Jump to content

Միքայել Մելքոնյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Միքայել Մելքոնյան
Ծնվել է1948[1]
Համբուրգ, Բիզոնիա, Գերմանիան 1945-1949 թվականներին
Բնակության վայր(եր)Գերմանիա
Քաղաքացիություն Գերմանիա
Մասնագիտությունբուսաբան, հոգեբան և կենսաբան
Հաստատություն(ներ)Մյունստերի համալսարան և Կյոլնի համալսարան[2]
Գործունեության ոլորտmicrophyte?
Ալմա մատերՀամբուրգի համալսարան (1978)
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն
Պարգևներ
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Melkonian

Միքայել Մելքոնյան (գերմաներեն՝ Michael Melkonian. 1948[1], Համբուրգ, Բիզոնիա, Գերմանիան 1945-1949 թվականներին), հայկական ծագումով գերմանացի բուսաբան և ջրիմուռագետ։ 1988-ից 2017 թվականներին եղել է Քյոլնի համալսարանի բուսաբանության պրոֆեսոր։ Ներկայումս Դույսբուրգ-Էսսենի համալսարանում ջրիմուռագիտության ավագ պրոֆեսոր է։

Կյանքի վաղ շրջան և կրթություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միքայել Մելքոնյանը ծնվել է 1948 թվականին Համբուրգում։ 1974 թվականին Համբուրգի համալսարանում ստացել է բուսաբանության բակալավրի, 1978 թվականին՝ բուսաբանության դոկտորի աստիճան՝ բույսերի ֆիզիոլոգիայի մասնագիտացմամբ։

Կարիերա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1978-1988 թվականներին Մելքոնյանը եղել է Մյունստերի համալսարանի բուսաբանության ամբիոնի դոցենտ։ 1982 թվականին աշխատանքի է անցել Եշիվա համալսարանի Ալբերտ Այնշտայնի անվան բժշկական քոլեջում՝ որպես հրավիրված դոցենտ։ 1986-1988 թվականներին եղել է Գերմանական հետազոտական հիմնադրամի (DFG) հայզենբերգյան կրթաթոշակառու։

1988 թվականին տեղափոխվել է Քյոլնի համալսարան, աշխատանքի անցել որպես լիիրավ պրոֆեսոր և բուսաբանության ամբիոնի վարիչ։ 2001 թվականին դարձել է ջրիմուռային բուսամշակույթների կենտրոնական հավաքածուի (CCAC) տնօրեն[4]։ 2017 թվականին ստացել է պատվավոր պրոֆեսորի (Professor Emeritus) կոչում։ 2019 թվականին դարձել է ֆիկոլոգիայի ավագ պրոֆեսոր Դույսբուրգ-Էսսենի համալսարանում։

Մելքոնյանը մեծ դեր է խաղացել Եվրոպայում բազմաթիվ ֆիկոլոգիական (ջրիմուռագիտական) ընկերությունների ստեղծման, այդ թվում՝ հունական ֆիկոլոգիական ընկերության հիմնադրման[5], ինչպես նաև եվրոպական ֆիկոլոգիական առաջին կոնգրեսի կազմակերպման գործում[6]:

Կատարած գյուտերի համար նրան շնորհվել է 16 արտոնագիր[7]: Նա Algenion GmbH & Co. KG-ի համահիմնադիրն է, որը ջրիմուռների կենսատեխնոլոգիան ուսումնասիրող ընկերություն է[8]։

Ուսումնասիրությունները

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մելքոնյանի հետազոտությունների հիմնական առարկան միկրոջրիմուռներն են: Ընդ որում՝ ուսումնասիրել է դրանց առնչվող որոշակի ոլորտներ, ինչպիսիք են բջջային կենսաբանությունը, համակարգվածությունը և էվոլյուցիան, ինչպես նաև կենսատեխնոլոգիաների զարգացումը[9]: Նա հրատարակել է ավելի քան 240 գրախոսված հետազոտական հոդված և մի շարք գրքեր, խմբագրել է մի քանի գիրք, այդ թվում՝ «Protoctista Handbook»-ը (1990): Հեղինակել է նաև գերմաներեն դասագրքեր, դրանց թվում՝ «Ընդհանուր բուսաբանություն»-ը (1974, 1984) և «Քաղցրահամ ջրիմուռների պատկերազարդ ուղեցույց»-ը (2004, 2012):

