Jump to content

Յակով Կեդմի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յակով Կեդմի
ռուս.՝ Яков Иосифович Казаков
Ծննդյան օր՝ մարտի 5, 1947(1947-03-05) (78 տարեկան)
Ծննդավայր՝Մոսկվա, ԽՍՀՄ

Յակով Կեդմի (եբրայերեն՝ יעקב קדמי‎; ծննդ. Հակոբ Հովսեփի Կազակով, մարտի 5, 1947(1947-03-05), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), իսրայելցի պետական գործիչ, դիվանագետ, «Նատիվ» ծառայության ղեկավար (1992-1999), որը մասնագիտացած է եղել հետխորհրդային տարածքում հրեաների հետ կապերով։

1969 թվականին կատարել է ալիա[1] Իսրայելում։ Մասնակցել է Դատաստանի օրվա պատերազմին, որտեղ ծառայել է նույն տանկային գումարտակում, ինչ Իսրայելի ապագա վարչապետ Էհուդ Բարաքը։ Ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել Իսրայելի ԱԳՆ «ռուսական բաժնում»[2]:

2010-ականներից հանդես է եկել քաղաքական մեկնաբանություններով ռուսական հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով, հիմնականում մասնակցել է Վլադիմիր Սոլովյովի հաղորդումներին։

2023 թվականի փետրվարի 25-ին Եվրամիությունը Կեդմիի դեմ անձնական պատժամիջոցներ է սահմանել Կրեմլամետ քարոզչություն տարածելու և Ուկրաինայի դեմ ռուսական ագրեսիան արդարացնելու համար[3]։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԽՍՀՄ-ում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1947 թվականի մարտի 5-ին Մոսկվայում՝ ինժեներատեխնիկական աշխատողների ընտանիքում։ Հեռակա սովորել է ՎԶԻԻՏ-ում և աշխատել գործարանում որպես բետոնագործ-ամրանագործ, քանի որ երեք երեխաներից ավագն է եղել և օգնել է ծնողներին ապահովել ընտանիքը[1]։

1967 թվականի փետրվարի 19-ին եկել է Մոսկվայում Իսրայելի դեսպանատուն և ասել, որ ցանկանում է արտագաղթել Իսրայել[1]։ Դեսպանատան աշխատակից Ամիկամը կասկածել է, որ Կազակովի արարքը ՊԱԿ-ի սադրանք է, այդ պատճառով չի պատասխանել Իսրայել արտագաղթելու նրա խնդրանքին։ Մեկ շաբաթ անց Կազակովը նորից եկել է դեսպանատուն, որտեղ Ամիկամը նրան մատակարարել է Իսրայել արտագաղթելու համար նյութեր և ձևաթղթեր[4]։ 1967 թվականի հունիսի 11-ին, այն օրը, երբ ԽՍՀՄ-ը հայտարարել է Իսրայելի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների խզման մասին՝ կապված Վեցօրյա պատերազմի հետ, հրապարակայնորեն հրաժարվել է խորհրդային քաղաքացիությունից և պահանջել Իսրայել մեկնելու հնարավորություն։ Նույն օրը նա ներխուժել է Մոսկվայում ԱՄՆ դեսպանատուն և խոսել հյուպատոսի հետ Իսրայել մեկնելու թեմայով[4]։ 1968 թվականի մայիսի 20-ին Յակով Կազակովը նամակ է գրել ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդին, որում դատապարտել է հակասեմականության քաղաքականությունը, պահանջել ազատել իրեն խորհրդային քաղաքացիությունից և հռչակել է իրեն Իսրայելի քաղաքացի[5]։ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավորներին ուղղված դիմումում նա գրել է. «Ես չեմ ցանկանում լինել այն երկրի քաղաքացի, որտեղ հրեաները ենթարկվում են բռնի ձուլման, որտեղ իմ ժողովուրդը զրկվում է իր ազգային դիմագծից և իր մշակութային արժեքներից… Ես չեմ ցանկանում ապրել այն երկրում, որի կառավարությունը այդքան հրեական արյուն է թափել… Ես չեմ ցանկանում ձեզ հետ միասին մեղսակից լինել Իսրայել պետության ոչնչացմանը…»[6]։ Նրա հայտարարությունը դարձել է նմանատիպ առաջին բաց մարտահրավերը[7]։ Հակոբը Իսրայելում ազգականներ չի ունեցել, իսկ արտագնա մեկնելու սակավաթիվ թույլտվություններ տրվում էին միայն «ընտանիքների վերամիավորման» նպատակով։ Ամերիկյան դեսպանատնից դուրս գալուց հետո, որը գաղտնալսվում էր ՊԱԿ-ի կողմից, Հակոբին ձերբակալել և հարցաքննել են, բայց չեն ազատազրկել։ ՊԱԿ-ի աշխատակիցները ցանկացել են Հակոբին զորակոչել Խորհրդային բանակ՝ նրան հասարակական միջավայրից մեկուսացնելու համար, բայց նա հայտարարել է, որ իր հայրենիքը Իսրայելն է, և նա պատրաստ է ծառայել միայն մեկ բանակում՝ Իսրայելի պաշտպանության բանակում։ Խորհրդային զորքերի՝ Չեխոսլովակիա մուտք գործելու պատճառով նրա զորակոչը հետաձգվել է[4]։ 1969 թվականի փետրվարին նա թույլտվություն է ստացել Իսրայել արտագաղթելու և երկու շաբաթվա ընթացքում Խորհրդային Միությունը լքելու մասին[4]։

