Միխայիլ Զադորնով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Միխայիլ Զադորնով
Mikhail Zadornov 2010.jpg
Ծնվել է հուլիսի 21, 1948({{padleft:1948|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})
Ծննդավայր Յուրմալա, Լատվիական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ[1]
Վախճանվել է նոյեմբերի 10, 2017({{padleft:2017|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[2] (69 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մոսկվա, Ռուսաստան
Մասնագիտություն դերասան, երգիծաբան, դրամատուրգ, ստենդ ափ երգիծաբան, գրող, ռեժիսոր, հաղորդավար, սցենարիստ, ճարտարագետ և լրագրող
Լեզու ռուսերեն
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Կրթություն Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտ
Ժանրեր երգիծանք
Պարգևներ
Կայք zadornov.net
Mikhail Zadornov Վիքիպահեստում

Միխայիլ Նիկոլաևիչ Զադորնով (հուլիսի 21, 1948({{padleft:1948|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}), Յուրմալա, Լատվիական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ[1] - նոյեմբերի 10, 2017({{padleft:2017|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[2], Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս գրող-երգիծաբան, դրամատուրգ, զավեշտաբան, կոմիկ, Ռուսաստանի գրողների միության անդամ։ 10-ից ավելի գրքերի հեղինակ։ Նրանց մեջ՝ քնարական և երգիծական պատմվածքներ, ակնարկներ, հումորեսկներ, ճամփորդական նոթեր և պիեսներ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայրը՝ Նիկոլայ Զադորնովը (1909-1992), խորհրդային գրող է, Լատվիայի ԽՍՀ վաստակավոր գործիչ (1969), «Ամուր-բատյուշկա» վեպի համար ստացել է երկրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ (1952)։ Մայրը՝ Ելենա Զադորնովան լեհուհի էր, ով սերել է լեհական Մատուսևիչ ազնվատոհմից, որի հիմնադիրն էր Ստեֆան Բատորիյը։ Ավարտել է Ռիգայի թիվ 10 միջնակարգ դպրոցը։ Իր ներկայացումներից մեկի ժամանակ ասել է, որ առաջին անգամ բեմ է բարձրացել 2-րդ դասարանում, երբ խաղում էր շաղգամի դերը։ 1974 թվականին ավարտել է Մոսկվայի օդագնացության ինստիտուտը (ՄՕԻ) ինժեներ-մեքենայագետի մասնագիտությամբ։ 1974-1978 թվականներին աշխատում էր նույն ինստիտուտում՝ «Օդագնացա-տիեզերական ջերմատեխնիկայի» 204-րդ ամբիոնում՝ որպես ինժեներ, հետագայում՝ գլխավոր ինժեներ։

1974 թվականից սկսել է տպագրել իր ստեղծագործությունները։ 1970-1980-ական թվականներին ՄՕԻ-ի ուսանողական թատրոնի բեմադրող ռեժիսորն էր։ Թատրոնի անձնակազմի հետ եղել է ԽՍՀՄ-ի բազմաթիվ անկյուններում, ստացել է Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակ։ 1984-1985 թվականներին՝ «Յունոստ» լրագրի երգիծանքի ու հումորի բաժնի պատասխանատու։

Առաջին անգամ եթեր է դուրս եկել 1982 թվականին «Ուսանողի նամակը տուն» մենախոսությամբ, սակայն իրական հռչակը ձեռք է բերել 1984 թվականին, երբ Զադորնովը կարդաց իր «9-րդ վագոն» պատմվածքը։ Զադորնովի պատմվածքներն ու մանրավեպերը բեմադրում էին հայտնի դերասաններ, իսկ 1980-ականներից սկսած ինքը սկսեց ներկայացնել իր ստեղծագործությունները։ 1990-ական թվականների ստեղծել է մի քանի հեռուստահաղորդումներ՝ «Անշլագ», «Սմեխոպանարոմա», «Դոչկի-մատերի»:

Միխայիլ Զադորնովը հայտնի է նրանով, որ 1991 թվականի դեկտեմբերի 31-ին 23:45 հենց ինքն է[3] նոր տարվա շնորհավորանքներով հանդես եկել երկրի քաղաքացիների առաջ, այլ ոչ թե նախագահը (դեկտեմբերի 26-ին ԽՍՀՄ դադարել էր գոյություն ունենալ)։ Իր ելույթի ժամանակ, որը ցույց էին տալիս ուղիղ եթերով, այնքան էր տարվել, որ մեկ րոպե ավել է խոսել, այդ պատճառով կուրանտների հեռարձակումը ստիպված կանգնեցվել է։ Բորիս Ելցինի խոսքը նույնպես նկարահանվել և հեռարձակվել է հեռուստատեսությամբ, սակայն Զադորնովի խոսքից հետո։ 2010 թվականի դեկտեմբերի վերջին, Զադորնովը նորից հանդես եկավ շնորհավորական խոսքով, այս անգամ համացանցի միջոցով[4]:

