Յան Սարկանդեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յան Սարկանդեր
Holy Trinity Column-John Sarkander.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 20, 1576 կամ դեկտեմբերի 20, 1576(1576-12-20)[1]
ԾննդավայրSkoczów, Gmina Skoczów, Cieszyn County, Սիլեզիայի վոյեվոդություն, Լեհաստան
Մահացել էմարտի 17, 1620(1620-03-17)[2][3][1] (43 տարեկանում)
Մահվան վայրՕլոմոուց, Օլոմոուցի շրջան[4][1]
ԿրոնՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
ԿրթությունԳրացի համալսարան, Պրահայի Կարլի համալսարան և Պալացկու համալսարան
Մասնագիտությունքրիստոնյա քահանա
John Sarkander Վիքիպահեստում

Սուրբ Յան Սարկանդեր (չեխ․՝ Jan Sarkander) (դեկտեմբերի 20, 1576 կամ դեկտեմբերի 20, 1576(1576-12-20)[1], Skoczów, Gmina Skoczów, Cieszyn County, Սիլեզիայի վոյեվոդություն, Լեհաստան - մարտի 17, 1620(1620-03-17)[2][3][1], Օլոմոուց, Օլոմոուցի շրջան[4][1]), ազգությամբ լեհ կաթոլիկ քահանա: Սարկանդերն ամուսնացած էր կարճ ժամանակով, մինչև որ նա այրիացավ և հետապնեց քահանայության ճանապարհը, որտեղ նա դարձավ հավատքի ակտիվ պաշտպան: Նա ինքը ձերբակալվել է կեղծ մեղադրանքներով, բայց նա հրաժարվել է զիջել իր դահիճներին, ովքեր խոշտանգել են նրան բանտում շուրջ մեկ ամիս, որտեղ էլ նա մահացել է:

Հռոմի պապ Պիոս IX օրհնել է Սարկանդերին Սուրբ Պետրոսի տաճարում 1860 թվականին, իսկ Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս Երկրորդը նրան դասել է սրբերի շարքին 1995 թ-ին Չեխիայի Հանրապետություն կատարած իր այցի ժամանակ:

Կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յան Սարկանդերը ծնվել է 1576 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, Լեհաստանում, Սիլեզիների ընտանիքում: Գեորգ Մաթիաս Սարկանդերի և Հելեն Գորեցկայի որդին է: Նա ուներ մեկ քույր և երեք այլ եղբայրներ՝ Նիկոլաս, Պողոս և Վացլավը: Նրա հայրը մահացել է 1589 թվականին, այդ պատճառով նա և իր ընտանիքը տեղափոխվել են Պրշիբոր: Նրա մայրը կրկին ամուսնացել է, որի հետևանքով նա ունեցել է խորթ եղբայր՝ Մեթյուն: Սարկանդերը մտածել է, որ նա պատրաստվում էր դառնալ քահանա, բայց հրաժարվել է այդ մտքից և ամուսնացել, նախքան երկուսը բնակություն են հաստատել Բռնոևում. Ամուսնությունը կարճ տևեց, քանի որ նրա կինը մահացել էր ամուսնությունից ոչ շատ ժամանակ անց: Երկուսն էլ եղել են ամուլ. Ապա նա որոշել է վերսկսել իր ուսումը քահանայության համար:

Սարկանդերը սովորել է Olomouc քոլեջում 1597-1600 թվականներին, ժանտախտի պատճառով նա ստիպված էր տեղափոխվել Շառլ քոլեջը Պրահայում, 1600 թվականի Հոկտեմբեր 20-ին, որտեղ նա ավարտել է և ստացել է փիլիսոփայության ուսումնասիրությունների մագիստրոսի աստիճան: Նա ստացել է հետագա կրթություն Jesuits Պրահայում և ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան 1603 թվականին: 1603 թվականի սեպտեմբերի 3-ին նա կրկին հեռացավ, Աննա Պլացկայի հետ ամուսնանալու նպատակով, ով ծագումով եղել է լյութերական ընտանիքից: Նա շարունակել է իր աստվածաբանական ուսումն Ավստրիայում 1604 թվականից: Ավելի ուշ, նա անցել է աստվածաբանական ուսումնասիրությունները Գրացի քոլեջում և հանձնել է քննությունները Դեկտեմբերի 21-ին, 1607 թվականին, իսկ 1609 թվականի մարտի 16-ին նա նշանակվել է վերերկրյա սարկավագ:

