Մրգային հաց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մրգային հաց

Մրգային հաց (գերմFrüchtebrot), Ավստրիայի և Բավարիայի խոհանոցների[1] ավանդական ուտեստը, որը քաղցր հաց է՝ խմորի մեջ չորացրած մրգերի մեծ բաժինով: Սովորաբար մրգային հացը թխվում է փոքր հացերի տեսքով, ունի հյութեղ և ամուր խմոր, խմորի վրա կան տեսանելի չոր մրգեր և ընկույզներ, որոնք հաճախ պատված են նուշով և բալով:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարավային Գերմանիայի, Ավստրիայի և Հարավային Տիրոլի տարածքում Սուրբ Ծնունդի ժամանակ ավանդույթ է եղել թխած հացի մեջ չորացրած տանձ ավելացնելը: Կախված բարբառներից նման խմորեղենները կոչվեցին Հյուզելն, Հյուցեն (Ալեմանական բարբառ) կամ Կլետցեն (Բավարա-Ավստրիական բարբառ): Բարգավաճման և հարավային մրգերի ներմուծման արդյունքում մրգային հացի բաղադրության մեջ ներառվել են սալորաչիր, չամիչ, արմավ, թուզ և այլ չորացրած պտուղներ։ Սկզբում ոչ մի քաղցրացուցիչներ չի ավելացվել հացի խմորի բաղադրության մեջ, հետո խմորի բաղադրության մեջ սկսեցին օգտագործել նաև մեղր կամ շաքար: Երբեմն մրգային խմորի սովորական խմորիչը փչացնում էր հացի արտաքին տեսքը, սակայն այն թույլ էր տալիս պահելու չորացած մրգերը[2]։

Ծեսեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրգային հաց՝ խորացրած տանձով

Մրգային հացը թխվել է Անդրեևի օրը (նոյեմբերի 30-ին)։ Գիշերը՝ Անդրեևի օրվա նախաշեմին, դիմակավորված երիտասարդները գնում են բնակիչների տները և նրանցից խնդրում են նվերներ, այդ թվում `մրգային հաց: Սուրբ Ծննդյան նախօրեին կամ Ստեփանովի օրը տան սեփականատերը կտրում է մի մրգային հաց, մի կտոր տալիս է երեխաներին և աշխատողներին, այդ հացից իրենց բաժինն են ստանում նաև կենդանիները: Այս ծեսը տանն ու ախոռներին հաջողություն է բերում և կոչվում է Maulgabe (բերանի նվեր):

Մրգային հացն առանձնահատուկ արարողության կարևոր մասն է: Մի աղջկա, ով հասել է ամուսնության տարիքին, իր սիրելին տալիս է մի կտոր մրգային հաց: Եթե հացի կտրված ծայրը հարթ է, սա նշանակում է աղջկա համաձայնությունը ամուսնության առաջարկի հետ կապված, իսկ եթե հացի եզրը չընկնի, ապա դա նշանակում է ամուսնության առաջարկի մերժում[3]։

Գրականության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շատ երեխաներ հայտնի մրգային հացի մասին տեղեկանում են մանկական «Շատ քաղցած թրթուր» գրքից[4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Фруктовый хлеб занесен в реестр Традиционных блюд Австрии под номером 172 Министерством аграрной политики и природопользования Австрии.
  2. Рецепт фруктового хлеба на сайте журнала SalzburgerLand.
  3. Обряды с использованием фруктового хлеба на портале Brauchtumsseiten.
  4. Hella Kemper. Mehr, mehr, mehr!, ZEIT online

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]