Միքելանջելոյի աշխատանքների ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ստորև բերված է քանդակագործ, նկարիչ, ճարտարապետ և Վերածննդի բանաստեղծ Միքելանջելո Բուոնարոտիի հայտնի աշխատանքների ցանկը: Այստեղ հավաքված են նաև տեղեկություններ Վարպետի կորցրած աշխատանքների, ինչպես նաև այն աշխատանքների մասին, որոնց իսկությունը կասկածելի է։ Միքելանջելոյի ստեղծագործական ժառանգությունից պահպանվել են շուրջ 300 բանաստեղծություններ, շուրջ 600 նկարներ, մոտավորապես 1400 նամակներ, որոնք գրվել են նրա համար կամ նրա կողմից, ինչպես նաև նրա անձնական և մասնագիտական գրառումների ավելի քան 300 էջ (իտալ.՝ ricordi)[1]:

Միքելանջելոյի պոեզիան չի հրապարակվել նրա կենդանության օրոք, այդ պատճառով աշխատանքի ցուցակում առանձնացված են արվեստի այնպիսի տեսակներ, ինչպիսիք են քանդակը, նկարչությունը և ճարտարապետությունը՝ ժամանակագրական կարգով: Սանտա Կրոչե եկեղեցում քանդակագործի դամբարանում պատկերված են արվեստի այդ տեսակների թանգարանի երեք այլաբանական արձաններ, որոնք սգում են հանճարի մահը, որի ստեղծագործությունները համարվում էին Վերածննդի արվեստի ամենաբարձր նվաճումները դեռ վարպետի կենդանության օրոք[2]:

Լեգենդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստեղծագործություններ, որոնք պահպանվել են միայն կրկնօրինակներում
Կորցրած ստեղծագործությունները
Չափսեր
(սմ)
բարձրություն x լայնություն (x խորություն)

Քանդակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Муза Скульптуры» (Валерио Чоли)
Անվանում Պատկեր Տիպ Ինֆորմացիա Ծանոթագրություն
«Ֆավնի գլուխը»
(իտալ.՝ Testa di fauno)
չի պահպանվել արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1488 — 1489
«Երիտասարդ Միքելանջելոն փորագրում է «Ֆավնի գլուխը»
Չափսեր
? սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Մեդիչիի արձանների այգի, Ֆլորենցիա
«Մադոննան սանդուղքի մոտ»
(իտալ.՝ Madonna della Scala)
Buonarotti-scala.jpg
խորաքանդակ
Ստեղծվել է
մոտ. 1491 «ցածր ռելիեֆի» օրինակ (իտալ.՝ relievo schiacciato)[3][4]
Չափսեր
55,5 × 40 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Կազա Բուոնարոտի,
Ֆլորենցիա
«Երիտասարդ աղեղնավորը»
(իտալ.՝ Giovane arciere)
Michelangelo (attr.), giovane arciere, 1491-92 ca. 01.JPG
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1491—1492 Միքելանջելոյիհեղինակությունը հարցականի տակ է[5]
Չափսեր
97 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Մետրոպոլիտեն թանգարան,
Նյու Յորք
«Կենտավրի ճակատամարտը»
(իտալ.՝ Battaglia dei centauri)
Buonarotti-centauri.jpg խորաքանդակ
Ստեղծվել է
մոտ. 1492 հնարավոր է, որ «non finito» տեխնիկայով Միքելանջելոյի առաջին ավարտված քանդակներից է[6]
Չափսեր
84,5 × 90,5 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Կազա Բուոնարոտի,
Ֆլորենցիա
«Հերկուլես»
(իտալ.՝ Ercole)
չի պահպանվել

արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1492—1493
Ռուբենս «Երիտասարդ Հերկուլես» (ըստ Միքելանջելոյի)
Չափսեր
մոտավորապես 235 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Ֆոնտենբլոյի պարտեզներ, Ֆրանսիա
(մինչև 1713 թվական)[7]
«Սուրբ Հոգու Խաչելությունը»
(իտալ.՝ Crocifisso di Santo Spirito)
Santo Spirito, sagrestia, crocifisso di michelangelo 04.JPG
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1492—1493 «Սուրբ Հոգու Խաչելութան» կեղծ լինելու մասին վիճաբանությունները շարունակվել են մինչև 2001 թվականը[8]
Չափսեր
139 x 135 սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
Սանտո Սպիրիտո եկեղեցի, Ֆլորենցիա
«Հրեշտակ»
(իտալ.՝ Angelo reggicandelabro)
Angel by Michelangelo - 3.JPG
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1494—1495 Սուրբ Դոմինիկի դամբարանը


San Domenico25.jpg




քանդակագործի այդ վաղ ստեղծագործություններում զգացվում է Յակոպո Դելլա Քվերչայի աշխատանքների ազդեցությունը[9]