Իսրայելում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նա խորհրդային հրեաների հայրենադարձության աջակցության հասարակական շարժման ակտիվիստ է եղել՝ լրագրող (և ավելի ուշ՝ պատգամավոր) Գեուլա Քոհենի, պատգամավոր Շուլամիթ Ալոնիի և այլոց հետ, ովքեր ստեղծել են «Սիոնի կալանավոր» կազմակերպությունը[8][9]։ 1970 թվականին Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի շենքի դիմաց հացադուլ է անցկացրել այն կապակցությամբ, որ ԽՍՀՄ-ում մերժել են իր ընտանիքի՝ Իսրայել մեկնելու թույլտվությունը[10]։

Ծառայություն Ցախալում և մասնակցություն Դատաստանի օրվա պատերազմին

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր ծնողների՝ Իսրայել ժամանումից հետո՝ 1970 թվականի օգոստոսի 4-ից կամավոր մեկնել է պարտադիր զինվորական ծառայության Իսրայելի պաշտպանության բանակ[11]։ Ծառայել է զրահատանկային զորքերում։ Համակցված սպայական դպրոցում ուսման ընթացքում՝ քաղաքային մարտական ​​պատրաստությամբ «Նախաձեռնողական» վարժանքների ժամանակ, ականանետից կրակելիս ականջների լուրջ վնասվածք է ստացել։ Պաշտոնապես ճանաչվել է ռազմական հաշմանդամ, սակայն հրաժարվել է լքել Ցախալը և վերաորակավորվել է որպես զրահատանկային զորքերի հետախույզ սպա՝ հասնելով «Էգոզ» հատուկ նշանակության ջոկատին կից հետախուզական դպրոց ընդունվելուն[2][9][12]։ Մասնակցել է Դատաստանի օրվա պատերազմին, որտեղ, համատեղելով հետախուզական բաժանմունքի վարիչի և «Բնեյ Օր» զրահատանկային բրիգադի 100-րդ տանկային գումարտակի օպերատիվ մասի վարիչի պաշտոնները, մտել է գումարտակի հրամանատար Էհուդ Բարաքի տանկի անձնակազմի մեջ։ Ապագայում դարձել է Գլխավոր շտաբի պետ և Իսրայելի վարչապետ։ Նրա հետ անձնական ծանոթությունը և պատերազմում մեկ տանկում գտնվելը օգնել է Կեդմիի հետագա կարիերային։ Պատերազմի ժամանակ մասնակցել է ամենաարյունալի մարտերին, ինչպիսիք են «Պայքարը չինական ֆերմայի համար» և Սուեզի ջրանցքի գետանցումը[12][13]։