Մելքոնյանը ուսումնասիրել է ջրիմուռների մտրակավոր ապարատի կառուցվածքը, գործառույթը և զարգացումը[10] և հայտնաբերել է մի քանի կենտրոնոսոմային սպիտակուցներ, որոնք նորարարական են էուկարիոտների համար (օրինակ՝ ցենտրին[11], SF-ասեմբլին): Ապացույցներ է ներկայացրել, որ միաբջջային էուկարիոտների մտրակավոր ապարատի զարգացումը տևում է մեկից ավելի բջջային ցիկլ՝ նույն բջջում առաջացնելով տարբեր գործառույթներ ունեցող մտրակներ[12]: Կանաչ ջրիմուռների արտաբջջային թեփուկների կենսագենեզի ուսումնասիրության միջոցով հանգել է Գոլջիի ապարատի ներցիստեռնալ հասունացման մոդելի վերածնմանը[13]:

Մելքոնյանը ուսումնասիրել է նաև ջրիմուռների համակարգվածությունը, բազմազանությունը և էվոլյուցիան՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կանաչ ջրիմուռներին[14], կրիպտոֆիտներին և էվգլենոֆիտներին[15], ինչպես նաև հետերոտրոֆ պրոտիստներին[16], ինչպիսին է պիկոզոան[17]:

Բացի այդ, նրա խումբը մշակել է նորարարական տեխնիկա՝ զույգ շերտերի վրա անշարժացված միկրոջրիմուռներ տեխնիկական մասշտաբով աճեցնելու համար[18]։

Բուսաբանական անվանումը մեջբերելիս այս գիտնականին որպես հեղինակ նշելու համար օգտագործվում է «Melkonian» ստանդարտ հեղինակային հապավումը[19]։

Գործունեություն միջազգային կազմակերպություններում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • 1992–1994 - Էվոլյուցիոն պրոտիստոլոգիայի միջազգային ընկերության նախագահ
  • 1993–1994 - Բրիտանական ֆիկոլոգիական ընկերության փոխնախագահ
  • 1996 - եվրոպական ֆիկոլոգիական առաջին կոնգրեսի կազմակերպիչ[5]
  • 2002–2004 - Միջազգային ֆիկոլոգիական ընկերության նախագահ
  • 2011–2012 - Պրոտիստոլոգների միջազգային ընկերության փոխնախագահ
  • 1998–present - Protist ամսագրի գլխավոր և պատվավոր խմբագիր[20]

Անդամակցություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • 2003 - ընտրվել է Ամերիկյան բուսաբանական ընկերության թղթակից-անդամ[21]
  • 2014 - հունական ֆիկոլոգիական ընկերության պատվավոր անդամ[22]

Մրցանակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • 1984 - Գյոթինգենի գիտությունների ակադեմիայի մրցանակ բուսաբանության բնագավառում[23]
  • 2004 - Ֆրից Շաուդինի անվան մրցանակ՝ 2002 և 2003 թթ. Protist ամսագրում հրատարակած լավագույն հոդվածի համար[24]
  • 2014 - Հանս-Ադոլֆ ֆոն Շտոշի մեդալ (Գերմանական բուսաբանական ընկերության կողմից)՝ Գերմանիայում ֆիկոլոգիայի զարգացման գործում ներդրած ակնառու ավանդի համար[25]

