Մորգան դոլար
| Մորգան դոլար | |
|---|---|
 | |
| Տեսակ | մետաղադրամի տեսակ |
| Ենթատեսակ | dollar coin? և հուշադրամ |
| Երկիր | .svg){kind=small} ԱՄՆ |
| Արժողություն | 1 $ |
| Տրամագիծ | 38,1 միլիմետր |
| Կշիռ | 26,73 գրամ |
| Հաստություն | 2,9 միլիմետր |
| Նախագծող | George Thomas Morgan? |
| Անվանված է | George Thomas Morgan? |
| Պատկերված է | Ազատություն |
«Մորգան դոլար» (անգլ.՝ Morgan Dollar), մեկ դոլար անվանական արժեքով ԱՄՆ արծաթե մետաղադրամ՝ թողարկված 1878 թվականից մինչև 1904 և 1921 թվականներին: Մետաղադրամն անվանակոչվել է մեդալակիր Ջորջ Թ. Մորգանի անունով, ով մշակել է դրա դիզայնը և որի մոնոգրամը գտնվում է մետաղադրամի դիմերեսին՝ Ազատության գլխի պատկերի ներքևի մասում: Մետաղադրամը հատվել է 0.22 ունցիա (900 մաքրության) մետաղից և պարունակում էր 0.087 ունցիա (24.057 գրամ) մաքուր արծաթ: Այս տեսակի դոլարը համարվում է ազատության և անկախության ամերիկյան իդեալների դասական դրամագիտական պատկերացում:
Մետաղադրամի նկարագրությունը
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Դիմերես: Ազատության գլուխը թողնված է փռյուգյան գլխարկի մեջ՝ թագ-դիադեմ և բամբակի ճյուղից ու ցորենի հասկերից շրջանաձև պսակ, գլխավերևում լատինական կարգախոսն է՝ «Միավորված՝ բազմությունից», ներքևում՝ ամսաթիվը։
Դարձերես: Սպիտակագլուխ ծովարծիվ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների զինանշանային պատկերը, իր ճանկերում պահում է ձիթենու ճյուղ և նետերի փունջ, ձիթենու ճյուղերից պսակի շուրջ, պսակի հանգույցի տակ՝ դրամահատարանի նշանը (բացակայում է Ֆիլադելֆիայում հատված մետաղադրամների համար)։ Արծվի վերևում գոթական գրությամբ գրված է «Մենք Աստծուն ենք վստահում»։ Շրջանաձև գրություն՝ վերևում՝ «Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ», ներքևում՝ «Մեկ դոլար»։
Մետաղադրամի եզր: Ուղիղ կտրվածք։
Մետաղադրամի պատմությունը
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ջորջ Մորգանը մետաղադրամը նախագծել է 1876 թվականին՝ դիմերեսին օգտագործելով իրական ամերիկացի աղջկա՝ 18-ամյա քոլեջի ուսանողուհի Աննա Ուիլս Ուիլյամսի պատկերը: Մորգան դոլարը հատվել է 1878 թվականին Նևադայի Քոմսթոք հանքի բարձրորակ արծաթից, որը հայտնաբերվել և հատվել է Ոսկու տենդի ժամանակ: Առաջին մորգան դոլարը նվիրաբերել է նախագահ Ռութերֆորդ Բ. Հեյսին մարտի 11-ին՝ ժամը 15:17-ին: Մետաղադրամը, իր նկարագրության և վկայականի հետ միասին, պահվում է Օհայո նահանգի Ֆրեմոնտ քաղաքի Ռութերֆորդ Բ. Հեյսի թանգարանում[1]։ Մետաղադրամը հատվել է Ֆիլադելֆիայում (Փենսիլվանիա, չնշագրված նմուշներ), Քարսոն Սիթիում (Նևադա, CC դրամահատարանի նշան), Դենվերում (Կոլորադո, D դրամահատարանի նշան), Նոր Օռլեանում (Լուիզիանա, O դրամահատարանի նշան) և Սան Ֆրանցիսկոյում (Կալիֆոռնիա, S դրամահատարանի նշան): 1904 թվականին Միացյալ Նահանգների գանձարանը դադարեցրել է դրամահատումը՝ արծաթե մետաղադրամներով հագեցվածության պատճառով: Հատումը կարճ ժամանակով վերսկսվել է 1921 թվականին, որից հետո մորգանական դոլարը փոխարինվել է Խաղաղության դոլարով: 2021 թվականին, մորգանական դոլարի դադարեցման հարյուրամյակի պատվին, մետաղադրամը վերահատվել է․ մետաղադրամի չափը և քաշը մնացել են նույնը, բայց այժմ այն պատրաստված էր 999 հարգի արծաթից, այդ իսկ պատճառով դրա հաստությունը փոքր-ինչ նվազել էր[2]։ Մետաղադրամի հատումը շարունակվում է նաև ներկայումս[3]։
