Մոլախաղ
Մոլախաղ[1][2][3], փողի կամ արժեքավոր այլ բաների խաղարկության մի տեսակ, որի ելքն անորոշ է, և խաղի մեջ ընդգրկվածներից յուրաքանչյուրը ձգտում է հաղթել ու տիրանալ գումարի կամ նյութական այլ արժեքների (դրանց ընդհանուր անվանումն է՝ խաղադրույք)։
Հակիրճ տեղեկատվություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մոլախաղին բնորոշ է հետևյալ երեք տարրերի պարտադիր առկայությունը. 1. հաշվակը կամ հաշվենկատությունը, 2. ռիսկը (պատահականությունը), 3.շահումը[4]։ Խաղարկման արդյունքը հաճախ ակնհայտ է դառնում անմիջապես, օրինակ՝ զառերը նետելուց, բախտանիվի (ռուլետկայի) պտտվելուց, թղթախաղի մեկ շրջանն ավարտելուց, արշավի դուրս բերված ձիերի կողմից եզրագիծը հատելուց հետո։ Սակայն տարածում են գտել նաև ավելի տևական ժամանակային շրջանակներ, որոնք թույլ են տալիս խաղադրույք կատարելու գալիք մարզական մրցումների կամ նույնիսկ մարզական ողջ տարեշրջանի արդյունքների վրա։
Աշխարհի երկրների զգալի մասում մոլխաղերը կարգավորված են օրենքով, ստեղծված են դրանց նկատմամբ հսկողություն իրականացնող հատուկ մարմիններ[5]։ Օրինակ՝ Մեծ Բրիտանիայում այդ մարինը կոչվում է Gambling Commission, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում համանման գործառույթներ իրականացնում են Nevada Gaming Control Board-ը և մյուս նահանգների հարանման կառույցները[6]։
Միաժամանակ հարկ է նշել, որ մոլախաղերը միջազգային առևտրական գործունեության հիմնական տեսակներից մեկն են համարվում։ Բավական է հիշատակել, որ հենց միայն 2009 թվականին օրինական դաշտում գործած մոլախաղային շուկայի արժեքը գնահատվում էր 335 միլիարդ ամերիկյան դոլարի շրջանակներում[7]։
Ժամանակակից կարգավորման մոդելներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մոլախաղերի ազգային ռեժիմները տարբեր են այն առումով, թե ինչ ձևեր են թույլատրվում և ինչ գործիքներով է վերահսկվում առցանց հատվածը։ Հոլանդիայում 1 հոկտեմբերի 2021 թ.-ից երկրի խաղացողներին առցանց մոլախաղեր օրինականորեն կարող են առաջարկել միայն այն օպերատորները, որոնք ունեն ազգային կարգավորողի տված լիցենզիա[8]։ Պոլոնիայում 2017 թ. օրենսդրական փոփոխությունները ստեղծել են ինտերնետ-կայքերի ռեեստր՝ այն կայքերի համար, որոնց միջոցով մոլախաղեր առաջարկվում են օրենքի խախտմամբ[9]։ Պոլոնական մոդելը նաև առցանց մոլախաղերի կազմակերպումը, բացի փոխադարձ խաղադրույքներից և գովազդային լոտերի, վերագրում է պետության մոնոպոլիաներին, որոնք իրականացնում է Totalizator Sportowy[10]։
Մյուս եվրոպական իրավասություններում կիրառվում են թույլտվությունների և արգելքների տարբեր համադրություններ։ Ֆրանսիայում օրինական առցանց առաջարկը սահմանափակվում է սպորտային խաղադրույքներով, ձիարշավների վրա խաղադրույքներով և պոկերով; առցանց կազինոները այդ ցանկի մեջ չեն մտնում։[11] Իսպանիայում մոլախաղերի մշտական կազմակերպման համար պահանջվում է համապատասխան կատեգորիայի ընդհանուր լիցենզիա և առանձին լիցենզիա կոնկրետ խաղի տեսակի համար[12]։ Դանիայում խաղադրույքների ընդունման լիցենզիան կարող է տրվել մինչև հինգ տարվա ժամկետով[13]։ Շվեդիայում լիցենզավորված օպերատորները պարտավոր են соблюдать «խնամքի պարտավորության» սկզբունքը՝ հետևել խաղի չափազանցության նշաններին և անհրաժեշտության դեպքում օգնել մասնակցներին սահմանափակել այն[14]։
Այս համադրումը ցույց է տալիս, որ կարգավորումը կարող է կառուցվել ոչ միայն մեկ միասնական մոդելի շուրջ, այլ հիմնված լինել լիցենզավորման, մոնոպոլիայի, առանձին խաղատեսակների սահմանափակումների և մասնակցների պաշտպանության միջոցների տարբեր համադրությունների վրա։ Էնցիկլոպեդիական նկարագրության համար սա թույլ է տալիս պետական վերահսկողությունը դիտարկել ոչ միայն որպես հսկող մարմնի առկայություն, այլ նաև որպես շուկա մուտքի թույլտվությունների և առաջարկի սահմանափակումների կոնկրետ մեխանիզմների հավաք։