Չափսեր
51,5 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Բազիլիկա դի Սան Դոմենիկո, Բոլոնիա
«Սուրբ Պետրոնիուս»
(իտալ.՝ San Petronio)
San Domenico22.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1494—1495
Չափսեր
64 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Բազիլիկա դի Սան Դոմենիկո, Բոլոնիա
«Սուրբ Պրոկոլո»
(իտալ.՝ San Procolo)
San Domenico34.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1494—1495
Չափսեր
58,5 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Բազիլիկա դի Սան Դոմենիկո, Բոլոնիա
«Սուրբ Ջովանի»
(իտալ.՝ San Giovannino)
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1495—1496
Բաչչո Բանդինելի. «Սուրբ Ջովանի» (ըստ Միքելանջելոյի)
Չափսեր
? սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սան Ջովաննի Դեի Ֆյորենտինի եկեղեցու թանգարան, Հռոմ
«Քնած Էրոս»
(իտալ.՝ Cupido dormiente)
չի պահպանվել արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1496
Տինտորետտո:«Վենարան, Հրաբուխն ու Մարսը» (Քնած Էրոսից կտոր)
Չափսեր
? х 80 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
?
«Կանգնած Էրոս»
(իտալ.՝ Cupido-Apollo)
չի պահպանվել արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1496—1497
Միքելանջելո: «Կանգնած Էրոս» (?)
Չափսեր
? սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
?
«Գալլինոյի խաչելիություն»[10][11]
(իտալ.՝ Crocifisso Gallino)
Crocifisso attribuito a Michelangelo2.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1495—1497
Գվիդո Ռենի «Սուրբ Անդրեյ ԿորսինինКорсини» (Միքելանջելոյի խաչելիությունից առաջ?)
Չափսեր
41,3 x 39,7 սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
Բարջելոյի թանգարան,

Ֆլորենցիա

«Բաքոս»
(իտալ.՝ Bacco)
Michelangelo Bacchus.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1496—1497 Միքելանջելոյի «առաջին գլուխգործոցը» [12]
Չափսեր
203 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Բարջելոյի թանգարան,

Ֆլորենցիա

«Մոնսերատի խաչելիություն»
(իտալ.՝ Crocifisso di Monastero di Montserrat)
Crucifix - Basílica de Montserrat - Montserrat 2014.JPG
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1497—1498 Միքելանջելոյի հեղինակությունը հարցականի տակ է[13]
Չափսեր
58,5 x ? սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
Մոնսերրատի աբբայություն,

Կատալոնիա

«Պիետա»
(իտալ.՝ Pietà vaticana)
Michelangelo's Pieta 5450 cut out black.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1498—1499 Միքելանջելոյի միակ ստեղծագուրծությունն է, որը ստորագրված է իր կողմից[14][15]
Չափսեր
174 × 195 × 69 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սուրբ Պետրոսի տաճար,

Վատիկան

«Սուրբ Պողոս»
(իտալ.՝ San Paolo)
Michelangelo.St Peter.Duomo di Siena.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1501—1504 Պիկկոլոյի խորան
Duomo di siena, altare piccolomini.jpg
Չափսեր
124 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սիենայի տաճար,

Սիենա

«Սուրբ Պետրոս»
(իտալ.՝ San Pietro)
Michelangelo, san pietro 04.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1501—1504
Չափսեր
124 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սիենայի տաճար,

Սիենա

«Սուրբ Պիոս I»
(իտալ.՝ San Pio)
Michelangelo, san pio 02.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1501—1504
Չափսեր
134 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սիենայի տաճար,

Սիենա

«Սուրբ Գրիգոր І»
(իտալ.՝ San Gregorio)
Michelangelo, san gregorio 01.JPG
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1501—1504
Չափսեր
136 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սիենայի տաճար,

Սիենա

«Դավիթ»
(իտալ.՝ David)
David von Michelangelo.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1501—1504 մեկնաբանվում է որպես Ֆլորենցիայի և Վերածննդի դարաշրջանի խորհրդանիշ[16]
Չափսեր
517 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիա,

Ֆլորենցիա

«Դավիթ դե Ռոգան»
(իտալ.՝ David «De Rohan»)
չի պահպանվել արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1502—1508
Միքելանջելո: «Դավիթ դե Տոգան» (?)
Չափսեր
? սմ
Նյութ
բրոնզ
Պահվում է
(պահվել է)
?
«Բրյուգերյան տիրամայր»
(իտալ.՝ Madonna di Bruges)
Madonna michelangelo.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1503—1505 առավել հաջող են դիմացից և աջ կողմի տեսարանները[17]
Չափսեր
128 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Բրյուգեի Աստվածամոր եկեղեցի

Բրյուգգե

«Տոնդո Պիտտի»
(իտալ.՝ Pitti Tondo)
Pitti Tondo (casting in Pushkin museum) by shakko 01.jpg
խորաքանդակ
Ստեղծվել է
մոտ. 1503—1505 «non finito» տեխնիկայի տարրերի օգտագործումը արտահայտչականության ընդգծման համար[18]
Չափսեր
85,5 x 82 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Բարջելոյի թանգարան,

Ֆլորենցիա

«Տոնդո Տադդեի»
(իտալ.՝ Tondo Taddei)
Taddei Tondo.JPG
խորաքանդակ
Ստեղծվել է
մոտ. 1504—1506 «non finito» տեխնիկան առանձնացնում է պատկերների ամբողջականությունը և ստեղծում է մթնոլորտային ֆոն[18]
Չափսեր
109 x 109 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա

