Չժեննին Յանգ

Չժեննին Յանգ; չինարեն՝ 杨振宁
Ծնվել է	հոկտեմբերի 1, 1922; Հեյֆեյ, Չինաստանի Հանրապետություն
Մահացել է	հոկտեմբերի 18, 2025 (103 տարեկան); Պեկին
Քաղաքացիություն	Չինաստան, ԱՄՆ, Չինաստանի Հանրապետություն և Թայվան
Ազգություն	չինացի
Մասնագիտություն	ֆիզիկոս, համալսարանի դասախոս և ֆիզիկոս-տեսաբան
Հաստատություն(ներ)	Չիկագոյի համալսարան; Պրինստոնի բարձրագույն հետազոտությունների ինստիտուտ; Սթոնի Բրուքի համալսարան
Գործունեության ոլորտ	տարրական մասնիկների ֆիզիկա
Անդամակցություն	Պապական գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Academia Sinica, Լեհական գիտությունների ակադեմիա, Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն, Academic Division of Mathematics and Physics of the Chinese Academy of Sciences?, Բրազիլիայի գիտությունների ակադեմիա, 100-ի կոմիտե, Չինաստանի գիտությունների ակադեմիա, Գիտությունների համաշխարհային ակադեմիա, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Ճապոնական ակադեմիա
Ալմա մատեր	Ազգային Հյուսիսարևմտյան Միացրած Համալսարան, Ցինխուա համալսարան, Չիկագոյի համալսարան (1948), Պեկինի համալսարան և Նանկայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին	անգլերեն, չինարեն, իսպաներեն, գերմաներեն և կատալաներեն
Գիտական ղեկավար	Էդվարդ Թելեր
Եղել է գիտական ղեկավար	Բիլ Սազերլենդ և Alexander Wu Chao?
Պարգևներ	Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ Ամերիկյան գիտության զարգացմանն օժանդակող միության անդամ Հոնկոնգի չինական համալսարանի պատվավոր դոկտոր Գուգենհայմի կրթաթոշակ Գիբսի լեկցիա Ռամֆորդի մրցանակ Ֆուդանի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Օսկար Կլեյնի հաշատակի դասախոսություն Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ Պիեռ և Մարի Կյուրիների համալսարանի պատվավոր դոկտոր Բաուերի մրցանակ գիտության բնագավառում ունեցած ձեռքբերումների համար Ալբերտ Այնշտայնի մեդալ Լարս Օնզագերի մրցանակ Ֆեյսալ արքայի միջազգային մրցանակ գիտության ասպարեզում Գրեյթ իմիգրանտս Մարսել Գրոսմանի պարգև և honorary doctorate from ENS?
Ամուսին(ներ)	Դու Ժիլի և Վոն Ֆան
Հայր	Yang Wu-chih?
	Ստորագրություն;
	Chen Ning Yang Վիքիպահեստում

Չժեննին Յանգ (չինարեն՝ 杨振宁, անգլ.՝ Chen-Ning Franklin Yang, հոկտեմբերի 1, 1922(1922-10-01)^[1], Հեյֆեյ, Չինաստանի Հանրապետություն^[2] - հոկտեմբերի 18, 2025(2025-10-18)^[3], Պեկին^[3]), չին ֆիզիկոս, որն աշխատել է ԱՄՆ-ում։

