Մոտոցիկլային սպորտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Մոտոցիկլային սպորտ, ճանապարհային և սպորտային մոտոցիկլետներ վարելու մրցումներ։ Անցկացվում են յուրաքանչյուր դասի մոտոցիկլետի համար առանձին-առանձին։ Մոտոցիկլային սպորտի ձևերն են․ խճուղային-գծային մրցարշավ, խճուղային օղակաձև մրցարշավ (1,5 կմ-ից ավելի փակ երթուղով), մոտոցիկլետային կրոս(կտրտված տեղանքով, 1,5—5 կվ օղակաձև փակ երթուղով), մոտոցիկլետային բազմամարտ (մինչև 6 օր տևող մրցումներ), տրեկային մրցարշավ (սպիդվեյ, մարզադաշտի խարամածածկ կամ սառցապատ ուղիներով), ձևավոր վարում (արհեստական արգելքներով մրցահրապարակում), ռեկորդներ սահմանելու մրցավազք (տվյալ դասի մոտոցիկլետի առավելագույն արագության զարգացմանը նպաստող երթուղով), մոտոբոլ (մոտոցիկլետավարների թիմային խաղ գնդակով),անցկացվում են նաև մոտոռալլի, մոտոկողմնորոշում ևն։ Ռուսաստանում առաջին պաշտոնական մոտոմրցարշավը տեղի է ունեցել 1898-ին, Պետերբուրգի մերձակայքում։ Միջազգային մոտոցիկլետային ֆեդերացիան (ՖԻՄ) հիմնվել է 1904-ին։ԽՍՀՄ կենտրոնական ավտոմոտոակումբը այդ ֆեդերացիայի անդամ է 1956-ից։1960-ին ստեղծվել է ՍՍՀՄ ավտոմոտոսպորտի ֆեդերացիան (ԽՍՀՄ ԴՕՍԱԱՖ-ի ԿԿ-ի ենթակայությամբ), 1962-ին՝ մոտոցիկլետային սպորտի ֆեդերացիան։ ԽՍՀՄ-ում Մոտոցիկլային սպորտի առաջին միութենական մրցումները անցկացվել են 1924-ին,1930-ական թթ․ Մոտոցիկլային սպորտը տարածում ստացավ նաև միութենական հանրապետություններում։ 1950—60-ական թթ․ սկսած ամեն տարի տեղի են ունենում միութենական և հանրապետական առաջնություններ, սովետական մարզիկները մասնակցում են միջազգային մրցումների։ Մոտոցիկլային սպորտy զարգացած է Չեխիայում,Սլովակիայում,Անգլիայում, Իտալիայում, Շվեդիայում և այլ երկրներում։ Աշխարհի չեմպիոնատներ խաղարկվում են․ բազմամարտի՝ 1913-ից, խճուղային օղակաձև մրցարշավի՝ 1949-ից, մոտոկրոսի՝ 1957-ից, տրեկային մրցարշավի (1949-ից խարամուղային, 1966-ից՝ սառցապատ ուղիներով)։Հայաստանում տարածվել է 30-ական թթ․,ավտոմոտոակումբը գործում է 1935-ից, ավտոմոտոսպորտի ֆեդերացիան ստեղծվել է 1961-ին։ Ամեն տարի անցկացվում են հանրապետական չեմպիոնատներ և ձմեռային առաջնություններ՝ նվիրված սովետական բանակի և ՌԾՆ-ի օրվան։ ՀՀ-ի մարզիկները ԽՍՀՄ չեմպիոնատներին մասնակցում են 4 ձևով (կրոս, բազմամարտ, խարամուղային մրցարշավ, մոտոբոլ)։ 1980-ին ՀՍՍՀ մոտոցիկլետային սպորտի խմբակներում ընդգրկված էր 9610 մարդ, այդ թվում՝ 140 առաջին կարգայիններ և վարպետության թեկնածուներ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 46 CC-BY-SA-icon-80x15.png