1607 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, նա թեթև պատվերներ է ստացել կարդինալ Ֆրանց ֆոն Դիտրիխշտեյնից: Եպիսկոպոս Olomouc Jan Krhoitel Tsivalli ձեռնադրել է նրան, որպես քահանա 1609 թվականի մարտի 22-ին և հանձնարարել է աշխատել Օլոմոուցում, մինչև նրա նշանակվելը Հոլոշովայում 1616 թվականին: Բարոն ֆոն Լաբկովիցը Մորավիայից աջակցում էր Սարկանդերի ջանքերին՝ քրիստոնեացումը տարածաշրջանում, սակայն հարուստ հակակաթոլիկ հողատեր Բիտովսկի ֆոնի Բիստրիտան հանդես է եկել նրա դեմ այնքանով, որ նա ուզում էր Սարկանդերը սպանվեր: Երեսնամյա պատերազմը սկսվեց 1618 թվականին, և նա բախվում է բողոքականների ու քրիստոնյաների միջև բռնի հակամարտություններին, և դա ստիպել է նրան փախչել Լեհաստան 1619 թվականին մայիսի 17-ին, մի կարճ ժամանակով, մինչև որ բողոքականները չեն զբաղեցրել Gollenshau: Նա վերադարձել է նոյեմբերին: 1620 թվականին լեհական զորքերը տեղափոխվել են այդ տարածաշրջան, և պայքարն անխուսափելի էր թվում, այնպես որ փետրվարին նա այցելել է դաշտային հրամանատարին հաղորդությամբ որպես միապետ, որպես վահան: Ուժերը տեսան որ նա գալիս է, և դա կանխել է պայքարը: Հիսուսի միաբանները օգնեցին նաև նրան հաշտեցնել 200 ոչ-քրիստոնեականների հավատի հետ, բայց ոչ քրիստոնյաներին մեծապես զայրացրել է սա:

1620 թվականին Բոհեմիան ապստամբության ժամանակ-Մորավիայի բողոքական հողերը (ֆոնային Բիստրինայի հետ) Սարկանդերին մեղադրում են դավաճանության մեջ, և, հետևաբար, նա խոշտանգումների է ենթարկվել Olomouc բանտում: Նա տեղափոխվել է Օլոմոուս, որտեղ նրան խոշտանգել են խոստովանության համար (և նաև վրեժի), ներկայացրել են տեղեկատվություն մեկ այլ Սարկանդեր Լաբկովիստայի: Պատճառներից մեկը, որ նա ենթարկվել է խոշտանգումների, այն էր, որ նա հրաժարվել է բացահայտել, թե ինչ էր ասել խոստովանության կնիքի ներքո, որը եղել է սրբազան քահանայի համար:

Սարկանդերին հրկիզել են դյուրավառ նյութերով : Նա ուղղակի չի մահանում, սակայն դա տևում է մեկ ամիս, մինչև որ նա մահանում է վնասվածքներից, որը նա ստացել է մի երկար ժամանակ: Վառած մոմերը, ինչպես նաև փետուրները՝ ներծծված նավթով և ծծումբով, տեղադրել էին նրա վրա և բոցավառել: Կախիչ օգտագործվել է նրա վրա փետրվարի 13-ի, 17-ին և 18-ին: Այն տևել է երկու - երեք ժամ: 1720 թվականին նրա աճյունը գերեզմանից հանվում է և համարվում անկաշառ և ազնիվ:

«Յան Սարկանդերի մատուռը« կանգնած է իր խոշտանգումների վայրում՝ Միքայելի բլրում: Այնտեղ նաև պահպանվել է օրիգինալ ցավոտ կախիչը և Սարկանդերի շիրմաքարը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]