Կարիերա «Նատիվում» և զանգվածային Ալիա Իսրայելում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այնուհետև սովորել է Տեխնիոնի քիմիական ֆակուլտետում, հետո ավարտել է Թել Ավիվի համալսարանը և Ազգային անվտանգության քոլեջը[2][14]։ Ուսումն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես «Էլ-Ալ» ավիաընկերությունում ավիացիոն ահաբեկչությունների կանխարգելման անվտանգության սպա[9]։

1977 թվականի երկրորդ կեսին, կառավարության ղեկավար Մենախեմ Բեգինի առաջարկով, սկսել է աշխատել «Նատիվ» կապերի բյուրոյում, որը զբաղվում էր, մասնավորապես, սոցիալիստական ճամբարի երկրներից հրեաների անօրինական արտագաղթով[15]։ 1978 թվականի մայիսի 1-ին սկսել է աշխատել Վիեննայի արտագաղթի տարանցիկ կենտրոնում՝ փոխելով իր ազգանունը եբրայերենով՝ Կեդմի[16]։

1988-1990 թվականներին աշխատել է Մոսկվայում Նիդերլանդների դեսպանատանը որպես Իսրայելի ԱԳՆ հյուպատոսական խմբի աշխատակից[17]։ 1988 թվականի դեկտեմբերին մասնակցել է պատանդների գերեվարման և ԽՍՀՄ-ից Իսրայել ինքնաթիռի առևանգման հետ կապված ճգնաժամի լուծմանը[18]։ Կեդմիի կարիերան Իսրայելի ԱԳՆ-ում որպես դիվանագետ միաժամանակ հատուկ ծառայության աշխատակցի աշխատանք էր դիվանագիտական քողի ներքո։ Ընդ որում, Կեդմին գործնականում միշտ հակամարտության մեջ է եղել ԱԳՆ աշխատակազմի հետ, քանի որ նրանց համարում էր «անարդյունավետ բյուրոկրատներ»՝ համեմատած հատուկ ծառայությունների հետ, ինչպիսիք են «Նատիվը» կամ «Մոսադը»։

1990-1992 թվականներին զբաղեցրել է տեղակալի պաշտոնը[19], 1992-1999 թվականներին՝ «Նատիվ»-ի տնօրենի պաշտոնը։

1999 թվականին անցել է թոշակի։ Կեդմիի խոսքերով՝ նա ապահովել է հրեա էմիգրանտների հոսքի վերահասցեավորումը ԱՄՆ-ից Իսրայել 1989 թվականի հոկտեմբերին, ինչի արդյունքում 1990-ականների սկզբին տեղի է ունեցել զանգվածային ալիա[20][21]։ Կեդմիի կողմից «Նատիվի» ղեկավարման ընթացքում հատուկ ծառայությանը հաջողվել է ավելացնել Իսրայելի բնակչությունը ԱՊՀ/ԽՍՀՄ-ից ներգաղթածների հաշվին ավելի քան 1 միլիոն մարդով[22]։

1997 թվականի հոկտեմբերին Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն ստեղծել է այսպես կոչված «հատուկ խումբ»՝ միջգերատեսչական կոմիտե, որը զբաղվում էր իրանական սպառազինությունների մրցավազքի և Ռուսաստանի հետ Իրանի կապերի խնդրով ռազմական ոլորտում։ Կեդմին այդ կոմիտեի առանցքային անդամներից էր։ Թեհրանի շահերին հակազդելու համար Ռուսաստանում հրեական լոբբին օգտագործելու Կեդմիի առաջարկները մերժվել են կառավարության ղեկավարի կողմից։ Դրանից հետո Նեթանյահուի և նրա գրասենյակի ղեկավար Ավիգդոր Լիբերմանի միջև հարաբերությունները, մի կողմից, և Կեդմիի՝ մյուս կողմից, վատացան[2]:

Միխայիլ Ֆալկովը Կեդմիին նվիրված գործում նշել է նրա կենսագրության հետևյալ կարևոր փաստերը. 1996-1999 թվականներին Կեդմին քաղաքական ազդեցություն է ունեցել Իսրայելի առանցքային քաղաքական գործիչների հետ անձնական ծանոթության շնորհիվ, ինչպես նաև եղել է Իրանի զինված ուժերի հարցերով Իսրայելի հատուկ ծառայությունների կոմիտեի առանցքային մասնակիցը Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի օրոք։ Կեդմին անձամբ ծանոթ է Վլադիմիր Պուտինին 1990-ականների սկզբից։ Կեդմին «էապես նպաստել է հրեաների զանգվածային հայրենադարձությանը նախ ԽՍՀՄ-ից, այնուհետև ԱՊՀ երկրներից Իսրայել, ինչպես նաև զգալի ներդրում է ունեցել իսրայելա-ռուսական հարաբերությունների զարգացման գործում»[2][23]։

«Նատիվից» հրաժարական, «Գեշեր» գործողության շուրջ սկանդալ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կեդմին հրաժարական է տվել 1999 թվականի հունվարին՝ վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով։ Ի պատասխան Կեդմիի կողմից հրաժարականի մասին նամակի բովանդակության հրապարակմանը, Նեթանյահուն լրագրողներին բացահայտել է Իսրայելի պետական վերահսկիչի «Նատիվ» ծառայության մասին զեկույցի թաքնված հատվածները, որոնցից հետևել է, որ Կեդմին, իբր, «Նատիվի» ղեկավարի պաշտոնում գտնվելու ժամանակ կաշառել է ռուս պաշտոնյայի։ Արդյունքում Կեդմին վարչապետի դեմ բողոք է ներկայացրել պետության անվտանգության մասին օրենքները խախտելու կասկածանքով և միջնորդություն է ուղարկել Իսրայելի Գերագույն դատարան՝ Իսրայելի կառավարության իրավական խորհրդական՝ (և համատեղությամբ գլխավոր դատախազ) Էլյակիմ Ռուբինշտեյնի կողմից հետաքննություն սկսելու մերժման լույսի ներքո։

Բողոքը մերժվել է Իսրայելի Գերագույն դատարանի կողմից, որը որոշել է չմիջամտել իրավական խորհրդականի որոշմանը։ Խորհրդարանական պետական վերահսկողության կոմիտեի և ներգաղթի և կլանման հարցերով զբաղվող կոմիտեի համատեղ նիստում, որը հրավիրվել էր Կեդմիին հնարավորություն տալու արձագանքելու «Նատիվ» ծառայության մասին Իսրայելի պետական վերահսկիչի զեկույցին, պետական վերահսկիչ Միրյամ Բեն-Պորատը կտրուկ քննադատել է Կեդմիի հեռուստատեսային ելույթը, որում նա պնդել է, որ «Նատիվ» ծառայության նկատմամբ ստուգումը մասնագիտական չէր։ Կեդմին նիստում նաև հավելել է, որ չի ընդունում զեկույցը՝ այն համարելով «անճշգրիտ և անարդար», քանի որ այն կազմվել է մարդկանց կողմից, ովքեր բավարար չափով տեղյակ չեն այդ հարցին։ Բեն-Պորատը հայտարարել է, որ Կեդմիի արձագանքը զեկույցին անհանդուգն է, և հավելել է, որ բոլոր ներկայացված եզրակացությունները լավ ստուգված են, և զեկույցը հիմնված է ամենաամուր փաստերի վրա։ Նրա խոսքով, «զարմանալի է և շատ վատ, որ պետական ծառայողը թույլ է տալիս կասկածի տակ դնել պետական վերահսկիչի զեկույցը՝ իմանալով, որ իր պնդումները իրական հիմք չունեն»[24]։