Լոնդոն

«Վեներա և Էրոս»
(իտալ.՝ Venere e Cupido)
խորաքանդակ
Ստեղծվել է
մոտ. 1504 Միքելանջելոյի հեղինակությունը ճանաչել են իտալացի երկու հետազոտողների՝ Ալեքսանդրո Վեցոզիի (իտալ.՝ Alessandro Vezzosi) և Գաբրիել Մորոլլիի (իտալ.՝ Gabriele Morolli) կողմից[19]
Չափսեր
58 x 43 սմ[20]
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Պալացո-Մեդիչի-Ռիկկարդի

Ֆլորենցիա

«Սուրբ Մատաթիա»
(իտալ.՝ San Matteo)
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1505—1506
Ռաֆայել: «Սուրբ Մատաթիա» (ըստ Միքելանջելոյի)
Չափսեր
216 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիա

Ֆլորենցիա

«Հուլիոս II»
(իտալ.՝ Giulio II benedicente)
չի պահպանվել արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1507—1508
Bologna, targa piazza galvani.JPG
Չափսեր
292 սմ
Նյութ
բրոնզ
Պահվում է
(պահվել է)
Սան Պետրոնիո եկեղեցի
Բոլոնիա
արձանը ոչնչացվել է 1511 թվականի դեկտեմբերի 30-ին[21]
«Մահացող ստրուկը»
(իտալ.՝ Schiavo morente)
Dying slave Louvre MR 1590.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1513 «Ստրուկների» քանդակները առաջնայինը նախատեսված էին Հուլիոս 2-րդ պապի դամբարանի համար,սակայն վերջնական տարբերակի մեջ չմտան, և Միքելանջելոն դրանք նվիրեց Ռոբերտո Ստրոցցիին[22]
Չափսեր
229 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Լուվր

Փարիզ

«Ապստամբած ստրուկը»
(իտալ.՝ Schiavo ribelle)
Michelangelo-The Rebellious Slave2.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1513
Չափսեր
215 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Լուվր

Փարիզ

«Մովսես»
(իտալ.՝ Mosè)
Michelangelo Moses.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1513—1515 արձանը վերջնականապես ավարտվեց1542 թվականին[23]
Չափսեր
235 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սան Պիետրո ին Վինկոլի

Հռոմ

«Հիսուսը խաչի հետ»
(իտալ.՝ Primo Cristo della Minerva)
Cristo portacroce michelangelo2.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1514—1516 Միքելանջելոն չի մոդելավորել այդ արձանը, քանի որ մարմարի մեջ սեւ երակ է հայտնաբերելքանդակը զգալիորեն վերամշակել են
արդեն XVII դարում
Michelangelo-Genius of Victory-Palazzo vecchio3.jpg
[24]
Չափսեր
? սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սան Վինչենցո,
Բասանո Ռոմանո
«Հիսուսը խաչի հետ»
(իտալ.՝ Cristo della Minerva)
Michelangelo-Christ.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1519—1520 Սեբաստիանո դել Պիոմբոն ասել է, որ «այդ արձանի ծնկները մի ամբողջ Հռոմից ավելի արժեքավոր են»[25]
Չափսեր
205 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սանտա Մարիա սոպրա Միներվա բազիլիկ

Հռոմ

«Երիտասարդ ստրուկը»
(իտալ.՝ Schiavo giovane)
Michelangelo - Young slave.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1519—1536 ի սկզբանե արձանները նախատեսված էին Հուլիոս 2-րդի դամբարանի համար, սակայն չեն մտել վերջնական տարբերակի մեջ1575 թվականին Բեռնարդո Բուոնտալենտին դրանք ներառել է Բոբոլի այգիներում (Ֆլորենցիա)

Firenze-boboligrotta2.jpg
Չափսեր
256 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիա

Ֆլորենցիա

«Մորուքավոր ստրուկը»
(իտալ.՝ Schiavo barbuto)
Michelangelo - Bearded slave.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1519—1536
Չափսեր
263 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիա

Ֆլորենցիա

«Ատլաս»
(իտալ.՝ Schiavo detto «Atlante»)
Michelangelo - Atlas.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1519—1536
Չափսեր
277 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիա

Ֆլորենցիա

«Արթնացող ստրուկը»
(իտալ.՝ Schiavo che si ridesta)
Michelangelo - Awakening slave.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1519—1536
Չափսեր
267 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիա

Ֆլորենցիա

«Տիրամայր Մեդիչի»
(իտալ.՝ Madonna Medici)
Michelangelo's Madonna Medici (casting in Pushkin museum) by shakko 02.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1521—1534 արձանի անավարտությունը նույնպես մեկնաբանվում է որպես քանդակագործի գեղարվեստական միջոց[26]
Չափսեր
226 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Կապելլա Մեդիչի

Ֆլորենցիա

«Լորենցո II Մեդիչի»
(իտալ.՝ Ritratto di Lorenzo de' Medici duca di Urbino)
Tomb of Lorenzo de' Medici (casting in Pushkin museum) by shakko 02.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1521—1534 արձանը դիմանկարային նմանություն չունի, քանի որ Միքելանջելոն բացասաբար է վերաբերվել դիմանկարներին[26]
Չափսեր
175 × 80 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Կապելլա Մեդիչի

