Յակոբ Հենդրիկ վանտ Հոֆֆ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Յակոբ Հենդրիկ վանտ Հոֆֆ
հոլ.՝ Jacobus van 't Hoff
Vant Hoff.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 30, 1852({{padleft:1852|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[1][2]
Ռոտերդամ, Հարավային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[3]
Մահացել է մարտի 1, 1911({{padleft:1911|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})[1][2] (58 տարեկանում)
Steglitz, Շտեգլից Ցելենդորֆ, Բեռլին, Գերմանական կայսրություն
բնական պատճառով
Գերեզման Dahlem Cemetery
Քաղաքացիություն Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ
Մասնագիտություն քիմիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ) Ամստերդամի համալսարան, Ուտրեխտի համալսարան, Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համակսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտ ֆիզիկական քիմիա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Royal Physiographic Society in Lund, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Լեյդենի համալսարան, Դելֆտի տեխնիկական համալսարան, Բոննի համալսարան և Ուտրեխտի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[4], գերմաներեն[4] և հոլանդերեն[4]
Եղել է գիտական ղեկավար Ernst Cohen
Պարգևներ
Jacobus van 't Hoff Վիքիպահեստում

Վանտ Հոֆֆ (հոլ.՝ Jacobus Henricus (Henry) van 't Hoff, օգոստոսի 30, 1852, Ռոտերդամմարտի 1, 1911, Բեռլին), հոլանդացի քիմիկոս, ստերոքիմիայի և քիմիական կինետիկայի առաջին հիմնադիրներից մեկը, ժամանակակից ֆիզիկական և տարածական քիմիաների հիմնադիրներից, Քիմիայի Նոբելյան մրցանակի առաջին դափնեկիր (1901 թվական)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հակոբ Հենդրիկ Վանտ-Հոֆը ծնվել է 1852 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ Ռոտերդամում։

1869 թվականին ավարտել է դպրոցը և սկսել է ինժեներական գործ սովորել Դելֆտի պոլիտեխնիկական դպրոցում։

Կարճ ժամանակ աշխատելով շաքարի գործարանում, նա 1871 թվականին դառնում է Լեյդենի համալսարանի բնագիտամաթեմատիկական ֆակուլտետի ուսանող։ Հաջորդ տարի Վանտ-Հոֆը գնում է Բոնսկի համալսարան, որ քիմիա սովորի Ֆրիդրիխ Կեկուլեի մոտ։ Երկու տարի հետո նա շարունակում է իր դասերը Փարիզի համալսարանում, որտեղ 1874 թվականին վերջացնում է իր թեզի աշխատանքները, որոնք նվիրված էին մի քանի օրգանական թթուների, և ստանձնում է մաթեմատիկայի ու բնափիլիսոփայության դոկտորի պաշտոնները։ Հաջորդ տարիներին Վանտ-Հոֆը հետաքրքրորեն ծանոթանում է բնությանը և լուծույթների բաղադրությանը։ Այդ հետազոտությունը նոսրացված լուծույթներում նպաստում է էլեկտրոլիտիկ դիսոցման տեսության զարգացմանը։

1878 թվականին Վանտ-Հոֆը դառնում է Ամստերդամի համալսարանի քիմիայի պրոֆեսոր։

1896 թվականին Վանտ-Հոֆը ընտրվում է Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ և ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Բեռլին։

1901 թվականին ստացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակ։

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վանտ-Հոֆը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել «Ֆիզիկական դիսոցում» ամսագրին։

Մրցանակներ և պատվավոր կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ (1901)
  • Արտաքին գործերի անդամ-թղթակից Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայում (1895)[7]
  • Նիդեռլանդների թագավորական Գիտությունների ակադեմիայի անդամ
  • Պուրսկական Գիտությունների ակադեմիայի անդամ
  • Բրիտանիայի քիմիական ընկերության անդամ
  • Ամերիկայի քիմիական ընկերության անդամ
  • Ամերիկայի Գիտությունների Ազգային ակադեմիայի անդամ (1901)
  • Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի անդամ

Հիշողություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1970 թվականին Հակոբ Հենդրիկ Վանտ-Հոֆի պատվին լուսնի վրա անվանվել է խառնարան։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Леенсон И. А. Ван-Гофф։ первый «нобелевский» химик // Химия и жизнь — XXI век. — 2009. — № 1. — С. 20-25.
  • Храмов Ю. А. Вант-Гофф Якоб Хендрик // Физики։ Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.։ Наука, 1983. — С. 56. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)
  • Энциклопедический словарь юного химика/ Сост. В.А, Крицман, В.В. Станцо. -М.։ Педагогика, 1982.- С. 126

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]