Մյուս կողմից, հրաժարականի պատճառ են դարձել «Նատիվի» մի շարք հատուկ գործողությունների շուրջ բարձրացված աղմկահարույց սկանդալները։ Այսպես, 1996 թվականից հայտնի է դարձել «Գեշեր» («Կամուրջ») գործողությունը՝ ԱՊՀ երկրների մանկատներից հրեա երեխաներին որպես որբ գաղտնի դուրս բերելու վերաբերյալ։ Ընդհանուր առմամբ դուրս է բերվել 150 երեխա՝ 5-ից 18 տարեկան։ Աղմկահարույց սկանդալը 1997 թվականին հանգեցրել է Ռուսաստանից «Նատիվի» երեք աշխատակիցների արտաքսմանը, որոնք աշխատում էին դիվանագիտական քողի ներքո, ինչն էլ հակասություն է առաջացրել Կեդմիի և Իսրայելի ԱԳՆ-ի միջև։ Իսրայելական հատուկ ծառայությունների՝ «Մոսադի» և «Շաբակի» ղեկավարությունը նույնպես դեմ է արտահայտվել նման գործելակերպին։ Քնեսեթի ներգաղթի և կլանման հարցերով հանձնաժողովը նույնպես գործողությունը համարել է անօրինական և անբարոյական և 1996 թվականին առաջարկել է լուծարել «Նատիվը»։ Սակայն Քնեսեթում կայացած լսումների ժամանակ Կեդմիին հաջողվել է ապացուցել, որ երեխաները որբ են, և նրանց ոչ ոք չի տեղափոխել և չի պահել իրենց կամքին հակառակ։ Նվազագույնը հինգ երեխա ինքնուրույն վերադարձել են Ռուսաստան։ Կեդմին Քնեսեթում հնչող այն մեղադրանքներին, թե գործողությունը շատ է հիշեցնում «երեխաների առևանգում», պատասխանել է, որ հպարտանում է այդ գործողությամբ, քանի որ «տարհանված» երեխաների պահման պայմանները, իր կարծիքով, սարսափելի էին, և ինքը գործել է նրանց շահերից ելնելով։ Այս տեսակետին համաձայն էին Քնեսեթի բազմաթիվ պատգամավորներ, և Կեդմիին հաջողվել է պահպանել «Նատիվը»։ Պատմությունը անսպասելի շարունակություն է ստացել 1998 թվականին, երբ Ինտերպոլի կողմից ձերբակալվել է ինչ-որ Բոգուսլավ Բագսիկ, որը գողացել էր 116 միլիոն դոլար։ Դատարանում Բագսիկը հայտարարել է, որ համագործակցել է «Նատիվի» և Լեհաստանի հատուկ ծառայությունների հետ «Գեշեր» գործողության շրջանակներում, ի երախտագիտություն հատուկ ծառայությունները նրան թույլ են տվել թաքնվել խարդախությամբ հափշտակված գումարով։ Եվ չնայած Լեհաստանի հատուկ ծառայությունները կտրականապես հերքում էին Լեհաստանի տարածքով երեխաների Իսրայել տեղափոխմանը իրենց մասնակցությունը և Բագսիկի հետ որևէ կապ, Քնեսեթում լսումները վերսկսվել են՝ խարխլելով Կեդմիի և «Նատիվի» հեղինակությունը։

Ինչպես նշվել է վերևում, «Նատիվի» խորը ֆինանսական աուդիտը բացահայտել է մի շարք լուրջ խախտումներ, և աուդիտորները սկսել են բողոքարկել «Նատիվից» գործակալների հավաքագրման ծախսերը, ինչը հանգեցրել է մի շարք դատական գործընթացների։ 1999 թվականին հայտարարվել է հին ձևով «Նատիվի» փաստացի լուծարման և այն «Մոսադի» վերահսկողությանը հանձնելու մասին, ինչն անխուսափելի է դարձրել Կեդմիի հրաժարականը[9]։

Գործունեություն «Նատիվից» հետո

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Նատիվի» ղեկավարի պաշտոնից հրաժարականից հետո սկսել է ստանալ գեներալի կենսաթոշակի չափ կենսաթոշակ[23]։ Զբաղվել է բիզնեսով, անվտանգության վերաբերյալ դասախոսություններ է կարդացել և հանդես է եկել որպես վերլուծաբան տարբեր լրատվամիջոցներում[9]։ 2022 թվականի հունիսին, ներկայանալով որպես «հայտնի քաղաքագետ», դարձել է Բելառուսի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար[25]։