Ֆլորենցիա

«Առավոտ»
(իտալ.՝ Aurora)
Eos1.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1521—1534
Չափսեր
155 × 180 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Կապելլա Մեդիչի

Ֆլորենցիա

«Երեկո»
(իտալ.՝ Crepuscolo)
Tomb of Lorenzo de' Medici (casting in Pushkin museum) by shakko 05.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1521—1534
Չափսեր
155 × 170 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Կեպելլա Մեդիչի,
Ֆլորենցիա
«Ջուլիանո Մեդիչի»
(իտալ.՝ Ritratto di Giuliano de' Medici duca di Nemours)
Tomb of Giuliano de' Medici (casting in Pushkin museum) by shakko 05.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1526—1534 արձանը դիմանկարային նմանություն չունի, քանի որ Միքելանջելոն բացասաբար է վերաբերվել դիմանկարներին[26]
Չափսեր
168 × 80 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Կեպելլա Մեդիչի,
Ֆլորենցիա
«Գիշեր»
(իտալ.՝ Notte)
Tomb of Giuliano de' Medici (casting in Pushkin museum) by shakko 03.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1526—1534 Ջովաննի Ստրոցցին գրել է «Գիշեր» էպիգրամին(1545): Միքելանջելոն պատասխանեց նաև բանաստեղծությամբ[26]
Չափսեր
155 × 150 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Կեպելլա Մեդիչի,
Ֆլորենցիա
«Օր»
(իտալ.՝ Giorno)
Tomb of Giuliano de' Medici (casting in Pushkin museum) by shakko 04.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1526—1534
Չափսեր
160 × 150 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Կեպելլա Մեդիչի,
Ֆլորենցիա
«Կծկված տղան»
(իտալ.՝ Ragazzo accovacciato)
Michelangelo-Buonarroti-Crouching Boy-3-Hermitage2.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1524 Հնարավոր է, որ արձանը նախատեսված էր կապելլայի համար[27]
Չափսեր
54 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Էրմիտաժ,
Սանկտ Պետերբուրգ
«Ապոլոն»
(իտալ.՝ David-Apollo)
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1530 Սկզբում դա պետք է լիներ «Դավթի» արձանը[28]
Չափսեր
149 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Բարջելո թանգարան

Ֆլորենցիա

«Հաղթանակի ոգի

(Միքելանջելո)»
(իտալ.՝ Genio della Vittoria)

Firenze.Palvecchio.500.Michelangelo2.JPG
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1532—1534 հնարավոր է, որ այս արձանը նույնպես նախատեսված էր Հուլիոս II Պապի դամբարանի համար[29]
Չափսեր
261 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Պալացցո Վեկկիո,

Ֆլորենցիա

«Բրուտ»
(իտալ.՝ Bruto)
Michelangelo Brutus.jpg
կիսանդրին
Ստեղծվել է
մոտ. 1538 քանդակը պատվիրվել է Ալեսանդրո Մեդիչիի նշանակալի սպանությունից հետո[30]
Չափսեր
74 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Բարջելո թանգարան,

Ֆլորենցիա

«Ռախիլ»
(իտալ.՝ Rachele)
Buonarotti-Raquel.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1542
Չափսեր
209 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սան Պիետրո ին Վինկոլի,

Հռոմ

«Լիա»
(իտալ.՝ Lia)
Buonarotti-Lia.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1542
Չափսեր
197 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սան Պիետրո ին Վինկոլի,

Հռոմ

Հուլիոս II (սարկոֆագում)
(իտալ.՝ Giulio II)
S. Pietro in Vincoli 004.JPG
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1542—1545 Արձանի հեղինակը Տոմազո Բոսկոլոն է։ Վերականգնումից հետո ենթադրվում է, որ «Հուլիոս II» արձանի զգալի մասը, եթե ոչ ամբողջը, պատկանում է Միքելանջելոյի ձեռքին[31]
Չափսեր
? սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սան Պիետրո ին Վինկոլի,

Հռոմ

Ֆլորենտական պիետա
(իտալ.՝ Pietà Bandini)
Michelangelo Pieta Firenze.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1547—1555 Միքելանջելոն կոտրել է արձանը, սակայն նրա աշակերտ Տիբերիո Կալկանիին այն վերականգնել է ըստ նախնական մոդելի[32]
Չափսեր
226 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Դել Դուոմո օպերա,

Ֆլորենցիա

«Մարզադպրոցական պիետա»
(իտալ.՝ Pietà di Palestrina)
Michelangelo Pietà Palestri.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1555 Միքելանջելոյի հեղինակությունը հարցականի տակ է[33]
Չափսեր
253 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիա,

Ֆլորենցիա

«Ռոնդանինի պիետա»
(իտալ.՝ Pietà Rondanini)
Michelangelo pietà rondanini.jpg
արձան
Ստեղծվել է
մոտ. 1555—1564 բրիտանացի քանդակագործ Հենրի Մուրի կարծիքով ՝ արձանն ունի «Միքելանջելոյի կյանքի ութսունինը տարիները»[34]
Չափսեր
195 սմ
Նյութ
մարմար
Պահվում է
(պահվել է)
Սֆորցա ամրոց,

