Միխայիլ Վոդյանոյ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Միխայիլ Վոդյանոյ
ուկր.՝ Михайло Григорович Водяной
Ծնվել էդեկտեմբերի 23, 1924(1924-12-23)[1]
ԾննդավայրԽարկով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[1]
Մահացել էսեպտեմբերի 11, 1987(1987-09-11) (62 տարեկանում) կամ սեպտեմբերի 13, 1987(1987-09-13)[2] (62 տարեկանում)
Մահվան վայրՕդեսա, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ԿրթությունՍանկտ Պետերբուրգի պետական թատերական արվեստի ակադեմիա
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունդերասան, թատերական ռեժիսոր, երգիչ և Կոնֆերանսիե
Պարգևներ և մրցանակներ«Պատվո նշան» շքանշան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ և Ուկրաինական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ

Միխայիլ Վոդյանոյ (ռուս.՝ Михаи́л Григо́рьевич Водяно́й, դեկտեմբերի 23, 1924(1924-12-23)[1], Խարկով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[1] - սեպտեմբերի 11, 1987(1987-09-11) կամ սեպտեմբերի 13, 1987(1987-09-13)[2], Օդեսա, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), օպերետի խորհրդային դերասան, կինոդերասան և թատրոնի ռեժիսոր, երգիչ, կոնֆերանսիե: ՈւԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1964), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1976)[3]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած օդեսական հայտնի լեգենդներից մեկին, Վոդյանոյը բնիկ օդեսացի չէր: Նա ծնվել է 1924 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, Խարկովում: Եղել է հրեա ընտանիքի երկրորդ երեխան[4][5][6]: Ըստ մեկ այլ օդեսական լեգենդի, նրա իրական ազգանունը եղել է Վասերման[7], չնայած նրա ծնողների և ավագ եղբոր ազգանունը նույնպես Վոդյանոյ էր: Հայրը մատակարարման պետ Գրիգորի Վոդյանոյն էր, մայրը տնային տնտեսուհի Աննա Լվովնա Վոդյանայան էր[8]:

1938 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Կիսլովոդսկ, որտեղ Միխայիլը սովորել է դպրոցում և խաղացել է դպրոցի սիրողական թատերախմբում: 1941 թվականին նա միանգամից ընդունվում է Լենինգրադի թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետի երկրորդ կուրս, որտեղ սովորում է մինչև 1943 թվականը: Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ համալսարանը տարհանվել է Տոմսկ: Ավագ եղբայրը` Ռոբերտը, ստացած վերքերից մահացել է 1943 թվականի նոյեմբերի 25-ին, զինվորական հոսպիտալում[9]:

1943-1945 թվականներին Միխայիլը Պյատիգորսկի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի դերասան էր: 1946 թվականից աշխատել է Լվովում, նախ` որպես Լվովի ֆիլհարմոնիայի էստրադային դերասան: 1947-1953 թվականներին եղել է Լվովի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի դերասան։ 1953 թվականին թատրոնի հետ տեղափոխվել է Օդեսա, որտեղ այն դարձել է Օդեսայի երաժշտական կոմեդիայի թատրոն: 1953 թվականից եղել է Օդեսայի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի դերասան[10], իսկ 1979-1983 թվականներին` միաժամանակ թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար և տնօրեն։ Հանդես է եկել որպես ռեժիսոր։

