Մուամմար ալ-Կադդաֆի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մուամմար ալ-Կադդաֆի
արաբ․՝ معمر القذافي‎‎‎
Muammar al-Gaddafi at the AU summit-LR.jpg
Ծնվել էհունիսի 7, 1942(1942-06-07)[1]
ԾննդավայրՔասր Աբու Հադի, Իտալական Լիբիա
Մահացել էհոկտեմբերի 20, 2011(2011-10-20)[2][1][3][4] (69 տարեկանում)
Մահվան վայրՍիրտ, Լիբիա[5][6][7]
ՔաղաքացիությունFlag of Libya.svg Լիբիա[8][9][10]
Կրոնսուննի իսլամ
ԿրթությունԲենգազիի ռազմական համալսարան ակադեմիա, University of Libya? և Joint Services Command and Staff College?
ԵրկերԿանաչ գիրք
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, գրող և սպա
ԱմուսինՖեթիյե Նուրի ալ Խալեդ և Safia Farkash?
Ծնողներհայր՝ Abu Meniar?
Զբաղեցրած պաշտոններԵղբայրական առաջնորդ և հեղափոխության ղեկավար, Աֆրիկայի միության նախագահ և Լիբիայի վարչապետ
Քաղաքական կուսակցությունԱրաբական Սոցիալիստական Միություն և Libyan Arab Socialist Union?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Սպիտակ առյուծի շքանշան Հարավսլավական աստղ շքանշան[11] «Ստարա պլանինա» շքանշան Order of Bohdan Khmelnytsky? Ազատագրողի շքանշան Xirka Ġieħ ir-Repubblika? Գամբիայի Հանրապետության շքանշան Մադրիդի ոսկե բանալի[12] Բարեհուսո շքանշան Լեհաստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշան Պետական դրոշի շքանշան իշխան Յարոսլավ Իմաստունի 1-ին աստիճանի շքանշան և Q19603860?
ԵրեխաներՍաադի Կադդաֆի, Սաիֆ ալ Իսլամ Կադդաֆի, Հանիբալ Կադդաֆի, Մուտազիմ Կադդաֆի, Սաիֆ ալ Արաբ Կադդաֆի, Խամիս Կադդաֆի, Մուհամադ Կադդաֆի և Այշա Կադդաֆի
Ստորագրություն
Muammar al-Gaddafi Signature.svg
Muammar al-Gaddafi Վիքիպահեստում

Մուամմար բեն Մուհամադ Աբու Մենյար Աբդել Սալամ բեն Համիդ ալ-Քադդաֆի (արաբ․՝ معمر القذافي‎‎ [muˈʕamːar alqaðˈðaːfiː], Muʿammar al-Qaḏḏāfī, լիբի. արաբ.՝ [muˈʕæmːɑrˤ əlɡædˈdæːfi] (մասնագիտական գրականության մեջ նաև ընդունված է անվան Քազզաֆի գրության ձևը), հունիսի 7, 1942(1942-06-07)[1], Քասր Աբու Հադի, Իտալական Լիբիա - հոկտեմբերի 20, 2011(2011-10-20)[2][1][3][4], Սիրտ, Լիբիա[5][6][7]), լիբիացի պետական և ռազմական գործիչ; Լիբիական Ջամահիրիայի առաջնորդ, (1969թ.-ից), Լիբիայի հեղափոխական հրամանատարության խորհրդի ղեկավար (1969 - 1977), Լիբիայի վարչապետ և պաշտպանության նախարար (1970 - 1972), Ընդհանուր ժողովրդական կոնգրեսի գլխավոր քարտուղար (1977 - 1979), գնդապետ։ Այն բանից հետո, երբ հրաժարվել է իր բոլոր պաշտոններից, սկսել է անվանվել Սեպտեմբերմեկյան Սոցիալիստական Ժողովրդական Լիբիական Արաբական Ջամահիրիայի եղբայրական առաջնորդ և ղեկավար կամ Հեղափոխության եղբայրական առաջնորդ և ղեկավար։[13][14].

Իշխանության է եկել 1969 թ․ ռազմական հեղաշրջման արդյունքում՝ տապալելով միապետությունը։ Հետագայում իր իշխանության գաղափարական հիմքը շարադրել է «Կանաչ գրքում»։ Լիբիայում հաստատել է կառավարման նոր ձև՝ Ջամահիրիա։ Եղել է Պանարաբիզմի կողմանկից, անհաջող փորձեր է ձեռնարկել Լիբիայի մի շարք երկրնի հետ միավորվելու ուղղությամբ։ Աջակցել է տարբեր երկրներում գործող բազմաթիվ ազգային-ազատագրական (այդ թվում՝ հայկական), հեղափոխական և ահաբեկչական կազմակերպություններին։

2011 թվականին, Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում բռնկված «Արաբական գարուն» հեղափոխական ալիքի ժամանակ Լիբիայի անցման ազգային խորհրդի (ԱԱԽ) ղեկավարությամբ հակաքադաֆիական շարժում է սկիզբ առնում, որն էլ երկրում հանգեցնում է քաղաքացիական պատերազմի և իշխող կառավարության անկման, այն բանից հետո, երբ ՆԱՏՕ-ն ռազմական օժանդակություն է հատկացնում ԱԱԽ-ին։ Նահանջի ճանապարհին, 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Քադդաֆին հայտնաբերվում և սպանվում է ԱԱԽ-ի գրոհայինների կողմից[15]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]