատակներին հասնելու համար օգտագործելու մեջ[24]։ Ռազմական կարիերան ավարտելուց հետո Ալոնը սկսեց իր քաղաքական կարիերան։ Նա դարձավ Ադութ Ավոդայի հայտնի առաջնորդ, որը 1954 թվականին անջատվել էր Մապամից և 1955 թվականին առաջին անգամ Քնեսեթի անդամ ընտրվեց, որտեղ մնաց մինչև իր մահը։ Նա եղել է Տնտեսական գործերի, Սահմանադրության, Իրավունքի և արդարադատության հանձնաժողովների անդամ, Կրթության և մշակույթի հանձնաժողովի, Արտաքին գործերի և Պաշտպանության հանձնաժողովների անդամ։ 1961–68 թվականներին Ալոնը Իսրայելի Աշխատանքի նախարարն էր։ Այս պաշտոնում նա աշխատեց բարելավել պետական ծառայողի զբաղվածությունը և պայքարեց աշխատանքային հարաբերությունների օրենքն ընդունել։ 1968–69 թվականներին նա Իսրայելի փոխվարչապետն էր և Ներգաղթումների նախարարը։ 1969 թվականի փետրվարի 26-ին, Լևի Էշկոլի մահվանից հետո, Ալոնը կարճ ժամանակով ստանձնեց վարչապետի պաշտոնը։ Նա պաշտոնավարեց մինչև 1969 թվականի մարտի 17-ը, երբ Գոլդա Մեիրը դարձավ Աշխատավորական կուսակցության ղեկավարը։ Նա դարձավ Գոլդա Մեիրի՝ Իսրայելի տասնհինգերորդ կառավարության փոխվարչապետ և Կրթության նախարար և այդ պաշտոնում մնաց մինչև 1974 թվականը։ 1970 թվականի սեպտեմբերի Հորդանանի ճգնաժամի ընթացքում՝ Հուսեյն թագավորի Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության հետ կոնֆլիկտում, նա կողմնակից էր աջակցելու Հուսեյն թագավորին[25]։ 1974 թվականին նա Ուժերի բաժանման համաձայնագրի պատվիրակության անդամ էր։ Նույն թվականին նա դարձավ արտգործնախարար և այդ պաշտոնին մնաց մինչ 1977 թվականը[26][27]։ Ալոնի հանկարծամահ լինելու պահին, նա Հավասարեցում կուսակցության ղեկավարի թեկնածու էր ընդդեմ Շիմոն Պերեսի։

Հիշատակում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալոնի նկատմամբ աճող հիացմունքը, նրա մահից երեք տասնամյակ անց, Օրեն Դագանը այսպես է բացատրել․ "Մարդիկ ցանկանում են ապրել Յիգալ Ալոնի երազած երկրում, օրինակ Արաբ-Իսրայելական հարցում։ Սա հետսիոնիստական մոտեցում չէ, ոչ վարանոտ, ոչ ներում հայցող։ Սա անվտանգության և ապահովության մոտեցում է, որն ասում է․ 'Մեր տեղն այստեղ է', միևնույն ժամանակ ընդգծելով երկխոսության կարևորությունը և ոչ երբեք ներողամտության և մեծամտության դրսևորմամբ։ Ալոնը խաղաղության ձեռք է մեկնել, և սա այն մոտեցումն է, որ մենք ուզում ենք, որ աշխարհի առաջնորդներն ընդունեն այսօր։"[28]

Հրատարակված աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Allon Yigael (1970)։ Shield of David։ New York: Random House։ ISBN 0-297-00133-7 
  • Allon Yigael (1970)։ The Making of Israel's Army։ London: Vallentine, Mitchell։ ISBN 0-853-03027-8 
  • Allon Yigael (1975)։ My Father's House։ New York: W. W. Norton 

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 חה"כ יגאל אלון (פייקוביץ)Knesset.
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 SNAC — 2010.
  4. 20th century press archives — 1908.
  5. Faceted Application of Subject Terminology
  6. LIBRIS
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 http://main.knesset.gov.il/mk/Pages/MKPositions.aspx?MKID=682Knesset.
  8. The name Yigal or Yigael Allon is Hebrew, translates as "he redeems ...under the burning bush" has multiple contextual references in the Old Testament in the books of Genesis, Isaiah, and Ezekiel
  9. Book review, Yigal Allon, Native Son: A Biography
  10. Israel in the Middle East: Documents and Readings on Society, Politics, and Foreign Relations, Pre-1948 to the Present
  11. Yigal Allon, Native Son: A Biography, Anita Shapira
  12. 'Allon for London' in Jewish Observer and Middle East Review (Volume 16, William Samuel & Company Limited, 1967), issue dated 29 December 1967, p. 1
  13. Yigal Allon (Israeli politician)։ Britannica Online Encyclopedia։ Վերցված է 24 August 2011 
  14. 1st Century Galilee Boat (29 February 1980)։ «Yigal Allon | Jesus Boat Museum, Israel |»։ Jesusboat.com։ Վերցված է 29 January 2013 
  15. Tens of thousands of people attend funeral of Yigal Allon
  16. http://www.wertheimer.info/family/GRAMPS/Haapalah/plc/4/b/bb4802b05f26eff54b4.html
  17. Yigal Allon (Peikowitz), 1918-1980
  18. Yigal Allon, Native Son: A Biography
  19. Bar Zohar Michael (1978)։ Ben-Gurion. A Biography։ London: Weidenfeld and Nicolson։ էջ 174։ ISBN 0-297-77401-8 
  20. Morris Benny (1993)։ Israel's Border Wars, 1949 – 1956. Arab Infiltration, Israeli Retaliation, and the Countdown to the Suez War։ Oxford: Oxford University Press։ էջ 126։ ISBN 0-19-827850-0  Quoting Weitz, Yomani, iv33 entry 4 June 1949.
  21. Dayan Moshe (1976)։ Story of my Life։ New York: William Morrow and Company։ էջ 150։ ISBN 0-688-03076-9 
  22. «Yigal Allon»։ Ministry of Foreign Affairs (Israel) 
  23. «Israel’s ‘Golden Boy’: A New Biography Explores How It Is We Came To Forget Yigal Allon»։ Jewish Daily Forward։ July 11, 2008։ Վերցված է January 23, 2015 
  24. Morris, Benny (1987). The birth of the Palestinian refugee problem, 1947–1949. ISBN 0-521-33028-9, page 211
  25. Shlaim Avi (2007)։ Lion of Jordan: The Life of King Hussein in War and Peace։ London: Penguin Books։ էջեր 330–331 
  26. «Allon, Yigal (1918–1980)»։ Junior Judaica, Encyclopaedia Judaica for Youth։ Jewish Agency for Israel։ 1992 
  27. «Yigal Allon»։ Jewish Virtual Library։ The American-Israeli Cooperative Enterprise։ 2012 
  28. Three decades on Yigal Allon still inspires youth, Haaretz