Jump to content

Յանիս Պետերս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յանիս Պետերս
լատիշ․՝ Jānis Peters
Ծնվել էհունիսի 30, 1939(1939-06-30)[1]
ԾննդավայրՊրիեկուլե, Լատվիա
Վախճանվել էհունվարի 27, 2025(2025-01-27)[2] (85 տարեկան)
Մասնագիտությունգրող և քաղաքական գործիչ
Լեզուլատիշերեն
Քաղաքացիություն Լատվիա և  ԽՍՀՄ
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Պարգևներ
Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան Երեք աստղերի շքանշան և Ճանաչման Խաչ
ԶավակներKrišjānis Peters?

Յանիս Պետերս (հունիսի 30, 1939(1939-06-30)[1], Պրիեկուլե, Լատվիա - հունվարի 27, 2025(2025-01-27)[2]), լատվիացի բանաստեղծ և հրապարակախոս, դիվանագետ և հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պետերսի առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է 1961 թվականին։[3] Հետագայում աշխատել է «Ļeņina Ceļš» (1963–1964), «Cīņa» (1964–1967) և «Zvaigzne» պարբերականների արձակի բաժնի խմբագիր։ Նրա առաջին բանաստեղծական ժողովածուն լույս է տեսել 1968 թվականին, նույն թվականին անդամակցել է Լատվիայի գրողների միությանը։ Յանիս Պետերսը բանաստեղծությունների տասը ժողովածուների, թատրոնի համար երգերի տեքստերի, լիբրետոյի և բազմաթիվ արձակ ստեղծագործությունների հեղինակ է, այդ թվում՝ կոմպոզիտոր Ռայմոնդ Պաուլսի մասին գրքի։

Ընտրվել է Լատվիական ԽՍՀ գրողների միության առաջին քարտուղար (1985-1990 թթ.)։ Օյարս Վացիետիսի մրցանակի առաջին դափնեկիր (1984)։ 1990 թվականին ընտրվել է Լատվիայի Գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ։[4]

Լատվիայի ժողովրդական ճակատի հիմնադիրներից և առաջնորդներից էր, Ռուսաստանի Դաշնությունում անկախ Լատվիայի Հանրապետության առաջին դեսպանը (1991-1997 թթ.):

Ռայմոնդ Պաուլսի բազում հայտնի երգերի տեքստերի հեղինակն է։[5] Գրել է Հայաստանին նվիրված բանաստեղծություններ։[6]

Որդին լատվիացի քաղաքական գործիչ Կրիշյանիս Պետերսն է (1975-2014):

  • «Ջրաղացքար» (1968)
  • «Պոպղակ» (1970)
  • «Իմ մեղվի ծառը» (1973)
  • «Բալթիկ ծովում աղ դրված…» (Դ․ Ավոտինյայի հետ, 1973)
  • «Սպիտակ հյուսիսային մամուռ» (1977, Կրիշյանիս Վալդեմարի մասին)
  • «Նախազգացումներ» (1979)
  • «Զարթուցիչի վերանորոգում» (1980)
  • «Յոթ քայլ դեպի դուռը» (1980)
  • «Դարբինը դարբնում է երկնքում» (1981, ակնարկներ)
  • «Ընտրություն» (1982)
  • «Մարդահամար» (1984)
  • «Երեք թանկարժեք բաներ» (1984)
  • «Ագռավը երգչախմբում» (1988)
  • «Ես սիրում եմ քեզ» (1998)
  • Երեք աստղի շքանշանի ասպետ (1995 թ․ ապրիլի 17)[7]
  • Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան,
  • Օյարս Վացիետիսի մրցանակ (1984), և այլն։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Discogs(անգլերեն) — 2000.
  2. 1 2 https://www.lsm.lv/raksts/kultura/kulturtelpa/27.01.2025-muziba-devies-izcilais-latviesu-dzejnieks-un-diplomats-janis-peters.a585370/
  3. Latvia's legendary poetic diplomat Jānis Peters passes away, LSM
  4. Biography, Latvian Literature
  5. Յանիս Պետերսի հայկական մոտիվները, Աշոտ Գրիգորյան, Արտ-Կոլաժ
  6. Յանիս Պետերսի հայկական մոտիվները, Աշոտ Գրիգորյան, Art-Collage
  7. «Triju Zvaigžņu Ordeņa domes paziņojums». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ հոկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2024 թ․ ապրիլի 25-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]