Մինտիմեր Շայմիև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մինտիմեր Շայմիև
RIAN archive 395745 President of the Republic of Tatarstan Mintimer Shaimiyev.jpg
 
Կուսակցություն՝ ԽՄԿԿ, Մեր տունը Ռուսաստանն է, All Russia և Միասնական Ռուսաստան
Կրթություն՝ Kazan State Agrarian University
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Դավանանք սուննի իսլամ
Ծննդյան օր հունվարի 20, 1937(1937-01-20) (82 տարեկան)
Ծննդավայր Անյակովո (գյուղ, Ակտանիշսկի շրջան), Q4209621?, Թաթարստանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Russia.svg Ռուսաստան
 
Պարգևներ

Լենինի շքանշան, Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան, Օլիմպիական շքանշան, «Ի հիշատակ Սանկտ Պետերբուրգի 300-ամյակին» մեդալ, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիքանի շքանշան, Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 3-րդ աստիճանի շքանշան, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշան, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան, «Ի հիշատակ Կազանի 1000-ամյակի» մեդալ, King Faisal International Prize in Service to Islam, Order of St. Sergius of Radonezh 1st class, Ռուսաստանի Դաշնության Աշխատանքի Հերոս, Q4287194?, «Միջազգային համագործակցության հարցում ներդրման» շքանշան, Q4335873?, Դաղստանի Հանրապետությանը ծառայությունների շքանշան, Q4335906?, ՌԴ նախագահի պատվոգիր, Russian Federation Government Certificate of Honour, Ոսկե դիմակ և Q4335853?

Մինտիմեր Շարիպովիչ Շայմիև (թաթ.՝ Минтимер Шәрип улы Шәймиев, ռուս.՝ Минтиме́р Шари́пович Шайми́ев, հունվարի 20, 1937(1937-01-20), Անյակովո (գյուղ, Ակտանիշսկի շրջան), Q4209621?, Թաթարստանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ազգությամբ թաթար պետական ու քաղաքական գործիչ, Ռուսասատանի կազմում գտնվող Թաթարստանի Հանրապետության առաջին նախագահը։ Դարձել է նախագահ 1991 թվականի հունիսի 12-ին և վերընտրվել 1996 թվականի մարտի 24-ին, 2001 թվականի մարտի 25-ին, 2005 թվականի մարտի 25-ին և 2005 թվականի մարտի 25-ին։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շայմիևը ծնվել է Խորհրդային Թաթարստանի ԻԽՍՀ Ակտանիշսկի շրջանի Անյակովո գյուղում։ 1959 թվականին ավարտել է Կազանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը և աշխատել որպես ինժեներ։ 1963 թվականին միացել է Կոմունիստական կուսակցությանը։ 1967 թվականին դարձել է Թաթարստանի տարածաշրջանային կուսակցական կազմակերպության գյուղատնտեսական բաժնի հրահանգիչ և նախագահի տեղակալ։ 1969 և թվականին Շայմիևը նշանակվել է հողաբարելավման և ջրային տնտեսության նախարարի պաշտոնում, իսկ 1983 թվականին նա դարձել է Թաթարստանի նախարարների խորհրդի առաջին փոխնախագահը: 1989 թվականի սեպտեմբերին Շաիմևը դարձավ Թաթարստանի Կոմունիստական կուսակցության կազմակերպության առաջին քարտուղարը։ Նույն տարում նա ընտրվել է ԽՍՀՄ պատգամավորների համագումարի անդամ։ 1990 թվականի ապրիլին դարձել է Թաթարստանի Գերագույն խորհրդի խոսնակ։ 1990 թվականի օգոստոսի 31-ին գերագույն խորհուրդը հռչակել է Թաթարստանի ինքնիշխանությունը։ 1991 թվականի հունիսի 12-ին Շայմիևն ընտրվել է Թաթարստանի Խորհրդային Սոցիալիտական Հանրապետության նախագահ և որպես նախագահ 1991 թվականին օգոստոսին Մոսկվայում կատարված հեղաշրջման փորձի ժամանակ հայտարարել է, որ սատարում է Արտակարգ իրավիճակների կոմիտեի դիրքորոշմանը։ 1992 թվականի մարտին նա անցկացրել է հանրաքվե Թաթարստանի ինքնիշխանության վերաբերյալ, և ընտրությանը մասնակցածների 62 տոկոսը քվեարկել է հօգուտ ինքնիշխանության։ 2001 թվականին նա Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովի հետ միասին հիմնադրել է «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցությունը[1]։

