Միքայել Թումանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Միքայել Թումանյան
Ծնվել է մարտի 1, 1886({{padleft:1886|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Բելոգորսկ, Ղրիմի ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետություն
Մահացել է հուլիսի 24, 1950({{padleft:1950|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:24|2|0}}) (64 տարեկանում)
Երևան, ՀԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1936–1955).svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն բուսաբան
Հաստատություն(ներ) Երևանի պետական համալսարան
Ալմա մատեր Կ. Ա. Տիմիրյազևի անվան Մոսկվայի գյուղատնտեսական ակադեմիա
Գիտական աստիճան ակադեմիկոս (1943)
Պարգևներ Հայկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ

Թումանյան Միքայել Գալուստի (մարտի 1, 1886({{padleft:1886|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}), Բելոգորսկ, Ղրիմի ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետություն - հուլիսի 24, 1950({{padleft:1950|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:24|2|0}}), Երևան, ՀԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային բուսաբույծ, գիտության վաստակավոր գործիչ (1935), ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1943

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1914 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գյուղատնտեսական ինստիտուտը (այժմ՝ Տիմիրյազևի անվան գյուղատնտեսական ակադեմիա)։ Թումանյանը եղել է իր հիմնադրած մասնավոր երկրագործության ամբիոնի վարիչ նախ Երևանի համալսարանում (մինչև 1930), ապա հայկական գյուղատնտեսական ինստիտում (1930-19491944 թվականին Թումանյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպվեց ՀԽՍՀ ԳԱ երկրագործության ԳՀԻ, որի տնօրենն է եղել մինչև 1950 թվականը։ Թումանյանը ՀԽՍՀ-ում հայտնաբերել և ուսումնասիրել է վայրի ցորենի մի քանի տեսակներ իրենց տարատեսակներով։ Ուսումնասիրությունները նվիրված են դաշտային պայմաններում մշակվող բույսերի ձևառաջացման, բույսերի օնտոգենեզում փոփոխությունների օրինաչափությունների հայտնաբերման հարցերին։ Դրանք նպաստեցին ճշտելու կուլտուրական ցորենի ծագման ու զարգացման հարցերը, բարելավելու ՀԽՍՀ-ում մշակվող ցորենի տեղական հինավուրց սորտերը (սպիտակահատ, գալգալոս, կարմիր սլֆահատ, կարմիր կունդիկ և այլն)։ Թումանյանը եղել է Անդրկովկասյան ֆեդերացիայի Կենտգործկոմի անդամ (1935 - 1937), ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահի տեղակալ (1944-1947Լենինականի դաշտավարական տեխնիկումը կոչվում է Թումանյանի անվամբ։ Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտում սահմանված է ակադեմիկոս Թումանյանի անվան ուսանողական մեկ թոշակ։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Միքայել Գալուստի Թումանյան, Կենսամատենագրություն, Երևան, 1965։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 236 CC-BY-SA-icon-80x15.png