Մուամմար ալ-Կադդաֆի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մուամմար ալ-Կադդաֆի
արաբ․՝ معمر القذافي‎‎‎
Muammar al-Gaddafi at the AU summit-LR.jpg
Ծնվել էհունիսի 7, 1942(1942-06-07)[1][2][3]
ԾննդավայրՔասր Աբու Հադի, Իտալական Լիբիա
Մահացել էհոկտեմբերի 20, 2011(2011-10-20)[4][1][5][6][2][3] (69 տարեկանում)
Մահվան վայրՍիրտ, Լիբիա[7][8][9]
ՔաղաքացիությունFlag of Libya.svg Լիբիա[10][11][12]
Կրոնսուննի իսլամ
ԿրթությունԲենգազիի ռազմական համալսարան ակադեմիա, University of Libya? և Joint Services Command and Staff College?
ԵրկերԿանաչ գիրք
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, գրող և սպա
ԱմուսինՖեթիյե Նուրի ալ Խալեդ և Safia Farkash?
Ծնողներհայր՝ Abu Meniar?
Զբաղեցրած պաշտոններԵղբայրական առաջնորդ և հեղափոխության ղեկավար, Աֆրիկայի միության նախագահ և Լիբիայի վարչապետ
Քաղաքական կուսակցությունԱրաբական Սոցիալիստական Միություն և Libyan Arab Socialist Union?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Սպիտակ առյուծի շքանշան Հարավսլավական աստղ շքանշան[13] «Ստարա պլանինա» շքանշան Order of Bohdan Khmelnytsky? Ազատագրողի շքանշան Xirka Ġieħ ir-Repubblika? Գամբիայի Հանրապետության շքանշան Մադրիդի ոսկե բանալի[14] Բարեհուսո շքանշան Լեհաստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշան Պետական դրոշի շքանշան իշխան Յարոսլավ Իմաստունի 1-ին աստիճանի շքանշան և Q19603860?
ԵրեխաներՍաադի Կադդաֆի, Սաիֆ ալ Իսլամ Կադդաֆի, Հանիբալ Կադդաֆի, Մուտազիմ Կադդաֆի, Սաիֆ ալ Արաբ Կադդաֆի, Խամիս Կադդաֆի, Մուհամադ Կադդաֆի և Այշա Կադդաֆի
Ստորագրություն
Muammar al-Gaddafi Signature.svg
Muammar al-Gaddafi Վիքիպահեստում

Մուամմար բեն Մուհամադ Աբու Մենյար Աբդել Սալամ բեն Համիդ ալ-Քադդաֆի (արաբ․՝ معمر القذافي‎‎ [muˈʕamːar alqaðˈðaːfiː], Muʿammar al-Qaḏḏāfī, լիբի. արաբ.՝ [muˈʕæmːɑrˤ əlɡædˈdæːfi] (մասնագիտական գրականության մեջ նաև ընդունված է անվան Քազզաֆի գրության ձևը), հունիսի 7, 1942(1942-06-07)[1][2][3], Քասր Աբու Հադի, Իտալական Լիբիա - հոկտեմբերի 20, 2011(2011-10-20)[4][1][5][6][2][3], Սիրտ, Լիբիա[7][8][9]), լիբիացի պետական և ռազմական գործիչ; Լիբիական Ջամահիրիայի առաջնորդ, (1969թ.-ից), Լիբիայի հեղափոխական հրամանատարության խորհրդի ղեկավար (1969 - 1977), Լիբիայի վարչապետ և պաշտպանության նախարար (1970 - 1972), Ընդհանուր ժողովրդական կոնգրեսի գլխավոր քարտուղար (1977 - 1979), գնդապետ։ Այն բանից հետո, երբ հրաժարվել է իր բոլոր պաշտոններից, սկսել է անվանվել Սեպտեմբերմեկյան Սոցիալիստական Ժողովրդական Լիբիական Արաբական Ջամահիրիայի եղբայրական առաջնորդ և ղեկավար կամ Հեղափոխության եղբայրական առաջնորդ և ղեկավար։[15][16].

Իշխանության է եկել 1969 թ․ ռազմական հեղաշրջման արդյունքում՝ տապալելով միապետությունը։ Հետագայում իր իշխանության գաղափարական հիմքը շարադրել է «Կանաչ գրքում»։ Լիբիայում հաստատել է կառավարման նոր ձև՝ Ջամահիրիա։ Եղել է Պանարաբիզմի կողմանկից, անհաջող փորձեր է ձեռնարկել Լիբիայի մի շարք երկրնի հետ միավորվելու ուղղությամբ։ Աջակցել է տարբեր երկրներում գործող բազմաթիվ ազգային-ազատագրական (այդ թվում՝ հայկական), հեղափոխական և ահաբեկչական կազմակերպություններին։

2011 թվականին, Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում բռնկված «Արաբական գարուն» հեղափոխական ալիքի ժամանակ Լիբիայի անցման ազգային խորհրդի (ԱԱԽ) ղեկավարությամբ հակաքադաֆիական շարժում է սկիզբ առնում, որն էլ երկրում հանգեցնում է քաղաքացիական պատերազմի և իշխող կառավարության անկման, այն բանից հետո, երբ ՆԱՏՕ-ն ռազմական օժանդակություն է հատկացնում ԱԱԽ-ին։ Նահանջի ճանապարհին, 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Քադդաֆին հայտնաբերվում և սպանվում է ԱԱԽ-ի գրոհայինների կողմից[17]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Brockhaus Enzyklopädie
  4. 4,0 4,1 4,2 http://www.guardian.co.uk/world/middle-east-live/2011/oct/20/syria-libya-middle-east-unrest-live
  5. 5,0 5,1 5,2 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  7. 7,0 7,1 7,2 http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-5965.2012.02278.x/full
  8. 8,0 8,1 8,2 http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-319-10687-8_11.pdf
  9. 9,0 9,1 9,2 http://www.theguardian.com/books/2012/apr/27/sandstorm-libya-revolution-lindsey-hilsum-review
  10. http://www.nytimes.com/2013/03/08/opinion/global/the-sahel-is-the-latest-front-in-a-long-war.html
  11. http://www.nytimes.com/2003/01/19/magazine/19LIBYA.html
  12. http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-12601851
  13. https://es.wikipedia.org/wiki/Muamar_el_Gadafi
  14. https://elpais.com/diario/2011/03/21/madrid/1300710254_850215.html
  15. Daniel Don Nanjira, African Foreign Policy and Diplomacy: From Antiquity to the 21st Century, Greenwood Publishing Group, 2010, p. 279 n. 2
  16. US Department of State’s Background Notes, (November 2005) «Libya — History», United States Department of State. Retrieved on 14 July 2006.
  17. http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4138000,00.html