Մովսես (Միքելանջելո)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Մովսես
Michelangelo's Moses (Rome).jpg
տեսակքանդակ
նկարիչՄիքելանջելո[1]
տարի1513 և 1513[1]
բարձրություն235 սանտիմետր
ուղղությունԲարձր վերածնունդ[1]
ժանրքանդակ
նյութմարմար
գտնվում էՍան Պիետրո ին Վինկոլի, Իտալիա[1], Հռոմ[1] և San Pietro in Vincoli (Ravenna)?[1]
քաղաքՀռոմ
մասն էTomb of Pope Julius II?
Michelangelo's Moses Վիքիպահեստում

«Մովսես», հինկտակարանային մարգարեի մարմարե քանդակ՝ 235 մ բարձրությամբ, որը կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում Հուլիոս II պապի դամբարանի քանդակախմբում Սան Պիետրո ին Վինկոլի բազիլիկում։ Այդ քանդակի վրա Միքելանջելոն աշխատել է 1513-1515 թվականներին։ Մովսեսի երկու կողմերում տեղադրված են մեծ վարպետի աշակերտների կողմից ստեղծված Լիայի և Ռաքելի քանդակները։

«Մովսես»-ը Հուլիոս II-ի դամբարանի հոյակապ մտահղացման մասն էր կազմում, որը չիրականացավ ֆինանասկան խնդիրների պատճառոով։

Սկզբնապես դամբարանը նախատեսվում էր տեղադրել Սուրբ Պետրոսի բազիլիկում։ Քանդակագործը դամբարանի համար նախատեսել էր ևս մի քանի կերպար, այդ թվում և «Ըմբոստ ստրուկը», «Մեռնող ստրուկը», որոնք չմտան դամբարանի վերջնական հորինվածքի մեջ չափերի փոփոխության պատճառով։

Արվեստաբանները քանդակում տեսնում են Դոնատելլոյի «Հովհաննես Ավետարանիչի» (Ֆլորենցիայի Օպերա դել Դուոմոյից) մտահղացման վերաիմաստավորում և այն պլաստիկան, որով Միքելանջելոն պատկերել է մարգարեներին Սիքստինյան կապելլայի առաստաղին։

Մարգարեն պատկերված է եղջյուրներով, որն աստվածաշնչյան «Ելք» գլխի մի քանի տողի Վուլգաթայի ոչ ճիշտ թարգմանության արդյունքն է[2]։ Եբրայերեն տեքստում ասվում է, որ հրեաների համար դժվար էր նայել Մովսեսի դեմքին

כי קרן עור פניו:

קרניים բառը եբրայերենում ունի մի քանի նշանակություն։ Այն կարելի է թարգմանել և՛ որպես «եղջյուր» և՛ որպես «ճառագայթ»։ Հետևաբար כי קרן עור פניו արտահայտությունը կարելի է թարգմանել «քանի որ երեսը լույս էր ճառագում», այլ ոչ թե «դեմքը եղջյուրավոր էր»։

Համարվում է, որ սա առաջին քանդակն է, որի ընկալման համար նշանակալի է ժամանակային ասպեկտը[3]։ Շրջանցելով քանդակը՝ դիտորդը բացահայտվում է նրա մեջ թաքնված ուժը և շարժումը:

'Moses' by Michelangelo JBU010.jpg

Իր ստեղծման պահից «Մովսեսը» համարվում է մարդկային հանճարի մեծագույն հղացումներից մեկը «գուցե մարդկային ուժի և հասունության մեծագույն կերպար ողջ արևմտյան քանդակագործության մեջ»։ Հինկտակարանային հերոսի վիթխարի հոգևոր ուժն արտահայտված է քանդակի լեզվով, որն իր հարստությամբ և ուժով համարվում է կերպարվեստի մեծագույն ձեռքբերումներց մեկը[4]։

Մովսեսի քանդակի մոտ իր անվանակցի հետ համր երկխոսությանն է նվիրված է Միքելանջելո Անտոնիոնիի «Միքելանջելոյի հայացքը» ֆիլմը (2004)։ ««Մովսես» Միքելանջելո» աշխատության մեջ (1914) կերպարին հոգեվերլուծական մեկնաբանություն էտալիս Զիգմունդ Ֆրոյդը:

'Moses' by Michelangelo JBU140.jpg

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Sigmund Freud, Il Mosè di Michelangelo, Bollati Boringhieri, 1975
  • Corrado Augias, I Segreti di Roma, Mondadori, 2005