Տպաքանակ։ Միայն շրջանառության մետաղադրամներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]| 1878 8TF | 749,500 |
| 1878 7TF | 9,759,300 |
| 1878-CC | 2,212,000 |
| 1878-S | 9,774,000 |
| 1879 | 14,806,000 |
| 1879-CC | 756,000 |
| 1879-O | 2,887,000 |
| 1879-S | 9,110,000 |
| 1880 | 12,600,000 |
| 1880-CC | 591,000 |
| 1880-O | 5,305,000 |
| 1880-S | 8,900,000 |
| 1881 | 9,163,000 |
| 1881-CC | 296,000 |
| 1881-O | 5,708,000 |
| 1881-S | 12,760,000 |
| 1882 | 11,100,000 |
| 1882-CC | 1,133,000 |
| 1882-O | 6,090,000 |
| 1882-S | 9,250,000 |
| 1883 | 12,290,000 |
| 1883-CC | 1,204,000 |
| 1883-O | 8,725,000 |
| 1883-S | 6,250,000 |
| 1884 | 14,070,000 |
| 1884-CC | 1,136,000 |
| 1884-O | 9,730,000 |
| 1884-S | 3,200,000 |
| 1885 | 17,787,000 |
| 1885-CC | 238,000 |
| 1885-O | 9,185,000 |
| 1885-S | 1,497,000 |
| 1886 | 19,963,000 |
| 1886-O | 10,710,000 |
| 1886-S | 750,000 |
| 1887 | 20,290,000 |
| 1887-O | 11,550,000 |
| 1887-S | 1,771,000 |
| 1888 | 19,183,000 |
| 1888-O | 12,150,000 |
| 1888-S | 657,000 |
| 1889 | 21,726,000 |
| 1889-CC | 350,000 |
| 1889-O | 11,875,000 |
| 1889-S | 700,000 |
| 1890 | 16,802,000 |
| 1890-CC | 2,309,041 |
| 1890-O | 10,701,000 |
| 1890-S | 8,230,373 |
| 1891 | 8,693,556 |
| 1891-CC | 1,618,000 |
| 1891-O | 7,954,529 |
| 1891-S | 5,296,000 |
| 1892 | 1,036,000 |
| 1892-CC | 1,352,000 |
| 1892-O | 2,744,000 |
| 1892-S | 1,200,000 |
| 1893 | 378,000 |
| 1893-CC | 677,000 |
| 1893-O | 300,000 |
| 1893-S | 100,000 |
| 1894 | 110,000 |
| 1894-O | 1,723,000 |
| 1894-S | 1,260,000 |
| 1895-O | 450,000 |
| 1895-S | 400,000 |
| 1896 | 9,976,000 |
| 1896-O | 4,900,000 |
| 1896-S | 5,000,000 |
| 1897 | 2,822,000 |
| 1897-O | 4,004,000 |
| 1897-S | 5,825,000 |
| 1898 | 5,884,000 |
| 1898-O | 4,440,000 |
| 1898-S | 4,102,000 |
| 1899 | 330,000 |
| 1899-O | 12,290,000 |
| 1899-S | 2,562,000 |
| 1900 | 8,830,000 |
| 1900-O | 12,590,000 |
| 1900-S | 3,540,000 |
| 1901 | 6,962,000 |
| 1901-O | 13,320,000 |
| 1901-S | 2,284,000 |
| 1902 | 7,994,000 |
| 1902-O | 8,636,000 |
| 1902-S | 1,530,000 |
| 1903 | 4,652,000 |
| 1903-O | 4,450,000 |
| 1903-S | 1,241,000 |
| 1904 | 2,788,000 |
| 1904-O | 3,720,000 |
| 1904-S | 2,304,000 |
| 1921 | 44,690,000 |
| 1921-D | 20,345,000 |
| 1921-S | 21,695,000 |
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Доллар Моргана. Рождение
- ↑ «О серебряной монете США «Моргановский доллар» 2021 года выпуска». Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ հուլիսի 5-ին. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 4-ին.
- ↑ «Morgan and Peace Silver Dollars». Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 4-ին.
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մորգան դոլար» հոդվածին։ |