Մուսատկա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search


Picto infobox mets.png
Մուսատկա
Mousakas.jpg
պաղեստինյան խոհանոց
Ենթատեսակկերակուր
Առաջացման երկիրՊաղեստին
Musaka Վիքիպահեստում

Մուսատկա (հուն․՝ μουσακάς; ռում.՝ musaca; հայերեն՝ մուսատկա («мусатка»); թուրք.՝ musakka; юж. слав. мусака/musaka; араб. مسقعة), Մերձավոր Արևելքի և Բալկանների ավանդական ուտեստ, որը պատրաստվումէ սմբուկից:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հունական մուսատկան բաղկացած է խաշած շերտերից.

  • Սմբուկի ստորին շերտ՝ ձիթապտղի յուղով,
  • Գառան միջին շերտ՝ լոլիկով
  • Վերին շերտ՝ բեշամել սոուսով:

Երբեմն ուտեստին ավելացնում են դդմիկ, կարտոֆիլ, սունկ:

Մակեդոնական մուսատկա

Արաբական երկրներում մուսատկան իրենից ներկայացնում է սառը աղցան՝ պատրաստված լոլիկից և սմբուկից, որը նման է իտալական կապոնատին: Սերբական, բոսնիական և ռումինական խոհանոցներում մուսատկան պատրաստվում է նաև սմբուկը լոլիկի հետ:

Ռումինական խոհանոց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռումինական խոհանոցում մուսատկան մսով ուտեստ է, որի կեսը, երբեմն նաև ավելին, կազմում է բանջարեղենը: Հնարավոր է նաև, որ ամբողջովին բանջարեղենային բաղադրություն ունեցող մուսատկան բուսակերների ուտեստ է:

Մուսատկայի պատրաստման առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ բոլոր մթերքները լցնում են միաժամանակ, իսկ հետո շոգեխաշում են մի ժամ:

Մուսատկայի համար անհրաժեշտ միսը կարող է լինել գառան կամ հորթի: Հատուկ և պարտադիր բանջարեղեն համարվում են սոխը, սմբուկը, լոլիկը: Մուսատկան համեմում են սև կամ կարմիր պղպեղով, դափնու տերևով, սխտորով, սամիթով, մաղադանոսով, նաև ավելացնում են թթվասեր, արևածաղկի ձեթ:

Միսը կտրում են քառակուսիների, ինչպես անում են գուլյաշի համար: Հետո կտրատում են բանջարեղենը: Ոչ խոր և լայն կաթսայի հատակին, որը յուղում են կարագով, դնում են սմբուկի շերտը, հետո սոխի շերտը, լոլիկի, դդմիկի, իսկ նրանց վրա՝ մսի: Հետո շերտերը կրկնում են: Յուրաքանչյուր 2-3 շերտից հետո մուսատկան համեմում են: Հատկապես համեղացնում են մսի միջին և բանջարեղենի վերին շերտերը: Մուսատկայի վերին մասը ծածկում են արևածաղկի ձեթով կամ թթվասերով: Ուտեստը ջեռոցում թողնում են 1 ժամ: Վրան ցանում են կանաչի: Մատուցում են տաք վիճակում, սոուսի հետ, ինչի մեջ եփվել է:

Բուլղարական խոհանոց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բուլղարիայում մուսատկան թխած, աղացած խճողակ է՝ լցված կատոֆիլի մեջ: Իսկ ուտեստը հունական մուսատկայի նման, կազմված է տարբեր բանջարեղենից, կարտոֆիլից, մսից, դա անվանում են գյուվեչ: Գյուվեչ բառը բուլղարենում փոխաբերեկան իմաստ ունի:

Ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մուսատկա բառը գալիս է արաբերեն musaqqa` («սառած», saqqaʿa բայից՝ սառչել[1]), եկել է այլ լեզուներ հունարենից:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Semitic Roots // The American Heritage® Dictionary of the English Language. — Fourth Edition. — Boston : Houghton Mifflin Company, 2000.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]