Միլան

Քանդակների մոդելներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստորև բերված են Միքելանջելոյի մարդկային մարմնի շտուդիաների որոշ օրինակներ: Դրանք պատկանում են քանդակագործի Ֆլորենտական ժամանակաշրջանների ստեղծագործությանը (մոտավորոպես 1500-1505 թվականներ և մոտավորապես 1513-1534 թվականներ) և պահվում են Կազա Բուոնարրոտի թանգարանում: Որոշ հետազոտողների կարծիքով (նրանց թվում է Շառլ դե Տոլնայը), միայն Կազա Բուոնարրոտիի հավաքածուի մոդելներն են իրական:

After michelangelo, nudo virile (from original work of 1501-1503) 2.JPG Michelangelo, torso virile, 1513 circa.JPG Michelangelo, torso virile, 1513 circa, 1.JPG Michelangelo, nudo femminile, terracotta, 1533 circa 05.JPG Michelangelo, modello per una divinità fluviale 02.JPG Michelangelo, due lottatori, 1530 circa 02.JPG
«Մերկ երիտասարդ»
(մոտ. 1501—1503)
«Տղամարդու մամնաքանդակ»
(մոտ. 1513)
«Տղամարդու մամնաքանդակ»
(մոտ. 1513)
«Մերկ կին»
(մոտ. 1513—1532)
«Գետային աստված» (տղամարդու մարմնաքանդակի շտուդիա)
(մոտ. 1524)
«Երկու մարտիկ»
(մոտ. 1525)

Գեղանկարչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Գեղանկարչության Մուսան»
(Ջովաննի Բատիստա Լորենցի)
Անվանում Պատկեր Տիպ / տեխնիկա Ինֆորմացիա Ծանոթագրություն
«Անտոն Մեծի չարչարանքները»
(իտալ.՝ Tormento di sant'Antonio)
The Torment of Saint Anthony (Michelangelo).jpg
տեմպերա Ստեղծվել է մոտ. 1487—1488 Միքելանջելոյի հեղինակությունը հարցականի տակ է[35]
Չափսեր
47 × 35 սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
Կիմբել, Ֆորտ-Ուերտ
«Մանչեսթերյան Տիրամայր»
(իտալ.՝ Madonna di Manchester)
Michelangelo manchaster.jpg
տեմպերա Ստեղծվել է մոտ. 1497 Միքելանջելոյի հեղինակությունը հարցականի տակ է[36]
Չափսեր
105 × 76 սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
Լոնդոնի ազգային պատկերասրահ
«Սուրբ Ֆրանցիսկի խարաններ»
(իտալ.՝ Stigmate di san Francesco)
չի պահպանվել տեմպերա Ստեղծվել է մոտ. 1500 Միքելանջելոյի նման ստվարաթղթի մասին հիշում է Վազարին
Չափսեր
? սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
Սան Պիետրո ին Մոնտորիո,

Հռոմ

«Դագաղի մեջ դնելը»
(իտալ.՝ Deposizione di Cristo nel sepolcro)
Entombment Michelangelo.jpg
տեմպերա Ստեղծվել է մոտ. 1500—1501
Չափսեր
159 x 149 սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
Լոնդոնի ազգային պատկերասրահ
«Քաշինեի ճակատամարտը»
(իտալ.՝ Battaglia di Cascina)
չի պահպանվել ստվարաթուղթ
(ֆրեսկոյի համար)
Ստեղծվել է մոտ. 1505—1506
Бастиано да Сангалло. Копия картона (гризайль)
Չափսեր
700? × 1750? սմ (ավելի քան 116 քառ.մ)[37]
Նյութ
թուղթ
Պահվում է
(պահվել է)
Պալացցո Վեկկիո,

Ֆլորենցիա

«Դոնի Տիրամայր»
(իտալ.՝ Tondo Doni)
Michelangelo, tondo doni 01.jpg
տեմպերա Ստեղծվել է մոտ. 1506—1508 միակ նկարը, որի Միքելանջելոյի հեղինակությունը բացարձակապես կասկած չի հարուցում[38]
Չափսեր
120 x 120 սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
Ուֆֆիցի,

Ֆլորենցիա

«Սիքստինյան կապելլայի առաստաղ»
(իտալ.՝ Volta della Cappella Sistina)
Cappella sistina, volta 00.jpg
ֆրեսկո Ստեղծվել է մոտ. 1508—1512 համարվում է Միքելանջելոյի արվեստի, Վերածննդի և քրիստոնեական աստվածաբանության կոմպենդումը[39]
Չափսեր
4093 × 1341 սմ
Նյութ
Պահվում է
(պահվել է)
Սիքստինյան կապելլա,

Վատիկան

«Տիրամայրը նորածնի հետ»
(իտալ.՝ Madonna col Bambino)
La Madonna che Allatta il Figlio - Michelangelo Buonarroti.png
նկար Ստեղծվել է մոտ. 1525
Չափսեր
54,1 x 39,6 սմ
Նյութ
թուղթ
Պահվում է
(պահվել է)
Կազա Բուոնարրոտի,

