Մուրճիկ

Մուրճիկ
Տեսակ	chiral bone type? և անատոմիական կառուցվածքների դաս
Ենթադաս	լսողական ոսկրիկներ և անհատական անատոմիական կառուցվածք
Մասն է	լսողական ոսկրիկներ
Կազմված է	handle of malleus?, head of malleus?, neck of malleus?, lateral process of malleus? և anterior process of malleus?
Անատոմիական տեղայնացում	թմբկախոռոչ
Միանում է	Թմբկաթաղանթ, incus? և tensor tympani muscle?
Մասնագիտություն	աուդիոլոգիա, ականջաբանություն և քիթ-կոկորդ-ականջաբանություն
MeSH	A09.246.397.247.524
Անատոմիայի հիմնարար մոդել	52753
Անատոմիական տերմինոլոգիա 98	A15.3.02.043
Նկարագրված է	Գրեյի անատոմիա (20-րդ հրատարակություն), Սովետական մեծ հանրագիտարան (1926—1947) և Մեյերի հանրագիտարանային բառարան (1888–1889)
	Malleus Վիքիպահեստում

Մուրճիկ (լատիներեն՝ malleus), միջին ականջի մուրճաձև փոքրիկ ոսկր կամ լսողական ոսկրիկ, որը միանում է սալին և ամրացած է թմբկաթաղանթի ներքին մակերեսին։ Malleus բառը լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է մուրճ։ Այն թմբկաթաղանթից ձայնային տատանումները հաղորդում է սալին (լատիներեն՝ incus)։

Կառուցվածք

Մուրճիկը միջին ականջում տեղակայված ոսկոր է։ Այն երեք լսողական ոսկրիկներից առաջինն է և ամրացված է թմբկաթաղանթին։ Մուրճիկի գլխիկը մեծ, դուրս ցցված հատվածն է, որը միանում է սալին։ Գլխիկը միանում է մուրճիկի վզիկին։ Ոսկրը շարունակվում է որպես մուրճիկի կոթ, որը միանում է թմբկաթաղանթին^[3]։ Մուրճիկի վզիկի և կոթի միջև ոսկրից դուրս են գալիս կողմնային և առաջային ելունները^[4]^[5]։ Ոսկրն այնպես է դասավորված, որ գլխիկը վերևում է, իսկ կոթը՝ ներքևում^[5]։

Զարգացում

Մուրճիկն առաջանում է առաջին ըմպանային աղեղից՝ սալի հետ միասին^[5]։ Մարդկանց մոտ այն զարգանում է Մեկելյան աճառից^[5]։

Գործառույթ

Մուրճիկը միջին ականջի երեք լսողական ոսկրիկներից մեկն է, որը թմբկաթաղանթից ձայնը հաղորդում է ներքին ականջին: Այն ընդունում է տատանումները թմբկաթաղանթից և փոխանցում դրանք սալին^[4]:

Կլինիկական նշանակություն

Ականջի վիրահատությունների ժամանակ վիրաբույժները կարող են շոշափել մուրճիկը^[3]: Վիրահատական բարդությունների պատճառով այն կարող է անշարժանալ՝ առաջացնելով լսողության կորուստ^[3]: Այս խնդիրը հնարավոր է շտկել կրկնակի վիրահատական միջամտության միջոցով^[3]:

Պատմություն

Մի շարք աղբյուրներ մուրճիկի հայտնագործումը վերագրում են անատոմ և փիլիսոփա Ալեսանդրո Աքիլինիին^[6]^[7]: Մուրճիկի առաջին համառոտ գրավոր նկարագրությունը տվել է Բերենգարիո դա Կարպին իր Commentaria super anatomia Mundini (1521 թվական) աշխատության մեջ^[8]: Նիկոլո Մասսայի Liber introductorius anatomiae^[9] աշխատությունում մուրճիկը նկարագրված է փոքր-ինչ ավելի մանրամասն. հեղինակը և՛ մուրճիկը, և՛ սալը նմանեցրել է փոքրիկ մուրճերի (լատիներեն՝ malleoli)^[10]:

Այլ կենդանիներ

Մուրճիկը բնորոշ է բացառապես կաթնասուններին: Այն էվոլյուցիայի է ենթարկվել ամնիոտների ստորին ծնոտի ոսկրից, որը կոչվում է հոդային ոսկր (լատիներեն՝ articular): Վերջինս մինչ օրս կազմում է սողունների և թռչունների ծնոտային հոդի բաղկացուցիչ մասը^[11]^[12]։

Լրացուցիչ նկարներ

Լսողական ոսկրիկներ

Տասնութ շաբաթական մարդու սաղմի գլուխը և պարանոցը, բացված Մեկելի աճառով և հիոիդ ոսկրով։

Արտաքին և միջին ականջ, բացված առջևից: Աջ կողմ:

Լսողական ոսկրիկների շղթան և դրանց կապանները՝ թմբկախոռոչի ուղղահայաց, լայնական հատույթում, տեսքը առջևից։