1999 թվականի ապրիլին՝ նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ, Կեդմին նախաձեռնել է իր տարաձայնությունների հրապարակային քննարկումը Բենյամին Նեթանյահուի հետ։ Նա հարձակվել է վարչապետի վրա «ԱՊՀ-ից ներգաղթի շահերը դավաճանելու» և «Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները քայքայելու» համար։ Այդ ժամանակ նա զգուշացրել է, որ «Նեթանյահուն վտանգավոր վարչապետ է Իսրայելի համար։ Վտանգավոր է նրա մտածելակերպը, վտանգավոր է նրա որոշումների կայացման ուղին, և դա կարող է պետությունը ողբերգության հասցնել»[26]։ Կեդմին աջակցել է Էհուդ Բարաքի թեկնածությանը և նպաստել նրա աջակցությանը ռուսախոս համայնքի կողմից[2][27]։

Մասնակցություն ռուսական ԶԼՄ-ներին

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2010-ական թվականներից ի վեր Յակով Կեդմին պարբերաբար ելույթ է ունենում քաղաքական մեկնաբանություններով ռուսական հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով[28]՝ հանդես գալով ռուսամետ դիրքերից[29], փաստացիորեն դառնալով ռուսական քարոզիչ։ Հատկապես հաճախ է հայտնվում «Վեստի-ՖՄ» ռադիոկայանում[30], ինչպես նաև Վլադիմիր Սոլովյովի հաղորդման ժամանակ «Ռոսիա» հեռուստաալիքով։

2022 թվականի փետրվարին աջակցել է Ռուսաստանի ներխուժմանը Ուկրաինա[31]՝ հետագայում թերահավատորեն գնահատելով դրա ընթացքը[32]։

Պատժամիջոցներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2022 թվականի հոկտեմբերի 19-ին, որպես քարոզիչ, ներառվել է Ուկրաինայի պատժամիջոցների ցուցակում[33], իսկ 2023 թվականի փետրվարի 25-ին Կեդմիի դեմ մտցվել են Եվրոպական միության երկրների անձնական պատժամիջոցներ[3]։

Եվրոպական Միության Խորհուրդը Կեդմիի ներառումը պատժամիջոցների ցանկում հիմնավորել է՝ նշելով[3].

«Յակով Կեդմին (Կազակով) քաղաքական մեկնաբան է և պետական հեռուստաալիքների և պրոկրեմլյան քարոզչության հաղորդումների մշտական մասնակից։ Նրա հայտարարությունները Ուկրաինայի վերաբերյալ համընկնում են ռուս պաշտոնյաների և քարոզիչների ամենավիճելի հայտարարությունների հետ։ Յաակով Կեդմին (Կազակով) քննադատել է Ուկրաինային, մեղադրել ուկրաինական ղեկավարությանը նացիզմի մեջ և այն բանում, որ այն ռազմական սպառնալիք է ներկայացնում այսպես կոչված Դոնեցկի և Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետությունների և Ռուսաստանի համար։ Նա արդարացրել է Ռուսաստանի ագրեսիվ պատերազմն ընդդեմ Ուկրաինայի՝ հայտարարելով, որ այն անխուսափելի է։ Յակով Կեդմին (Կազակով) հայտարարել է, որ Ռուսաստանը պետք է վերահսկի ուկրաինական տարածքները և կասկածի տակ է դրել Ուկրաինայի պետականությունը։ Նա պնդել է, որ Ուկրաինայի ցանկացած տարածք, որը մնում է ուկրաինական վերահսկողության տակ, սպառնալիք կներկայացնի Ռուսաստանի համար, քանի որ այն կվերածվի Ռուսաստանի դեմ օգտագործելու ռազմական բազայի։ Նա չի բացառել ռուսական բանակի կողմից ողջ Ուկրաինայի օկուպացիայի, ուկրաինական բանակի լիակատար ոչնչացման և ներկայիս ուկրաինական ղեկավարության լիակատար լուծարման տարբերակը»։

Նմանատիպ հիմքերով գտնվում է Շվեյցարիայի պատժամիջոցների տակ[34]։ Ավելի վաղ Կեդմին ԱՀԿ-ն ներառել էր կոռուպցիոներների և պատերազմ հրահրողների ցուցակում («քարոզիչներ, դաշնային լրատվամիջոցների աշխատակիցներ» բաժին), որպես ռուսական քարոզիչ և ռուսական քարոզչական հեռուստահաղորդումների մշտական մասնակից՝ նրա դեմ միջազգային պատժամիջոցներ սահմանելու առաջարկով[34][35]։