Ֆլորենցիա

«Տիտիո»
(իտալ.՝ Tizio)
Michelangelo Buonarroti - Tityus - WGA15503.jpg
նկար Ստեղծվել է մոտ. 1533 նվեր Թոմազո Կավալերիի համար
Չափսեր
19,0 x 33,0 սմ
Նյութ
թուղթ, իտալական մատիտ
Պահվում է
(պահվել է)
Թագավորական գրադարան,

Վինձոր ամրոց

«Կլեոպատրա»
(իտալ.՝ Cleopatra)
Michelangelo, Cleopatra.jpg
նկար Ստեղծվել է մոտ. 1533—1534 հնարավոր է՝ Էսքիզ «առավոտ» արձանի համար
Չափսեր
35,5 x 25 սմ
Նյութ
թուղթ
Պահվում է
(պահվել է)
Ուֆֆիցի,

Ֆլորենցիա

«Ահեղ դատաստան»
(իտալ.՝ Giudizio Universale)
Michelangelo Buonarroti - Jugement dernier.jpg
ֆրեսկո Ստեղծվել է մոտ. 1537—1541
Չափսեր
1370 x 1220 սմ
Նյութ
Պահվում է
(պահվել է)
Սիքստինյան կապելլա,

Վատիկան

«Լեդա և կարապ»
(իտալ.՝ Leda e il cigno)
չի պահպանվել տեմպերա Ստեղծվել է մոտ. 1530
Միքելանջելոյի աշխատանքի պատճեն
Չափսեր
? սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
Ֆոնտենբլո,

Ֆրանսիա (մինչև 1536)

«Ինձ փեռք չտաս»
(իտալ.՝ Noli me tangere)
չի պահպանվել տեմպերա Ստեղծվել է մոտ. 1531
Պոնտորմո: Ըստ Միքելանջելոյի
Չափսեր
? սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
«Վեներա և Էրոս»
(իտալ.՝ Venere e Amore)
չի պահպանվել տեմպերա Ստեղծվել է մոտ. 1532—1534
Պոնտորմո: Ըստ Միքելանջելոյի
Չափսեր
? սմ
Նյութ
փայտ
Պահվում է
(պահվել է)
«Ֆայտոնի անկումը»
(իտալ.՝ Caduta di Fetonte)
Michelangelo Buonarroti - The Fall of Phaeton - WGA15504.jpg
նկար Ստեղծվել է մոտ. 1533 նվեր Թոմազո Կավալերիի համար
Չափսեր
31,2 x 21,5 սմ
Նյութ
թուղթ
Պահվում է
(պահվել է)
Բրիտանական թանգարան,

Լոնդոն

«Պողոս առաքյալի ուղերձը»
(իտալ.՝ Conversione di Saulo)
Michelangelo, paolina, conversione di saulo 01.jpg
ֆրեսկո Ստեղծվել է մոտ. 1542—1545
Չափսեր
625 x 661 սմ
Նյութ
Պահվում է
(պահվել է)
Կապելլա Պաոլինա,

Վատիկան

«Սուրբ Պետրոսի խաչելությունը»
(իտալ.՝ Crocifissione di San Pietro)
Martyrdom Michelangelo.jpg
ֆրեսկո Ստեղծվել է մոտ. 1545—1550
Չափսեր
625 x 662 սմ
Նյութ
Պահվում է
(պահվել է)
Կապելլա Պաոլինա,

Վատիկան

«Խաչելիություն Վիտորիա Կոլոննայի համար»
(իտալ.՝ Crocifissione per Vittoria Colonna)
Miguel Angel Crucifixion drawing.jpg
նկար Ստեղծվել է մոտ. 1545 նվեր Վիտորիա Կոլոննայի համար
«rifinito»
Չափսեր
37 x 27 սմ
Նյութ
թուղթ
Պահվում է
(պահվել է)
Բրիտանական թանգարան,

Լոնդոն

«Պիետա»
(իտալ.՝ Pietà per Vittoria Colonna)
Pietà per Vittoria Colonna.jpg
նկար Ստեղծվել է մոտ. 1546 նվեր Վիտորիա Կոլոննայի համար
«rifinito»
Չափսեր
28,9 x 18,9 սմ
Նյութ
թուղթ
Պահվում է
(պահվել է)
Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարան,

Բոստոն

«Եպիֆանիա»
(իտալ.՝ Epifania)
Michelangelo Epifania.jpg
նկար Ստեղծվել է մոտ. 1550—1553
Չափսեր
232 x 165 սմ
Նյութ
թուղթ
Պահվում է
(պահվել է)
Բրիտանական թանգարան,

Լոնդոն

Էսքիզներ և ուրվագծեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստորև բերված են Միքելանջելոյի Սիքստինյան կապելլայի «Ադամի ստեղծումը» ֆրեսկոյի «Քրիստոսի Հարությունը» կոմպոզիցիայի էսքիզների օրինակներ:

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Муза Архитектуры» (Джованни Баттиста Лоренци)
Անվանում Պատկեր Ինֆորմացիա Ծանոթագրություն
Բազիլիկա Սան Լորենցո
(իտալ.՝ Basilica di San Lorenzo)
Michelangelo, Project for the façade of San Lorenzo, Florence.jpg
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1516—1520
Деревянная модель фасада
Պատվիրատու Հռոմի Պապա Լև X
Քաղաք Ֆլորենցիա
Նախագծի վիճակը չիրականացած
Ջուլիանո Մեդիչիի դամբարան
(իտալ.՝ Sagrestia Nuova)
Life of Michael Angelo, 1912 - Tomb of Giulino de Medici.jpg
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1520—1534 դամբարան են մտել «Ջուլիանո», «Գիշեր» և «Օր» քանդակները
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Կղեմես VII
Քաղաք Ֆլորենցիա
Նախագծի վիճակը ավարտել է Վազարին՝ 1556 թվականին
Լորենցո II Մեդիչիի դամբարան
(իտալ.՝ Sagrestia Nuova)
Life of Michael Angelo, 1912 - Monument of Lorenzo de Medici.jpg
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1520—1534 դամբարան են մտել «Լորենցո II Մեդիչի», «Առավոտ» և «Օր» քանդակները
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Կղեմես VII
Քաղաք Ֆլորենցիա
Նախագծի վիճակը ավարտել է Վազարին՝ 1556 թվականին
Ընթերցանության սրահ

Լաուրենցիանա գրադարան
(իտալ.՝ Biblioteca Medicea Laurenziana)
Biblioteca medicea laurenziana interno 01.JPG
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1524—1534
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Կղեմես VII
Քաղաք Ֆլորենցիա
Նախագծի վիճակը ավարտեցին Վազարին և

Բարտոլոմեո Ամմանատի (1571)

Նախասրահ

Լաուրենցիանա գրադարան
(իտալ.՝ Biblioteca Medicea Laurenziana)
Laurentian Library vestibule.jpg
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1524—1534
Biblioteca medicea laurenziana vestibolo 02.JPG
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Կղեմես VII
Քաղաք Ֆլորենցիա
Նախագծի վիճակը ավարտեցին Վազարին և

Բարտոլոմեո Ամմանատի (1571)

քաղաքի ամրաշինություն
(իտալ.՝ Fortificazioni di Firenze)
Michelangelo, studio per porta san gallo.jpg
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1528—1529
Вазари. «Осада Флоренции 1529—1530» (1558)
Պատվիրատու Ֆլորենտինական հանրապետություն
Քաղաք Ֆլորենցիա
Նախագծի վիճակը ավարտված է
Կապիտոլիում.

Սենատորների պալատ
Պահպանողականների պալատ
CampidoglioEng.jpg
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1538—1552
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Պավել III
Քաղաք Հռոմ
Նախագծի վիճակը ավարտվել է Միքելանջելոյի մահից հետո
Սուրբ Պետրոսի տաճարի պլան
(իտալ.՝ Piazza del Campidoglio)
Basilica di San Pietro - Schema progetto di Michelangelo - Disegno di Etienne -Li-.svg
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1545—1563
Progetto Michelangelo.jpg
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Պավել III
Քաղաք Հռոմ
Նախագծի վիճակը ավարտված (փոփոխություններով)
Հուլիոս II դամբարան
(իտալ.՝ Tomba di Giulio II)
Rome-Basilique San Pietro in Vincoli-Moise MichelAnge.jpg
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1503—1545 դամբարան են մտել «Մովսես», «Ռախիլ» և «Լիա» քանդակները»(մշակվել է վեց նախագիծ)
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Հուլիոս II
Քաղաք Հռոմ
Նախագծի վիճակը ավարտվել է 1545 թվականին
Պալացցո Ֆարնեզե
(իտալ.՝ Palazzo Farnese)
Palais Farnese.jpg
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1545—1550
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Պավել III
Քաղաք Հռոմ
Նախագծի վիճակը ավարտված (փոփոխություններով)
Աստիճաններ

Լաուրենցիանա գրադարան
(իտալ.՝ Biblioteca Medicea Laurenziana)
Biblioteca medicea laurenziana scalone di michelangelo 05.JPG
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1524—1558
Biblioteca medicea laurenziana scalone di michelangelo 07.JPG
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Կղեմես VII
Քաղաք Ֆլորենցիա
Նախագծի վիճակը ավարտեց Ամմանատին (1558)
Սան Ջովաննի դեի Ֆիորենտինիի նախագիծ
(իտալ.՝ San Giovanni dei Fiorentini)
Michelangelo, project for san Giovanni de' Fiorentini 01.JPG
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1559—1560
Պատվիրատու Կոզիմո I Մեդիչի
Քաղաք Հռոմ
Նախագծի վիճակը չիրականացած
Պորտա Պիա
(իտալ.՝ Porta Pia)
Porta Pia face interne.JPG
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1561—1564
Michelangelo, Study for Porta Pia.jpg
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Պիոս IV
Քաղաք Հռոմ
Նախագծի վիճակը ավարտվել է 1565 թվականին
Սանտա Մարիա դելի Անջելի է դեյ Մարտիրի
(իտալ.՝ Basilica di Santa Maria degli Angeli)
3222 - Roma - Santa Maria degli Angeli - Interno - Foto Giovanni Dall'Orto 17-June-2007.jpg
Ստեղծման ժամանակը մոտ. 1561—1564
Պատվիրատու Հռոմի Պապ Պիոս IV
Քաղաք Հռոմ
Նախագծի վիճակը ավարտվել է 1566 թվականին