1948-1949 թվականներին աշխատել է Չիկագոյի համալսարանում, 1949 թվականից՝ Պրինստոնի բարձրագույն հետազոտությունների ինստիտուտում (1955 թ-ից՝ պրոֆեսոր)։ 1966 թվականից՝ Նյու Յորք նահանգի համալսարանի տեսական ֆիզիկայի ինստիտուտի պրոֆեսոր և տնօրեն։ Աշխատանքները վերաբերում են դաշտի քվանտային տեսությանը, տարրական մասնիկներին, ֆազային անցումների տեսությանը։ Լի Ցզուն Դաոյի հետ համատեղ 1956 թվականին տեսականորեն ապացուցել է զույգության խախտումը թույլ փոխազդեցություններում (նոբելյան մրցանակ, 1957), որը հետագայում հաստատվել է փորձով։ Չժեննին Յանգն ունի նաև երկբաղադրիչ նեյտրինոյի տեսությանը (Լի Ցզուն Դաոյի և Ռ․ էմեի հետ համատեղ), կոնդենսացման տեսությանը (Լի Ցզուն Դաոյի հետ համատեղ) նվիրված աշխատանքներ։ Ապացուցել է վիճակագրական գումարների համար ջերմադինամիկական սահմանի գոյությանը վերաբերող մի քանի թեորեմ։

Ծանոթագրություններ

↑ ^1,0 ^1,1 Chen-Ning Yang
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #133780120 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 ^3,4 ^3,5 Chinese Nobel Prize-winning physicist Chen-ning Yang dies, aged 103 — 2025.
↑ ^4,0 ^4,1 Notable Names Database — 2002.
↑ https://www.japan-acad.go.jp/en/members/bukko/bukko_kyakuin.html
↑ INSPIRE-HEP
↑ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
↑ Mathematics Genealogy Project — 1997.
↑ The Nobel Prize in Physics 1957 — Nobel Foundation.
↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
↑ Rumford Prize Recipients — AAAS.
↑ Previous Oskar Klein Memorial Lectures — Stockholm University.
↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society. — P. 392.
↑ https://web.archive.org/web/20170705052457/http://upmc.fr/fr/universite/histoire_et_personnalites/les_docteurs_honoris_causa/les_docteurs_honoris_causa_de_1975_a_2003.html
↑ Chen Ning Yang — Franklin Institute.
↑ ^16,0 ^16,1 Lars Onsager Prize — APS.
↑ Chen Ning Yan: Physicist — Carnegie Corporation of New York.
↑ https://www.ens.psl.eu/actualites/chen-ning-yang

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Չժեննին Յանգ» հոդվածին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 8, էջ 117)։

[_76d6f5e5db579c0f-1] 1,0 ^1,1 Chen-Ning Yang

[_7909979e91a0928c-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #133780120 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

[_73fb7b83934006a4-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 ^3,4 ^3,5 Chinese Nobel Prize-winning physicist Chen-ning Yang dies, aged 103 — 2025.

[_9176b4e1b865f52d-4] 4,0 ^4,1 Notable Names Database — 2002.

[_40bd3c79835bdb47-5] ttps://www.japan-acad.go.jp/en/members/bukko/bukko_kyakuin.html

[_6858ed8249572fb9-6] INSPIRE-HEP

[_752ce7c5a5bfebad-7] Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

[_47c31cbc23d86299-8] Mathematics Genealogy Project — 1997.

[_66ab083dc45edd35-9] The Nobel Prize in Physics 1957 — Nobel Foundation.

[_91240182028fc537-10] Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.

[_ed66712791404695-11] Rumford Prize Recipients — AAAS.

[_2dbdddb853cd07f1-12] Previous Oskar Klein Memorial Lectures — Stockholm University.

[_3fc839a1d24379d2-13] List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society. — P. 392.

[_dd28dbbc217e9403-14] ttps://web.archive.org/web/20170705052457/http://upmc.fr/fr/universite/histoire_et_personnalites/les_docteurs_honoris_causa/les_docteurs_honoris_causa_de_1975_a_2003.html

[_2b15970a943f78f4-15] Chen Ning Yang — Franklin Institute.

[_36101fc5a2eed34e-16] 16,0 ^16,1 Lars Onsager Prize — APS.

[_9153e9aa0e5d892a-17] Chen Ning Yan: Physicist — Carnegie Corporation of New York.

[_9a8da22f29245ddd-18] ttps://www.ens.psl.eu/actualites/chen-ning-yang

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]