Մոլախաղը դասական գրականության մեջ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մոլախաղին և դրանով տարված անձի ճակատագրին են իրենց որոշ երկեր նվիրել ռուս դասական մի շարք գրողներ։ Ալեքսանդր Պուշկինի «Պիկովայա դամա» վիպակի դիպաշարը հյուսված է թղթախաղի վրա։ Նիկոլայ Գոգոլի «Խաղամոլները» կատակերգությունում ծաղրի են ենթարկված նենգ խաղամոլները։ Միխայիլ Լերմոնտովը մոլախաղը որպես դիպաշարային հանգույց է օգտագործել իր «Դիմակահանդես» չափածո թատերգությունում, «Տամբովյան գանձապահուհին» պոեմում։ Ֆեոդոր Դոստոևսկին «Խաղամոլը» վեպում նկարագրում է, թե ինչպես է մոլախաղը մարդուն հասցնում հոգևոր կուրացման։ Ալեքսանդր Կուպրինի «Համակարգ» պատվածքի հերոսը մի խաղամոլ է, Մոնտե Կառլոյի խաղատների մշտական հաճախորդ, որը միշտ շահած է դուրս գալիս, և որին խաղատների տերերը ի վերջո արգելում են մուտք գործելու իրենց հաստատությունները։
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Պատկերասրահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մոլախաղը կերպարվեստում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիլլեմ Դեյստեր -Զինվորական խաղամոլներ (1630-1640 թթ.)
Կարավաջո -«Նենգախաղորդները»
Ժորժ դը լա Տուր - Հաղթաթղթով նենգախաղորդը
_Kimbell_Art_Museum.jpg)
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Արդի հայերենի ուղղագրական-ձեւակազմական բառարան, Աշոտ Սուքիասյան, Քնարիկ Սուքիասյան - Մոլախաղ». www.nayiri.com. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 29-ին.
- ↑ «Դպրոցական բառակազմական բառարան, Սերգեյ Գալստյան - Մոլախաղ». www.nayiri.com. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 29-ին.
- ↑ «Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, Հրաչյա Աճառյանի Անվան Լեզվի Ինստիտուտ - Մոլախաղ». www.nayiri.com. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 29-ին.
- ↑ Rose, I. Nelson; Loeb, Robert A. (1998). Blackjack and the Law (1st ed.). Oakland, CA: RGE Pub. էջեր 109. ISBN 978-0910575089.
- ↑ Humphrey, Chuck. «Gambling Law US». Gambling-Law-US.com. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
- ↑ «UK Gambling Commission». Gamblingcommission.gov.uk. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.
- ↑ «You bet». The Economist. 2010 թ․ հուլիսի 8.
- ↑ «Aanpak misstanden | Kansspelautoriteit». kansspelautoriteit.nl. Վերցված է 2026-09-09-ին.
- ↑ «Casinos and Gambling in Poland | Kasyno Polska». www11.kasynopolska.com. Վերցված է 2026-09-09-ին.
- ↑ «System gier hazardowych w Polsce - Ministerstwo Finansów - Portal Gov.pl». gov.pl. Վերցված է 2026-09-09-ին.
- ↑ «Quels sont les jeux d'argent et paris sportifs autorisés en France ? | ANJ». anj.fr. Վերցված է 2026-09-09-ին.
- ↑ «Licencias de juego | Dirección General de Ordenación del Juego». ordenacionjuego.es. Վերցված է 2026-09-09-ին.
- ↑ «How to obtain a licence». spillemyndigheden.dk. Վերցված է 2026-09-09-ին.
- ↑ «About application». www2.spelinspektionen.se. Վերցված է 2026-09-09-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Institute for the Study of Gambling and Commercial Gaming at the University of Nevada, Reno
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մոլախաղ» հոդվածին։ |
| ||||||||||