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Wallace, 2010, էջ 5
  2. «Michelangelo»։ Encyclopædia Britannica (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2012-07-06 
  3. Вазари, 1970, էջ 312
  4. Микеланджело. Поэзия. Письма, 1983, էջ 6
  5. Miranda Siegel։ «Is This a Michelangelo? Or a persuasive nineteenth-century fake?»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2012-07-06 
  6. Scigliano, 2005, էջ 45
  7. Knecht, 1984, էջ 267
  8. «Crucifix 'confirmed' as a Michelangelo»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2012-07-06 
  9. Микеланджело. Поэзия. Письма, 1983, էջ 7
  10. Matthew Perpetua։ «Did the Italians Blow $4.2 Million on a Fake Michelangelo Crucifix?» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2012-07-06 
  11. Elisabetta Povoledo։ «Yes, It’s Beautiful, the Italians All Say, but Is It a Michelangelo?»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2017-10-01 
  12. Wallace, 2010, էջ 12 —13
  13. Anscario M. Mundó (2006)։ «Un sancrist d'ivori de Miquel Àngel Buonarroti?»։ Barcelona: Publicacions de l'Abadia de Montserrat։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2018-11-24 
  14. Микеланджело. Поэзия. Письма, 1983, էջ 137
  15. Wallace, 2010, էջ 15
  16. Wallace, 2010, էջ 17
  17. Микеланджело. Поэзия. Письма, 1983, էջ 8
  18. 18,0 18,1 Wallace, 2010, էջ 22
  19. «Nuovi dettagli sul Michelangelo inedito»։ www.arte.it։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-08-04-ին։ Վերցված է 2012-07-06 
  20. «Во дворце Медичи нашли խորաքանդակ Микеланджело»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-07-11-ին։ Վերցված է 2012-07-06 
  21. Эрпель, 1990, էջ 13
  22. Роллан, 1992, էջ 85 —86
  23. Wallace, 2010, էջ 46 —47
  24. Irene Baldriga. Michelangelo ritrovato: la prima versione del Cristo di Michelangelo per S. Maria sopra Minerva, Ars, 12 (36), dicembre 2000, pp. 124—130(իտալ.)
  25. William E. Wallace (1997)։ «Michelangelo's Risen Christ»։ Sixteenth Century Journal, Vol. 28, No. 4 (en и итал.)։ էջ 1251։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2017-10-01։ «Perché val più e' zenocchii de quella figura che non val tutta Roma» 
  26. 26,0 26,1 26,2 26,3 Микеланджело. Поэзия. Письма, 1983, էջ 21
  27. Эрпель, 1990, էջ 15
  28. Микеланджело. Поэзия. Письма, 1983, էջ 22
  29. Wallace, 2010, էջ 39
  30. Микеланджело. Поэзия. Письма, 1983, էջ 25
  31. Philip Willan։ «Michelangelo's lost statue finally dusted off»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2012-07-06 
  32. Микеланджело. Поэзия. Письма, 1983, էջ 29
  33. «Palestrina Pietà» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2018-11-24 
  34. Henry Moore, Writings and Conversations, p. 159(անգլ.)
  35. Carol Vogel։ «By the Hand of a Very Young Master?»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2017-10-01 
  36. «What does Manchester want with a Michelangelo?»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-06-ին։ Վերցված է 2012-07-06 
  37. Wallace, 2010, էջ 20
  38. Wallace, 2010, էջ 25
  39. Wallace, 2010, էջ 29
  40. ПОЭЗИЯ МИКЕЛАНДЖЕЛО. К Джованни, что из Пистойи

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Брион Марсель. Микеланджело / Пер. с фр. Г. Г. Карпинского = ֆր.՝ Michel-Ange. — М.: Молодая гвардия, 2002. — ISBN 5-235-02487-7
  • Вазари Д. Жизнеописания наиболее знаменитых живописцев, ваятелей и зодчих = իտալ.՝ Le Vite de’piu eccelenti Pittori, Scultori e Architetti. — К.: Искусство, 1970. — С. 296 —429, 497 —507. — 520 с.(ուկր.)
  • Роллан Р. Жизнь Микеланджело // Жизни великих людей: Пер. с франц. В. Курелла = ֆր.՝ Vie de Michel-Ange. — М.: Известия, 1992. — С. 71 —197. — ISBN 5-206-00351-4
  • Микеланджело. Поэзия. Письма. Суждения современников / сост. В. Н. Гращенков. — М.: Искусство, 1983. — 451 с.(ռուս.)
  • Эрпель Фриц. Микеланджело / Пер. с нем. Сергея Данильченко. — Берлин: Хеншель, 1990. — 72 с. — ISBN 3-362-00044-4
  • R. J. Knecht. Francis I. — Cambridge University Press, 1984.(անգլ.)
  • Либман М. Я. Микеланджело Буонарроти. — М., 1964.
  • Eric Scigliano. Michelangelo's Mountain: The Quest For Perfection In The Marble Quarries Of Carrara. — Simon and Schuster, 2005. — 352 с.(անգլ.)
  • John Addington Symonds. The Life of Michelangelo Buonarroti. — 1893.(անգլ.)
  • William Wallace. The Treasures of Michelangelo. — Andre Deutsch, 2010. — ISBN 978-0-233-00253-8(անգլ.)