Մուրճիկի համակարգչային շերտագրության պատկերը

Լսողական ոսկրիկներ։ Թմբկախոռոչ։ Խորանիստ հատում

Լսողական ոսկրիկներ։ Սալ, մուրճիկ։ Խորանիստ հատում

Ծանոթագրություններ

↑ անատոմիայի հիմնարար մոդել
↑ http://www.bartleby.com/107/231.html
1 2 3 4 Lippy, William H.; Berenholz, Leonard P. (2010). «25 - Special Problems of Otosclerosis Surgery». Otologic surgery (անգլերեն) (3rd ed.). Philadelphia: Saunders. էջեր 293–303. doi:10.1016/B978-1-4160-4665-3.00025-1. ISBN 978-1-4377-1966-6. OCLC 489078311.
1 2 Mitchell, Richard L. Drake, Wayne Vogl, Adam W. M. (2005). Gray's anatomy for students. Philadelphia, Pa.: Elsevier. էջ 862. ISBN 978-0-8089-2306-0.{{cite book}}: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
1 2 3 4 Cunningham, Craig (2016). «5 - The Skull». Developmental juvenile osteology (անգլերեն). Louise Scheuer, Sue M. Black, Helen Liversidge, Angela Christie (2nd ed.). Amsterdam: Academic Press. էջեր 43–148. doi:10.1016/B978-0-12-382106-5.00005-0. ISBN 978-0-12-382107-2. OCLC 956277358.
↑ Alidosi, GNP. I dottori Bolognesi di teologia, filosofia, medicina e d'arti liberali dall'anno 1000 per tutto marzo del 1623, Tebaldini, N., Bologna, 1623. http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k51029z/f35.image#
↑ Lind, L. R. Studies in pre-Vesalian anatomy. Biography, translations, documents, American Philosophical Society, Philadelphia, 1975. p.40
↑ Jacopo Berengario da Carpi,Commentaria super anatomia Mundini, Bologna, 1521. https://archive.org/details/ita-bnc-mag-00001056-001
↑ Niccolo Massa, Liber introductorius anatomiae, Venice, 1536. p.166. https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10151904?page=1
↑ O'Malley, C.D. Andreas Vesalius of Brussels, 1514-1564. Berkeley: University of California Press, 1964. p. 120
↑ Ramachandran, V. S.; Blakeslee, S. (1999). Phantoms in the Brain. Quill. էջեր 210. ISBN 9780688172176.
↑ Luo, Zhe-Xi (2021). «2.14 - Origins and Early Evolution of Mammalian Ears and Hearing Function». The Senses: A Comprehensive Reference (անգլերեն). Vol. 2. Bernd Fritzsch (2nd ed.). Cambridge, Massachusetts: Academic Press. էջեր 207–252. doi:10.1016/B978-0-12-805408-6.00033-6. ISBN 978-0-12-805409-3. OCLC 1196340700.

[_0357dd4bc4ed5ab2-1] անատոմիայի հիմնարար մոդել

[_2340b3745b606a63-2] ttp://www.bartleby.com/107/231.html

[Lippy-2010-3] 1 2 3 4 Lippy, William H.; Berenholz, Leonard P. (2010). «25 - Special Problems of Otosclerosis Surgery». Otologic surgery (անգլերեն) (3rd ed.). Philadelphia: Saunders. էջեր 293–303. doi:10.1016/B978-1-4160-4665-3.00025-1. ISBN 978-1-4377-1966-6. OCLC 489078311.

[GRAYS2005-4] 1 2 Mitchell, Richard L. Drake, Wayne Vogl, Adam W. M. (2005). Gray's anatomy for students. Philadelphia, Pa.: Elsevier. էջ 862. ISBN 978-0-8089-2306-0.{{cite book}}: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)

[Cunningham-2016-5] 1 2 3 4 Cunningham, Craig (2016). «5 - The Skull». Developmental juvenile osteology (անգլերեն). Louise Scheuer, Sue M. Black, Helen Liversidge, Angela Christie (2nd ed.). Amsterdam: Academic Press. էջեր 43–148. doi:10.1016/B978-0-12-382106-5.00005-0. ISBN 978-0-12-382107-2. OCLC 956277358.

[6] Alidosi, GNP. I dottori Bolognesi di teologia, filosofia, medicina e d'arti liberali dall'anno 1000 per tutto marzo del 1623, Tebaldini, N., Bologna, 1623. http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k51029z/f35.image#

[7] Lind, L. R. Studies in pre-Vesalian anatomy. Biography, translations, documents, American Philosophical Society, Philadelphia, 1975. p.40

[8] Jacopo Berengario da Carpi,Commentaria super anatomia Mundini, Bologna, 1521. https://archive.org/details/ita-bnc-mag-00001056-001

[9] Niccolo Massa, Liber introductorius anatomiae, Venice, 1536. p.166. https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10151904?page=1

[10] O'Malley, C.D. Andreas Vesalius of Brussels, 1514-1564. Berkeley: University of California Press, 1964. p. 120

[11] Ramachandran, V. S.; Blakeslee, S. (1999). Phantoms in the Brain. Quill. էջեր 210. ISBN 9780688172176.

[12] Luo, Zhe-Xi (2021). «2.14 - Origins and Early Evolution of Mammalian Ears and Hearing Function». The Senses: A Comprehensive Reference (անգլերեն). Vol. 2. Bernd Fritzsch (2nd ed.). Cambridge, Massachusetts: Academic Press. էջեր 207–252. doi:10.1016/B978-0-12-805408-6.00033-6. ISBN 978-0-12-805409-3. OCLC 1196340700.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]