Մուհամմադ Սայիդ Հիրսի

Մուհամմադ Սայիդ Հիրսի; սոմալ.՝ Maxamed Siciid Xirsi Moorgan
Ծնվել է	1949
Ծննդավայր	Qardho, Պունտլենդ, Սոմալի
Մահացել է	մայիսի 28, 2025
Մահվան վայր	Նայրոբի, Քենիա
Քաղաքացիություն	Սոմալի
Մայրենի լեզու	սոմալիերեն
Կրոն	իսլամ
Մասնագիտություն	քաղաքական գործիչ և նախարար
Զբաղեցրած պաշտոններ	Minister of Defence of Somalia?
Կուսակցություն	Somali Patriotic Movement?
	Mohammed Said Hersi Morgan Վիքիպահեստում

Մուհամմադ Սայիդ Հիրսի (արաբ․՝ محمد سعيد هيرسي مورغان‎‎, 1949^[1], Qardho, Պունտլենդ, Սոմալի - մայիսի 28, 2025(2025-05-28)^[2], Նայրոբի, Քենիա^[3]), սոմալցի ռազմական և քաղաքական գործիչ, նախկին նախագահ Մոհամմեդ Սիադ Բարեի փեսան։

Կենսագրություն

Մուհամմադ Սայիդ Հիրսին ծնվել է 1949 թվականին Քարդոյում, սովորել է Բոսասոյի Հաջի Միրեի տարրական և միջնակարգ դպրոցներում, քոլեջն ավարտելու համար քոլեջն ավարտելու համար հետագայում մեկնել է Սոմալիի մայրաքաղաք Մոգադիշո։ Նա ռազմական պատրաստվածություն է ստացել Իտալիայում և ԱՄՆ-ում։ Գնդապետի կոչումով նա եղել է Մոգադիշու շրջանի հրամանատարը, որտեղ տեղակայված են եղել երկրի էլիտար զինված ուժերը: Հետագայում նա դարձել է «Կարմիր բերետներ» խմբավորման հրամանատարը։

1988 թվականին Սոմալին գրավել է Բուրաո և Հարգեյսա քաղաքների մի մասը: Սայիդ Հիրսին գլխավորել է երկրի հյուսիսում ապստամբների դեմ ռազմական գործողությունը: Կառավարական զորքերը դաժան հարձակումներ են իրականացրել հյուսիսային տարածքներում։ Հարգեյսա քաղաքի համատարած ռմբակոծության արդյունքում այն ավերվել է 70 տոկոսով։ Այս իրադարձությունների համար Մուհամմադ Սայիդ Հիրսին ստացել է «Հարգեյսայի մսագործ» մականունը^[4]։

Քաղաքացիական պատերազմ

Սիադ Բարրեի տապալումից հետո՝ 1991 թվականի հունվարին, Սայիդ Հիրսին իր աներոջ հետ տեղափոխվել է երկրի վերահսկվող հարավային հատվածը և Սոմալիի նախկին կառավարական բանակի մնացորդներից ստեղծել Սոմալիական ազգային ճակատը (SNF):

«Հույսի վերածնունդ» գործողության ժամանակ գեներալ Մորգանի ուժերը մի քանի անգամ հարձակվել են Բարդերեում տեղակայված Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեի պարենային պահեստների վրա և խանգարել սովից տուժած սոմալացիներին օգնություն ցուցաբերող խաղաղապահ առաքելությանը^[5]։

2004 թվականի հոկտեմբերին գեներալ Մորգանը զինվորական ճնշման ներքո ստիպված միացել է բանակցային գործընթացին և ճանաչել Սոմալիի Անցումային դաշնային կառավարությունը^[6]^[7]։

Երբ Մոհամմեդ Սիադ Բարեի ուժերը վերջնականապես վտարվել են Սոմալիից, Հերսիի խմբավորումը տեղակայված էր Եթովպիայի Գոդե քաղաքում։

1991 թվականին, երբ Մորգանը Սիադ Բարեի կառավարությունում եղել է պաշտպանության նախարարն, նրա հրամանատարության տակ եղել է 54 հազար զինվոր։ Տասնչորս տարի անց նրա հրամանատարության տակ մնացել էր ընդամենը հազար զինվոր^[8]։