Ընտանիք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինը՝ Էդիթը, քիմիկոս սննդաբան է, աշխատել է Պաշտպանության նախարարությունում։ 39 տարվա աշխատանքից հետո անցել է թոշակի։ Կեդմի ընտանիքն ունի երեք երեխա՝ երկու որդի և մեկ դուստր։

Կեդմիի դուստրն ավարտել է «Բեցալել» արվեստի ակադեմիան։ Ավագ որդին ավարտել է Թել Ավիվի համալսարանը և Երուսաղեմի հրեական համալսարանը՝ «միջազգային հարաբերություններ», «տնտեսագիտություն, ֆինանսներ և ֆինանսավորում» մասնագիտություններով։ Կրտսերն ավարտել է Հերցլիայի միջդիսցիպլինար քոլեջը՝ «իրավագիտություն», «պետական կառավարում» և «քաղաքականություն» մասնագիտություններով[19]։

Հրապարակումներ և ելույթներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յակով Կեդմին հրապարակել է «Անհույս պատերազմներ» («եբրայերեն՝ מלחמות אבודות‎») հուշերի գիրքը։ Ռուսերեն թարգմանությամբ գիրքը լույս է տեսել 2011 թվականին։ Այս գրքում Կեդմին գովաբանում է Անդրոպովին. «Անդրոպովը համոզված կոմունիստ էր, բայց ավելի խելացի ու մտածող, քան իր կուսակիցների մեծ մասը»[36]։

2017 թվականին լույս է տեսել Յակով Կեդմիի «Երկխոսություններ» գիրքը՝ Սոլովյովի շոուի մեկ այլ մշտական մասնակից Եվգենի Սատանովսկու համահեղինակությամբ։

