Յան Հուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յան Հուս
չեխ․՝ Jan Hus
Դիմանկար
Ծնվել էմոտ. 1371[1]
ԾննդավայրՀուսինեց, Պրախատիցեի շրջան
Մահացել էհուլիսի 6, 1415[2]
Մահվան վայրԿոնստանց[3]
ԳերեզմանՀռենոս
ՔաղաքացիությունRoyal banner of the Kingdom of Bohemia.svg Բոհեմիայի թագավորություն և Heiliges Römisches Reich - Reichssturmfahne vor 1433 (Nimbierter Adler).svg Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
Ազգությունչեխ
Կրոնլատինական եկեղեցի
ԿրթությունՊրահայի Կարլի համալսարան (1393)
Մասնագիտությունթարգմանիչ, աստվածաբան, մանկավարժ, համալսարանի պրոֆեսոր, գրող և փիլիսոփա
ԱշխատավայրՊրահայի Կարլի համալսարան
Զբաղեցրած պաշտոններպրոֆեսոր
Ստորագրություն
Jan Hus podpis.JPG
Jan Hus Վիքիպահեստում

Յան Հուս[4] (մոտ. 1371[1], Հուսինեց, Պրախատիցեի շրջան - հուլիսի 6, 1415[2], Կոնստանց[3]), չեխ եկեղեցական ռեֆորմատոր (բարենորոգիչ), պապականության հակառակորդ, կաթոլիկ եկեղեցու կատարած շահագործությունների դեմ կռվող։ Ազգանունը առաջացել է իր հարազատ Հուսինից գյուղի անունից։

1415 թվականին նրան այրեցին խարույկի վրա։ Նրա հետևորդները ապստամբություն բարձրացրին իշխանների և բարձր հոգևորականների դեմ և այդպիսով մասնակի իրավունքներ (կաթոլիկների նկատմամբ) ձեռք բերեցին։

Համարվում է, որ Հուսի վերջին խոսքերից է եղել հետևյալը․ «100 տարի անց Աստված մի մարդու կբարձրացնի, որի բարենորոգման կոչերը հնարավոր չի լինի անտեսել»։

Չեխերը սիրում էին Հուսին իր կյանքի ընթացքում։ Այժմ նրանք պաշտում են Հուսին և համարում նրան իրենց մարգարեն և նահատակը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jk01043287
  2. 2,0 2,1 2,2 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118554948 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  4. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ «Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում»։ Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք։ էջ 59։ ISBN 99941-56-03-9