1972 թվականից եղել է Ուկրաինայի թատերական միության Օդեսայի միջշրջանային ղեկավար խորհրդի նախագահ: 1976 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի կոչում ստացած օպերետի առաջին դերասանը: 1947 թվականից եղել է համամիութենական կոմունիստական կուսակցության անդամ[11]: Միխայիլ Վոդյանովի եռանդի և հեղինակության շնորհիվ Օդեսայում կառուցվել է ժամանակակից թատրոնի շենք, որտեղ և տեղափոխվել է օպերետը։ Դերասանի նախաձեռնությամբ քաղաքում հայտնվել է Լեոնիդ Ուտյոսովի անվան փողոց[12]:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կինը (1952 թվականից)-Մարգարիտա Իվանովնա Դյոմինա (1922-1999), օպերետի դերասանուհի, Ուկրաինական ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստ (1974)։ Միասին ապրել են 35 տարի[6]։ Միասին առաջատար դերեր են կատարել ներկայացումներում, շրջել են համերգային ծրագրերով։
  • Եղբայրը-Ռոբերտ Վոդյանոյ, մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտ է[13], Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, Կարմիր աստղ շքանշանի շքանշանակիր[14]։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մահացել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, 62 տարեկանում, սրտի կաթվածից։ Թաղված է Օդեսայի երկրորդ քրիստոնեական գերեզմանատանը։ Նրա այրու` Մ. Դյոմինայի, մասնակցությամբ դերասանի պատվին կանգնեցրել են անսովոր հուշարձան[11][15]: Ըստ ուկրաինական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, Օդեսայի երաժշտական կոմեդիայի պրիմա Լյուդմիլա Սատոսովայի հիշողությունների, «այդ կենսուրախ մարդու մահը իսկական ողբերգություն էր ամբողջ երկրի համար: Բոլորը լացում էին, փոքրից մեծ․․․ Այրիացած Մարան դժվարությամբ էր դիմանում այդ կորստին, նա այլևս որևէ մեկը չուներ, նրանք Միշայի հետ երեխաներ չունեին»[16]:

Պարգևներ և կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դերեր ներկայացումներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պյատիգորսկի երաժշտական կոմեդիայի թատրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Բորջիայի կապերը», Ս. Կրաուզե-կոմս ֆոն Պրինկվիլ
  • «Մարիոնի հարսանիքը», Վ. Բրոմե
  • «Բայադերա», Իմրե Կալման

Լվովի երաժշտական կոմեդիայի թատրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Ազատ քամի», (Իսահակ Դունևսկի)-Միկի
  • «Տասնմեկ անհայտներ» (Նիկիտա Բոգոսլովսկիյ)
  • «Սորոչինյան տոնավաճառ» (ըստ Նիկոլայ Գոգոլի)-Պոպովիչ
  • «Ուրախ այրին» (Ֆրանց Լեգար)-Նեգոշ
  • «Երազողները» (Կոնստանտին Լիստով)-Ակնոցավորը
  • «Դերասանուհու սերը» (Կ. Բենց)-Դատապաշտպան
  • «Ֆելդմարշալի աղջիկը» (Օսկար Ֆելցման)-Պավել І

Օդեսայի երաժշտական կոմեդիայի թատրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Իմ սիրտն այստեղ է» (Գ․ Գ․ Ցաբաձե)-Ագաբո
  • «Հարյուր չարք և մեկ աղջիկ» (Տիխոն Խրենիկով)-Ագաֆոն
  • «Իմ հիասքանչ տիկին» (Ֆրեդերիկ Լոու), Ալֆրեդ Դուլիտլ
  • «Չորսը Ժաննայի փողոցից» (Օսկար Սանդլեր)-Անդրեյ
  • «Սիլվա» (Իմրե Կալման)-Բոնի
  • «Ո՞ւմ են ժպտում աստղերը» (հեղ.` Բորիս Ալեքսանդրով, ըստ Ալեքսանդր Կոռնեյչուկի)-Գալուշկո
  • «Հայրենի եզերքում», (Վասիլի Սոլովյով-Սեդոյ)-Գարկուշա
  • «Օրիորդ Նիտուշ» (Ֆլորիմոն Էրվե)-Ֆլորիդոր
  • «Իմ խելագար եղբայրը» (Գ. Գ. Ցաբաձե)-Հարոլդ/Ջորջ
  • «Ազատ քամի» (Իսահակ Դունաևեսկի)-Գեորգ Ստեն
  • «Սիրելիներին վարդակակաչներ նվիրեք» (Օսկար Սանդլեր)-Զաժիգալկին
  • «Ուշացած սերենադ» (Վ․ Գ․ Իլյին)-Կոստյա Գուսյատնիկով
  • «Լուսաբացին» (Օսկար Սանդլեր)-Միշկա Յապոնչիկ
  • «Երեք գրոշանոց օպերա» (Բերտոլդ Բրեխտ և Կուրտ Վայլ)-Մեկի-Նոժ
  • «Սպիտակ գիշեր» (Տիխոն Խրեննիկով)-Նիկոլայ II
  • «Հարսանիք Մալինովկայում» (Բորիս Ալեքսանդրով)-Պոպանդոպուլու
  • «Մարդը Լամանչիից» (Մ․ Լի)-Սանչո Պանսա
  • «Քին» (Ալեքսանդր Դյումա)-Սողոմոն
  • «Չղջիկ», (Յոհան Շտրաուս)-Ֆալկ
  • «Ռուսական գաղտնիք» (Վլադիմիր Դմիտրիև)-Թագավոր
  • «Սպիտակ ակացիա» (Իսահակ Դունաևսկի)-Յաշկա Բուկսիր
  • «Ջութակահարը տանիքի վրա» (Ջերի Բոկ)-Տեվյե (վերջին դերը)
  • «Հարսանեկան ճանապարհորդություն» (Նիկիտա Բոգոսլովսկի)
  • «Մարիցա» (Իմրե Կալման)-Զուպան
  • «Կրկեսի արքայադուստրը» (Իմրե Կալման)-Թոնի

Ֆիլմեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1957 - «Սպիտակ ակացիա», Յաշկա «Բուքսիր»
  • 1960 - «Ժառանգներ», Յուրա
  • 1965 - «Նավախումբը գնում է դեպի արևմուտք», Միշկա Յապոնչիկ
  • 1967 - «Հարսանիք Մալինովկայում»
  • 1967 - «Իմ խելագար եղբայրը», գլխավոր դեր
  • 1969 - «Հաճելի անակնկալ» (կարճամետրաժ), գլխավոր դեր
  • 1971 - «Քրեական հետախուզության տեսուչ», կեղծ դրամահատող Սոսին
  • 1973 - «Քրեական հետախուզության առօրյան», Սոսին
  • 1975 - «11 հույս», Սան Սանիչ
  • 1976 - «12 աթոռ», Պերսիցկի
  • 1979 - «Չափազանց վտանգավոր...», Արնոլդ
  • 1981 - «Վտանգավոր տարիք», Լիլիի հայրը
  • 1983 - «Ազատ քամի», Գեորգ Ստեն

Վոկալ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1983 - «Ազատ քամի»
  • 1967 - «Հարսանիք Մալինովկայում»

Մասնակցությունը ֆիլմերում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1983 - «Ես վերադարձնում եմ Ձեր դիմանկարը»

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Օդեսայի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնը կրում է դերասանի անունը:
  • 2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին Խարկովի քաղաքային խորհրդի նստաշրջանի ժամանակ վերանվանվել են քաղաքի բազմաթիվ փողոցներ և այլ օբյեկտներ, այդ թվում` քաղաքի փողոցներից Շչերբակովի անունը կրող փողոցը վերանվանվել է ի պատիվ Միխայիլ Վոդյանոյի:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Водяной Михаил Григорьевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  3. Սովետական մեծ հանրագիտարան
  4. Михаил Водяной
  5. Интервью с племянницей артиста Людмилой Робертовной Водяной
  6. 6,0 6,1 Вавилова Е. Охота на короля Արխիվացված է Դեկտեմբեր 28, 2007 Wayback Machine-ի միջոցով: // 2000. — 27.12.2007. — № 51 (395) 21.(չաշխատող հղում)
  7. Александр Левит «У Михаила Водяного была заветная мечта сыграть еще три роли: Чаплина, Бендера и Тевье-молочника»
  8. Александр Левит «А вы, гражданин водяной, арестованы!»
  9. Память народа
  10. Որոշ տվյալներ վերցված են Միխայիլ Վոդյանոյի` 1979 հունիսի 25-ին գրված ինքնակենսագրությունից: Ա. Լ. Գրաբովսկու «Михаил Водяной. Очерк жизни и творчества» գրքի ֆորզաց — Одесса: ТЭС, 2009. — 72 с. — ISBN 978-966-8145-93-3.
  11. 11,0 11,1 Михаил Григорьевич Водяной // Peoples.ru.
  12. Максименко В. «Ах оперетта, оперетта…» К 50-летию Одесского театра музыкальной комедии им. Михаила Водяного // Одесса. — 1997. — № 3.
  13. Запись в Музее Холокоста «Яд-Вашем» (Иерусалим)
  14. Память народа: Роберт Григорьевич Водяной
  15. Могилы знаменитостей. Водяной Михаил Григорьевич (1924—1987).
  16. Народная артистка Украины Людмила САТОСОВА: «Меня хотели убрать, и кто-то стрелял в окно моей квартиры. Пуля задела ухо сына, игравшего на фортепиано» // Бульвар Гордона. — 30.12.2008. — № 52 (192).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձայնագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]