Մ. Մելքոնյանի հեղինակած գրքերի ընտրանի

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 NUKAT — 2002.
  2. ↑ https://professorenkatalog.uni-koeln.de/person/show/2808
  3. ↑ https://web.archive.org/web/20141107002826/http://adw-goe.de/en/awards/categories/preise-fuer-biologie-fuer-chemie-und-fuer-physik/preistraeger-biologie/
  4. ↑ «Staff - Central Collection of Algal Cultures (CCAC)». www.uni-due.de. Վերցված է 2024-10-06-ին.
  5. 1 2 History of the European Phycological Congresses and the Foundation of FEPS. (PDF), Federation of European Phycological Societies, 2022
  6. ↑ «Home». Hellenic Phycological Society (HEL.P.S.). Վերցված է 2024-10-06-ին.
  7. ↑ «www.melkonian.uni-koeln.de». www.melkonian.uni-koeln.de. Վերցված է 2024-10-06-ին.
  8. ↑ «Algenion-biotec.de». Արխիվացված է օրիգինալից 2014-03-02-ին. Վերցված է 2014-03-31-ին.
  9. ↑ «www.melkonian.uni-koeln.de». www.melkonian.uni-koeln.de. Վերցված է 2024-10-06-ին.
  10. ↑ Geimer, S., Melkonian, M. (2004): The ultrastructure of the Chlamydomonas reinhardtii basal apparatus: identification of an early marker of radial asymmetry inherent to the basal body. J. Cell Sci. 117, 2663-2674
  11. ↑ Salisbury, J.L., Baron, A., Surek, B., Melkonian, M. (1984): Striated flagellar roots: isolation and partial characterization of a calcium-modulated contractile organelle. J. Cell Biol. 99, 962-970
  12. ↑ Melkonian, M., Reize, I.B., Preisig, H.R. (1987): Maturation of a flagellum/basal body requires more than one cell cycle in algal flagellates: Studies on Nephroselmis olivacea (Prasinophyceae). In: Algal Development. Molecular and Cellular Aspects (Wiessner, W., Robinson, D.G., Starr, R.C., eds.), pp. 102-113. Berlin-Heidelberg: Springer-Verlag
  13. ↑ Becker, B., Bölinger, B., Melkonian, M. (1995): Anterograde transport of algal scales through the Golgi complex is not mediated by vesicles. Trends in Cell Biology 5, 305-306
  14. ↑ Melkonian, M. (1982a): Structural and evolutionary aspects of the flagellar apparatus in green algae and land plants. Taxon 31, 255-265
  15. ↑ Marin, B., Palm, A., Klingberg, M., Melkonian, M. (2003): Phylogeny and taxonomic revision of plastid-containing Euglenophytes based on SSU rDNA sequence comparisons and synapomorphic signatures in the SSU rRNA secondary structure. Protist 154, 99-145
  16. ↑ Hess, S., Melkonian, M. (2013) The Mystery of Clade X: Orciraptor and Viridiraptor genera nova are highly specialised, algivorous amoeboflagellates (Glissomonadida, Cercozoa). Protist 164: 706-741
  17. ↑ Seenivasan, R., Sausen, N., Medlin, L.K., Melkonian, M. (2013) Picomonas judraskeda gen. et sp. nov.: The first identified member of the Picozoa phylum nov., a widespread group of picoeukaryotes, formerly known as ‘picobiliphytes.’ PLoS ONE 8(3): e59565
  18. ↑ Naumann, T., Çebi, Z., Podola, B., Melkonian, M. (2013) Growing microalgae as aquaculture feeds on Twin-Layers, a novel solid state photobioreactor. J. Appl. Phycol. 25: 1413-1420
  19. ↑ International Plant Names Index. Melkonian
  20. ↑ «Editorial board - Protist | ScienceDirect.com by Elsevier». www.sciencedirect.com. Վերցված է 2024-10-06-ին.
  21. ↑ «Botanical Society of America». Արխիվացված է օրիգինալից 2018-08-11-ին. Վերցված է 2014-04-14-ին.
  22. ↑ Hellenic Phycological Society (HEL.P.S.)
  23. ↑ Biology Prize Արխիվացված 2014-11-07 Wayback Machine, Göttingen Academy of Sciences
  24. ↑ Fritz Schaudinn Award
  25. ↑ «Hans-Adolf von Stosch Medal». Արխիվացված է օրիգինալից 2014-11-06-ին. Վերցված է 2014-04-22-ին.
  26. ↑ Melkonian, Michael, ed. (1991). Algal Cell Motility (անգլերեն). doi:10.1007/978-1-4615-9683-7. ISBN 978-1-4615-9685-1.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Միքայել_Մելքոնյան&oldid=10682746» էջից