Մուհամմադ Սայիդ Հիրսին մահացել է 2025 թվականի մայիսի 28-ին՝ Նայրոբիում^[9]^[10]։

Ծանոթագրություններ

1 2 General Morgan — Former Defense Minister of Somalia’s Last Central Government Dies in Nairobi
1 2 وفاة وزير الدفاع الصومالي الأسبق الجنرال مورغن في نيروبي
1 2 Kumuu ahaa Janaraal Moorgan oo Nairobi ku geeriyooday?
↑ «Analysis: Somalia's powerbrokers BBC». Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ ապրիլի 7-ին. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 16-ին.
↑ MISSION TO SOMALIA; Expectations in Somalia
↑ Коновалов И.П. «Распад государства и гражданская война в Сомали». — 14 октября 2010. — С. 106. — 176 с. — ISBN 978–5–91579–086–4 «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 24-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 28-ին. {{cite web}}: Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (օգնություն)
↑ Коновалов И. П. «СОМАЛИ: бесконечность войны». — 18 Февраля 2014. — С. 169. — 238 с. — ISBN 978–5–906233–30–1 «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 25-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 28-ին.
↑ For the force levels of the Somali National Army, see: The Journal of Conflict Studies, Vol. XVI No. 2, Fall 1996, «The Horn of Africa: Conflict, Demilitarization and Reconstruction», chapter DIMENSIONS OF MILITARIZATION, section: Growth in Force Levels and Expenditure Արխիվացված 2012-02-10 Wayback Machine by Baffour Agyeman-Duah. For the force level of the SNF, see PEACEKEEPING AND POLICING IN SOMALIA, PEACEKEEPING AND POLICING IN SOMALIA, by LYNN THOMAS and STEVE SPATARO, Chapter «Background», section «Capacity for Self-Governance»: «Mohammed Said Hersi „Morgan“ had a well-organized force of 1,000 former soldiers» (in: in R. B. Oakley, M. J. Dziedzic, and E. M. Goldberg, eds., Policing the New World Disorder: Peace Operations and Public Security (Washington, DC: National Defense University Press, 1998), ch. 6 pp. 175—214 «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ փետրվարի 9-ին. Վերցված է 2007 թ․ հունվարի 12-ին. {{cite web}}: Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (օգնություն))
↑ «Kumuu ahaa Janaraal Moorgan oo Nairobi ku geeriyooday?». BBC News Somali (սոմալիերեն). 2025 թ․ մայիսի 28. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 29-ին.
↑ «General Morgan — Former Defense Minister of Somalia's Last Central Government Dies in Nairobi». Radio Dalsan (ամերիկյան անգլերեն). 2025 թ․ մայիսի 28. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 29-ին.

Արտաքին հղումներ

Մեդիա ֆայլեր

Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել Մուհամմադ Սայիդ Հիրսի կատեգորիայում։

BBC News Information about Hersi Morgan (2002)
BBC News Information about Hersi Morgan (2004)
The Butchers of Majertenia, Hargeisa Politically isolated O. M. Nur {OJ}, Toronto, Canada
Justice for the Atrocities of the 1980s: The Responsibility of Politicians and Political Parties, Rakiya A. Omaar
Waltzing With Warlords; Will the West Make Martyrs of Thugs in Somalia?Washington Post Jennifer Parmelee, 1993
IRIN WebSpecial: A Decent Burial − Somalis yearn for justice UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs, 2001

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մուհամմադ Սայիդ Հիրսի» հոդվածին։

[_1c47fc5b2b63b261-1] 1 2 General Morgan — Former Defense Minister of Somalia’s Last Central Government Dies in Nairobi

[_33a9d0d19dab9951-2] 1 2 وفاة وزير الدفاع الصومالي الأسبق الجنرال مورغن في نيروبي

[_ade2c81a470d8e65-3] 1 2 Kumuu ahaa Janaraal Moorgan oo Nairobi ku geeriyooday?

[4] «Analysis: Somalia's powerbrokers BBC». Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ ապրիլի 7-ին. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 16-ին.

[5] MISSION TO SOMALIA; Expectations in Somalia

[6] Коновалов И.П. «Распад государства и гражданская война в Сомали». — 14 октября 2010. — С. 106. — 176 с. — ISBN 978–5–91579–086–4 «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 24-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 28-ին. {{cite web}}: Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (օգնություն)

[7] Коновалов И. П. «СОМАЛИ: бесконечность войны». — 18 Февраля 2014. — С. 169. — 238 с. — ISBN 978–5–906233–30–1 «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 25-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 28-ին.

[8] For the force levels of the Somali National Army, see: The Journal of Conflict Studies, Vol. XVI No. 2, Fall 1996, «The Horn of Africa: Conflict, Demilitarization and Reconstruction», chapter DIMENSIONS OF MILITARIZATION, section: Growth in Force Levels and Expenditure Արխիվացված 2012-02-10 Wayback Machine by Baffour Agyeman-Duah. For the force level of the SNF, see PEACEKEEPING AND POLICING IN SOMALIA, PEACEKEEPING AND POLICING IN SOMALIA, by LYNN THOMAS and STEVE SPATARO, Chapter «Background», section «Capacity for Self-Governance»: «Mohammed Said Hersi „Morgan“ had a well-organized force of 1,000 former soldiers» (in: in R. B. Oakley, M. J. Dziedzic, and E. M. Goldberg, eds., Policing the New World Disorder: Peace Operations and Public Security (Washington, DC: National Defense University Press, 1998), ch. 6 pp. 175—214 «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ փետրվարի 9-ին. Վերցված է 2007 թ․ հունվարի 12-ին. {{cite web}}: Unknown parameter |deadlink= ignored (|url-status= suggested) (օգնություն))

[9] «Kumuu ahaa Janaraal Moorgan oo Nairobi ku geeriyooday?». BBC News Somali (սոմալիերեն). 2025 թ․ մայիսի 28. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 29-ին.

[10] «General Morgan — Former Defense Minister of Somalia's Last Central Government Dies in Nairobi». Radio Dalsan (ամերիկյան անգլերեն). 2025 թ․ մայիսի 28. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 29-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]