Մուլտան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Մուլտան
Clock Tower Multan Pakistan.jpg
Կոորդինատներ: 30°12′0″ հս․ լ. 71°25′0″ ավ. ե. / 30.20000° հս․. լ. 71.41667° ավ. ե. / 30.20000; 71.41667
ԵրկիրՊակիստան Պակիստան
Մակերես3721 կմ²
ԲԾՄ122±1 մետր
Բնակչություն1 606 481 մարդ (2017)
Ժամային գոտիPakistan Standard Time?
Հեռախոսային կոդ061
Փոստային ինդեքսներ60000
Պաշտոնական կայքmultan.gov.pk
##Մուլտան (Պակիստան)
Red pog.png

Մուլտան (ուրդու՝ ملتان, անգլ.՝ Multan, ա.-փենջ.՝ ملتان), քաղաք Պակիստանի Փանջաբ պրովինցիայում։ Քաղաքը հայտնի է իր բազմաթիվ մզկիթների և դամբարանների փիրուզագույն գմբեթներով։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չի բացառվում, որ հնագույն Մուլտանը ընկած է եղել Ալեքսանդր Մակեդոնացու զորքերի ճանապարհին։ Մ․ թ. ա․ 712 թվականին` արաբների կողմից գրավվելուց հետո, 3 հարյուրամյակ այն դարձել է իսլամի գլխավոր հենարանը Հնդկաստանի տարածքում։ 9-րդ դարում եղել է կարմատների շարժման արևելյան կենտրոնը։ 1005 թվականին նվաճվել է Մահմուդ Գազնևի կողմից։

Միջնադարում Մուլտանի համար կատաղի պայքար է ընթացել, քանի որ հենց այստեղից է սկսվել դեպի Հնդկաստան տանող Մեծ անվային ճանապարհը։ Քաղաքը մտել է Դելիի սուլթանության և Մողոլների կայսրության կազմի մեջ։ 1779 թվականին գրավել են աֆղանցիները, իսկ 1818 թվականին՝ սիկհամները, 1849 թվականին՝ անգլիացիները։

Ghanta Ghar Multan.jpg

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի կենտրոնը գտնվում է ծովի մակարդակից 124 մետր բարձրության վրա[1]։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մուլտանի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 28.3
(82.9)
32.0
(89.6)
39.0
(102.2)
45.0
(113)
48.9
(120)
52.0
(125.6)
52.2
(126)
45.0
(113)
42.5
(108.5)
40.6
(105.1)
36.0
(96.8)
29.0
(84.2)
52.2
(126)
Միջին բարձր °C (°F) 21.0
(69.8)
23.2
(73.8)
28.5
(83.3)
35.5
(95.9)
40.4
(104.7)
42.3
(108.1)
39.2
(102.6)
38.0
(100.4)
37.2
(99)
34.6
(94.3)
28.5
(83.3)
22.7
(72.9)
32.59
(90.68)
Միջին օրական °C (°F) 12.7
(54.9)
15.4
(59.7)
21.0
(69.8)
27.5
(81.5)
32.4
(90.3)
35.5
(95.9)
33.9
(93)
33.0
(91.4)
31.0
(87.8)
26.4
(79.5)
19.7
(67.5)
14.1
(57.4)
25.22
(77.39)
Միջին ցածր °C (°F) 4.5
(40.1)
7.6
(45.7)
13.5
(56.3)
19.5
(67.1)
24.4
(75.9)
28.6
(83.5)
28.7
(83.7)
28.0
(82.4)
24.9
(76.8)
18.2
(64.8)
10.9
(51.6)
5.5
(41.9)
17.86
(64.15)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −2.2
(28)
−1
(30)
3.3
(37.9)
9.4
(48.9)
13.5
(56.3)
20.0
(68)
21.1
(70)
21.1
(70)
16.7
(62.1)
8.9
(48)
0.6
(33.1)
−1.1
(30)
−2.2
(28)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 7.2
(0.283)
9.5
(0.374)
19.5
(0.768)
12.9
(0.508)
9.8
(0.386)
12.3
(0.484)
61.3
(2.413)
32.6
(1.283)
10.8
(0.425)
1.7
(0.067)
2.3
(0.091)
6.9
(0.272)
186.8
(7.354)
Միջին ամսական արևային ժամ 222.3 211.6 250.8 273.3 293.5 266.8 265.0 277.6 277.6 274.9 255.0 229.2 3097,6
աղբյուր: NOAA (1961–1990)[2]


Էկոնոմիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը Պակիստանի կարևոր արդյունաբերական և առևտրային կենտրոնն է, որը այլ արդյունաբերական քաղաքների հետ կապված է երկաթուղային և օդային հաղորդակցությամբ, ինչպիսիք են՝ Լահորը, Կարաչին, Գուջրանվալան և Կվետտան։ Արդյունաբերությունը ներառում է պարարտանյութերի, կոսմետիկայի, տեքստիլ և գյուղատնտեսական հումքի մշակման արտադրությունները։

Քաղաքը հայտնի է նաև իր արհեստներով (գորգեր և կերամիկա) և արհեստագործական արտադրությամբ, որի արդյունքում հնարավոր է օգտագործել մանկական աշխատանքը։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի բնակչության մեծ մասը մուսուլմաններ են, բայց քաղաքում գտնվում է Լահոր մետրոպոլիտի թեմի ամբիոնը[3]։

Բնակչության 42 % խոսում են սարայկերեն, 42 %-ը՝ փանջաբերեն, մնացած 23 %-ը ուրդու լեզվով[4]։

Քաղաքի բնակչությունը՝ ըստ տարիների[5]:
1961 1972 1981 1998 2012
358 201 538 949 732 070 1 197 384 1 550 046

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջնադարում Մուլտանը հնդկական ենթամայրցամաքում սուֆիզմի զարգացման կենտրոնն է եղել։ Այն ուխտատեղի է եղել երկու հարգված սրբերի հայտնի դամբարանների շնորհիվ, Սուխրավարդիյայի եղբայրության սուֆիացի շեյխեր՝ Բահաուդին Զակարիյ Մուլտան (1182—1262) և նրա թոռ Ռուկնուդին Աբուլ Ֆատխ (1335), հայտնի է որպես «Ռուկն-ի-ալամ» անվամբ։ Մուլտանում ձևավորվում է մուսուլմանական դամբարանի բնորոշ ոճը՝ երկհարկանի շինություն, որը բաղկացած է տարբեր չափերի երկու ութանկյուններից։ Ռուկն-ի-Ալամ դամբարանի վերականգնումն արժանացել է Ագա-Խան ճարտարապետության մրցանակին։

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Multan, Pakistan Page» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-10-19-ին։ Վերցված է 2012-09-30 
  2. «Multan Climate Normals 1961–1990»։ National Oceanic and Atmospheric Administration։ Վերցված է 16 January 2013 
  3. Dioecesis Multanensis
  4. 1998 tehsils data at the Demobase
  5. «Multān» (անգլերեն)։ World Gazetteer։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-10-19-ին։ Վերցված է 2012-09-30 
  6. The-News-International-Latest-News-Breaking-Pakistan-News
  7. Ministry of Foreign Affairs
  8. Gilani visits land of his forefathers — Thaindian News

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]