2020 թվականին Յակով Կեդմին հրապարակել է «Գաղտնի զսպանակներ» գիրքը[37]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Кошаровский Ю. (2004). «Яков Кедми никогда не боялся быть первым» (ռուսերեն). kosharovsky.com. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ ապրիլի 5-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 7-ին.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Михаил Фальков|. (2000 թ․ օգոստոսի 4). «Из досье Якова Кедми» (txt) (ռուսերեն). Agentura.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Постановление Совета Европейского союза Արխիվացված 2023-02-26 Wayback Machine (25.2.2023).(անգլ.)
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 יוסי מלמן (2007 թ․ օգոստոսի 1). «פורץ השגרירויות» (եբրայերեն). Гаарец. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ նոյեմբերի 30-ին. Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 1-ին.
  5. ↑ «Russian jew's letter blasts soviet policies» (անգլերեն). The Washington Post. 1968 թ․ դեկտեմբերի 26. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  6. ↑ М. Бейзер. Евреи борьбы: Еврейское национальное движение в СССР, 1967-1989 гг.: 1967-1979
  7. ↑ Галеви Й. К. Джейкоб Бирнбаум и борьба за свободу советских евреев // Заметки по еврейской истории. — август 2012. — № 8 (155). Архивировано из первоисточника 19 հոկտեմբերի 2013.
  8. ↑ Безнадёжные войны, глава 12
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Прохоров Д. П. Спецслужбы Израиля. — М.: «Олма-пресс», 2003. — С. 43. — 384 с. — (Досье. Спецслужбы мира). — 3000 экз. — ISBN 5765421024
  10. ↑ «Israel asks fasting man to give up» (անգլերեն). The Spokesman-Review. 1970 թ․ մարտի 30. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2022 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  11. ↑ Безнадёжные войны, глава 13-14
  12. ↑ 12,0 12,1 Безнадёжные войны, глава 16
  13. ↑ Шехтман Г. А. (2019 թ․ հունվարի 31). «Ветеран безнадёжных войн» (ռուսերեն). Независимая газета. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ փետրվարի 22-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 21-ին. {{cite web}}: no-break space character in |author= at position 11 (օգնություն)
  14. ↑ Здоровец Я. И., Мухин А. А. Еврейское влияние в России и республиках бывшего СССР. — М.: Центр политической информации, 2006. — С. 119. — 179 с.
  15. ↑ Безнадёжные войны, глава 21
  16. ↑ Безнадёжные войны, глава 22
  17. ↑ Безнадёжные войны, глава 29
  18. ↑ Безнадёжные войны, глава 30
  19. ↑ 19,0 19,1 Кунин Б. (2012 թ․ փետրվարի 6). «Небезнадёжные войны Якова Кедми» (ռուսերեն). Exrus.eu. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 10-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  20. ↑ «Экс-глава Натива признался: Израиль обманул русскоязычных репатриантов» (ռուսերեն). izrus.co.il. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 15-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 17-ին.
  21. ↑ «Операция Большая алия: сенсация Якова Кедми 8-летней давности» (ռուսերեն). izrus.co.il. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 17-ին.
  22. ↑ «Михаил Ошеров - Израиль: политика, оккупация, конфликт». Читать онлайн (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  23. ↑ 23,0 23,1 «Яков Кедми (Казаков)» (ռուսերեն). Заметки по еврейской истории. 2014-09. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ ապրիլի 29-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 15-ին.
  24. ↑ «בן-פורת עזבה בזעם דיון בכנסת לאחר השתלחות נגדה בעקבות דו"ח נתיב - גלובס» (եբրայերեն). Globes.co.il. 1998 թ․ մայիսի 3. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հոկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 8-ին.
  25. ↑ «О встрече Министра иностранных дел Беларуси В.Макея с политологом Я.Кедми» (ռուսերեն). 2022 թ․ հունիսի 20. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ նոյեմբերի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 8-ին.
  26. ↑ Aaron Shustin (2022 թ․ նոյեմբերի 7). «Это осень. И много дней чьих-то рождений… (I)» (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ նոյեմբերի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 8-ին.
  27. ↑ Daniel Judah Elazar, M. Benjamin Mollov. Israel at the Polls, 1999. — Psychology Press, 2001. — Т. 3. — P. 127. — 333 p. — (Cass series). — ISBN 9780714651682
  28. ↑ «Kedmi Yakov». Putin's list (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 17-ին.
  29. ↑ «Яков Кедми - адвокат России» (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 3-ին. {{cite web}}: no-break space character in |title= at position 11 (օգնություն)
  30. ↑ «Яков Кедми на Вестях-FM» (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ օգոստոսի 17-ին. Վերցված է 2017 թ․ օգոստոսի 17-ին.
  31. ↑ «Политолог обозначил задачу армии РФ на территории Украины». NEWS.ru (ռուսերեն). 2022 թ․ մարտի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 2-ին. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 2-ին.
  32. ↑ Ball T. «Sceptical Russian TV pundits turn on Putin». the Times (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 2-ին. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 2-ին.
  33. ↑ «КЕДМИ / КАЗАКОВ Яков Иосифович - биография, досье, активы». Война и санкции (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունվարի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 26-ին.
  34. ↑ 34,0 34,1 «Kazakov Yakov Iosifovich». OpenSanctions (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հուլիսի 10-ին. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 10-ին.
  35. ↑ «Израильтянин Яков Кедми включен в "список 6000" коррупционеров и разжигателей войны на Украине». Девятый канал (ռուսերեն). 2022 թ․ ապրիլի 27. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հուլիսի 30-ին. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 30-ին.
  36. ↑ «Безнадежные войны. Директор самой секретной спецслужбы Израиля рассказывает» (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ դեկտեմբերի 15-ին. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 4-ին.
  37. ↑ Кедми Я. И. Тайные пружины. — М.: Эксмо, 2020. — 330 с.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յակով Կեդմի» հոդվածին։
Ֆոտո, վիդեո և աուդիո
Թեմատիկ կայքեր
Բառարաններ և հանրագիտարաններ
Չափորոշչային վերահսկողություն
GND: 103223864X · ISNI: 0000000069273702 · LCCN: no2011159091 · VIAF: 97951302 · WorldCat VIAF: 97951302
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Յակով_Կեդմի&oldid=10416915» էջից