Միխայիլ Տիխոմիրով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Միխայիլ Տիխոմիրով
МихаилТихомиров
Могила академика Михаила Тихомирова.JPG
Ծնվել է մայիսի 31, 1893({{padleft:1893|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})
Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել է սեպտեմբերի 2, 1965({{padleft:1965|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[1] (72 տարեկանում)
Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն պատմաբան
Անդամակցություն ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա և Լեհական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Մոսկվայի պետական համալսարան
Գիտական աստիճան պատմական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներին ռուսերեն[2]
Գիտական ղեկավար Սերգեյ Բախրուշին
Պարգևներ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և մեդալ «Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ»

Միխայիլ Նիկոլայի Տիխոմիրով (ռուս.՝ Михаил Николаевич Тихомиров, Մոսկվա, 1893 մայիսի 19 (31) - Մոսկվա, 1965 սեպտեմբերի 2), ռուս պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (1939), ՍՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1953)։ Ծնվել է ծառայողի ընտանիքում։ Եղբայրը՝ Բորիս Տիխոմիրով (1898-1939), պատմաբան, ենթարկվել է ռեպրեսիաների։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը (1917)։ 1934-ից դասախոսել է Մոսկվայի համալսարանի պատմության ֆակուլտետում և այլ բուհերում։ 1935-ից աշխատել է ՍՍՀՄ ԳԱ պատմության, ապա սլավոնագիտության ինստիտուտում։ 1953—57-ին՝ ՍՍՀՄ ԳԱ պատմ․ գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար, 1956-ից՝ Հնագրական հանձնաժողովի նախագահ։

Գիտնականը մի քանի անգամ այցելել Է Հայաստան, հանդես եկել զեկուցումներով, ղեկավարել աղբյուրագիտական խորհրդակցություններ, ապա և շրջագայել Հայաստանում, եղել տեսարժան վայրերում, ուսումնասիրել նյութական ու հոգևոր մշակույթի հուշարձանները՝ գիտնականներին հաղորդելով իր տպավորությունները։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունի 300-ից ավելի ուսումնասիրություններ։ Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են Ռուսաստանի և ՍՍՀՄ ժողովուրդների, ինչպես նաև Բյուզանդիայի, Սերբիայի պատմությանը, համասլավոնական խնդիրներին, աղբյուրագիտությանը, հնագրությանը, պատմագրությանը։ «Ռուսաստանը XVI հարյուրամյակում» (1962) ընդհանրացնող աշխատությունը հիմնակազմ ներդրում է պատմական աշխարհագրության մեջ։ Տիխոմիրովը ուսումնասիրել է հին ռուս, քաղաքների («Հին ռուսական քաղաքներ», 1956), XVI—XVII դդ․ ժողովրդական շարժումների («Դասակարգային պայքարը Ռուսաստանում XVII դ․», 1969), ֆեոդալական Ռուսաստանի պետության հիմնարկների («Ռուսական պետությունը XV—XVII դդ․», 1973) պատմությունը։ Գրել է նաև քաղաքների պատմության մասին՝ «Մոսկվան XIV—XV դդ», «Հին Մոսկվան», «Նովգորոդ», «Ցուցակ ռուսական քաղաքների» և այլն։

Տիխոմիրովըհ հետազոտություններ է կատարել ռուսական պետության և իրավունքի պատմության բնագավառում՝ «Ուսումնասիրություն «Ռուսակսւն պրրավդայի», «Ձեռնարկ «Ռուսական Պրավդայի» ուսումնասիրության համար», «1649 թ. Սոբորային օրենսգիրքը»և աայլ աշխատություններ։

Ուսումնասիրություններ է կատարել 10-18-րդ դարերի սկզբնաղբյուրների հավաքման, ուսումնասիրության ու հրատարակման բնագավառում, մշակել է աղբյուրագիտության տեսական հարցեր, կատարել սկզբնաղբյուրների գիտական հրատարակություններ՝ «Համառոտ ակնարկներ Մոսկվայի տարեգրական երկերի մասին», «Ռուսական տարեգրությունների լիակատար ժողովածու» (Հատոր 26), «Վոլոգդա-Պերմյան տարեգրության մասին», «Նովգորոդյան դրամոտաներ բերյոստայի (կեչու կեղևի վերնաշերտը) վրա» և այլն։ 1940 թվականին Միխայիլ Տիխոմիրովը հրատարակել է աղբյուրագիտության բուհական ձեոնարկը, որ առ այսօր միակն է մեր պատմագրության մեջ (երկրորդ հրատարակությունը՝ 1956 թ.)։

Միխայիլ Տիխոմիրովի ղեկավարությամբ ստեղծվել է ՍՍՌՄ ժողովուրդների պատմական գիտության պատմության ակադեմիական հրատարակությունը, որի աոաջին հատորն ընդգրկում է 5-րդ դարից մինչև 19-րդ դարի կեսերը։

Նա անմիջականորեն մասնակցել է ու ղեկավարել բազմահատոր գործերի, ժողովածուների ու քրեստոմատիաների կազմելու աշխատանքները, խմբագրել մի շարք պատմագիտական հանդեսներ ու խոշոր պատմաբանների երկեր, այդ թվում Մ. Ն. Պոկրովսկու երկերի չորսհատորյակը, «Մոսկվայի պատմությունը» և այլն։

Կոչումներ և պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տիխոմիրովը անհայտ ձեռագրերի հայտնաբերման ու նկարագրման գծով սովետական հնագրագետների ղեկավարն էր։ Նրա գլխավորությամբ է սկսվել ՍՍՀՄ-ում պահպանվող հազվագյուտ ձեռագրերի տեղեկատուի ստեղծումը, 1959-ից Տիխոմիրովը Լեհական ԳԱ-ի իսկական անդամ էր։ 1946 թվականին նա ընտրվել էր ՍՍՌՄ ԳԱ թղթակից անդամ, իսկ 1953 թվականին՝ ակադեմիկոս։

Պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի 2 շքանշաններով, նաև մեդալներով, ստացել գիտության վաստակավոր գործչի կոչում։

Նա ընտրվել է մի քանի օտարերկրյա ակադեմիաների անդամ, ճանաչվել որպես հին և միջնադարյան Ռուսիայի պատմության խոշորագույն մասնագետ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Русская культура X—XVIII вв․, М․, 1968
  • Древняя Русь, М․, 1975
  • Исследование о Русской Правде, М․—Л․, 1941
  • Источниковедение истории СССР, в․ I․ С древнейших времен до конца XVIII в․, М․, 1962

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀՍՍՌ ԳԱ թղթակից անդամ Լ․ Խաչիկյան, պատմ․ գիտ․ թեկնածու Վ․ Ոսկանյան «Մ․ Ն․ Տիխոմիրով», պատմաբանասիրական հանդես № 1, 1965, էջ 290-293

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]