Ասելով, որ ցանկանում է տեղը զիջել առաջնորդների նոր սերնդին (համաձայն նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի խոսքերի)՝ Շաիմիևը 2010 թվականի հունվարին հայտնել է Մեդվեդևին, որ չի ցանկանում կրկին նշանակվել Թաթարստանի նախագահի պաշտոնում։ Նա ասել է, որ Ռուստամ Միննիխանովն այդ պաշտոնի առավել հարմար թեկնածուն է[2]։ Մեդվեդևը Միննիխանովին նշանակել է Շայմիևի հաջորդող 2010 թվականի հունվարի 27-ին[3]։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ռուսաստնի Դաշնության աշխատանքի հերոս (25 ապրիլի, 2017 թվական) — պետությանը և ժողովրդին մատուցած աշխատանքային հատուկ ծառայությունների համար[4]
  • «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան (19 հունվարի, 2007 թվական) — ռուսական պետականության ամրապնդման և հանրապետության սոցիալ-տնտեսական զարգացան գործում ունեցած ներդրման համար[5]
  • «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշան (17 հունվարի, 1997 թվական) — ռուսական պետականության, ժողովուրդների միջև բարեկամության ու համագործակցության ամրապնդման և զարգացման գործում ունեցած անհատական մեծ ներդրման համար[6]
  • «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշան (6 փետրվարի, 2010 թվական) — հանրապետության սոցիալ-տնտեսական զարգացան գործում ունեցած ներդրման և բազմամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար[7]
  • «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշան (14 հունվարի, 2014 թվական) — 2013 թվականին Կազան քաղաքում կայացած XXVII Համաշխարհային ամառային ունիվերսիադայի նախապատրաստման ու անցկացման գործում ունեցած մեծ ներդրման համար[8]
  • Լենինի շքանշան (1966 թվական)[9]
  • Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (1976 թվական)[9]
  • Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1971 թվական)[9]
  • Ժողուրդների բարեկամության շքանշան (1987 թվական)[9]
  • Մեդալ «Ի նշանավորումն Սանկտ Պետերբուրգի 300-ամյակի» (2003 թվական)
  • Մեդալ «Ի նշանավորումն Կազանի 1000-ամյակի» (2005 թվական)
  • ПМ պարգևատրական ատրճանակ (20 հունվարի, 2002)[10]
  • Պարգևատրական սառը զենք՝ «Восточная» անվանական սուսեր (16-րդ դարի պասկական «շամշիր» սուսերի կրկնօրինակ, 2010 թվական)[11];
  • Շքանշան Թաթարստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար (2007 թվական)[12]
  • Մեդալ «Ի նշանավորումն Թաթարստանում 3 միլիարդերորդ տոննա նավթի արդյունահանման»
  • «Պատիվ և փառք» 2-րդ աստիճանի շքանշան (Աբխազիա, 2003 թվական) — Կովկասում խաղաղության և բարեկամական հարաբերությունների ամրապնդման գործում նշանակալի ներդրման և Աբխազիային ակտիվ օգնություն ու աջակցություն ցուցաբերելու համար[13]
  • Ղազախստանի Հանրապետության առաջին նախագահի խաղաղության և առաջընթացի պետական մրցանակ (2005 թվական) (2005)[9][14]
  • Կազանի պատվավոր քաղաքացի (2005)[15]
  • «Ալ Ֆախր» առաջին աստճանի շքանշան (2005 թվականի հունիս)[16]
  • Ֆեյսալ (Սաուդյան Արաբիա) թագավորի միջազգային մրցանակ — «մահմեդական մշակույթի վերծննդի գործում ունեցած ներդրման համար » (2007 )[17]
  • Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամ[18]
  • Բարեկամության առաջին աստիճանի շքանշան (2010 թվական)
  • «Դուսլիկ» շքանշան (Թաթարստանի Հանրապետություն, 2015 թվական)[19]
  • Շքանշան «Դաղստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» (2017 թվական)[20]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. United Russia: Nine years later, Oleg Artyukov, Pravda.Ru, 2 December 2001.Retrieved January 12, 2010.
  2. Alexandra Odynova and Alexander Bratersky, "Tatarstan President Quits As Kremlin Revamps Regions", The St. Petersburg Times, Issue #1542, January 26, 2010.
  3. "Medvedev nominates Minnikhanov as new president of Tatarstan"(չաշխատող հղում), ITAR-TASS, January 27, 2010.
  4. Указ Президента Российской Федерации от 25 апреля 2017 года № 182 «О присвоении звания Героя Труда Российской Федерации»
  5. Указ Президента Российской Федерации от 19 января 2007 года № 43
  6. Указ Президента Российской Федерации от 17 января 1997 года № 7
  7. Указ Президента Российской Федерации от 06 февраля 2010 года № 147
  8. Указ Президента Российской Федерации от 14 января 2014 года № 18 Archived 2016-01-07 at the Wayback Machine.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Биография на сайте президента Татарстана
  10. Роман Уколов. За политическую храбрость и аппаратную стойкость // Независимая газета № 154 от 19.08.2005
  11. Именное оружие (сайт «Оружейникъ»)
  12. Шаймиев награждён орденом «За заслуги перед Республикой Татарстан»
  13. Президент Республики Татарстан Шаймиев, награждённый орденом «Ахьдз-апша» второй степени
  14. Указ Президента Республики Казахстан от 22 октября 2005 года № 1662 «О присуждении Государственной премии мира и прогресса Первого Президента Республики Казахстан».
  15. Владимир Путин стал Почетным гражданином Казани(չաշխատող հղում)
  16. Шаймиев Минтимер Шарипович
  17. Король Саудовской Аравии вручил Минтимеру Шаймиеву международную премию короля Фейсала.
  18. Состав РАХ
  19. Первым орденом «Дуслык» наградили Минтимера Шаймиева
  20. «Рамазан Абдулатипов вручил орден «За заслуги перед Республикой Дагестан» первому Президенту Татарстана Минтимеру Шаймиеву» 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]