1990 թվականից սկսել են տպագրվել Զադորնովի գրքերը՝ «Աշխարհի վերջը», «Չեմ հասկանում», «Վերադարձ», «Ժամանակաից մարդիկ» կատակերգությունը, «Կոֆտոչկա» պիեսը, «Հզոր երկիր անկանխատեսելի անցյալով», «Մենք բոլորս Չի-չի-չի-պիից ենք», «Փոքրիկ աստղերը», «Զադորինկի»:

1992 թվականին ընդգրկված էր ՈՒՀԱ-ի բարձրագույն լիգայի ժյուրիի անդամների կազմում[5][6][7]:

Միխայիլ Զադորնովը «Ոսկե հորթ» և «Օվացիա» մրցանակաբաշխությունների դափնեկիր է։ 1996 թվականին Ռիգայում տեղի ունեցած միջազգային փառատոնի ժամանակ դարձել է Արկադի Ռայկինի գավաթի մրցանակակիր։

Միխայիլ Զադորնովը 2009 թվականի դեկտեմբերին Ռիգայում բացել է Միխայիլ Զադորնովի հոր՝ Նիկոլայ Զադորնովի անվան գրադարան։ Գրադարանը անվճար է և հանրամատչելի[8]:

2010 թվականի մայիսի 27-ին Զադորնովը կանգնեցրել է Ալեքսանդր Պուշկինի դայակ՝ Արինա Ռադիոնովնայի հուշարձանը Վոսկրեսենկոյե ավանում, որը քանդակել է Վալերի Շևչենկոն բրոնզից Արինա Ռադիոնովնայի հասակով՝ 160 սմ։ Հուշարձանը տեղադրվել է Միխայիլ Զադորնովի հիմնադրամի հաշվին[9][10][11][12][13]:

Կյանքի վերջին տարիներին Միխայիլ Զադորնովը ակտիվ գործունեություն էր ծավալել համացանցում. նա վարում էր անձնական բլոգը[14][15]:

Միխայիլ Զադորնովը կյանքից հեռացել է 2017 թվականի նոյեմբերի 10-ին՝ երկարատև ծանր հիվանդությունից հետո։ 2016 թվականի հոկտեմբերին հայտնի էր դարձել, որ նա տառապում է գլխուղեղի քաղցկեղով։

Կարծիքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միխայիլ Զադորնովը հայտնի է արևմուտքի մշակույթին ու կյանքին (հատկապես ամերիկյան մշակույթին) ուղղված քննադատական արտահայտություններով։ Ի նշան խտրականությանը դեմ բողոքին Ռուսաստանի թիմի 2002 թվականի ձմեռային օլիմպիադայում չեղյալ է հայտարարել ԱՄՆ-ի վիզան[16]:

2006 թվականից Զադորնովը ակտիվ հանդես է եկել ռուսական բառերի ստուգաբանության սիրողական վարժություններով, որոնք չեն համապատասխանում այդ ոլորտում հասած արդյունքների հետ։

Մոտ 50 տարեկանից բուսակեր էր[17]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Задорнов М. Н. Я никогда не думал…: Избранное М.: Эксмо, 2006. — 624 с. — ISBN 978-5-699-16143-0
  2. 2,0 2,1 2,2 http://zadornov.net/2017/11/dorogie-druzya-i-poklonniki-mihaila/
  3. շնորհավորանքների ավանդույթը
  4. С Новым годом! Михаил Задорнов
  5. Сезон 1992 года / 1/4 КВН-92 (ДГУ-СГУ-ПГУ, «Гусары-Баку-Алчевск») Протоколы игр на сайте AMIK.RU
  6. Сезон 1992 года / 1/4 КВН-92 («ХАИ-Луганск-ЛФЭИ», «ЕрМИ-ТашПИ-Тамбов») Протоколы игр на сайте AMIK.RU
  7. Сезон 1998 года / Юрмала-98 Протокол фестиваля на сайте AMIK.RU
  8. Известия. Ру: Задорнов открыл в Риге библиотеку
  9. Слуцкая Юлия (27 мая 2010)։ «Представлен памятник няне Пушкина»։ Департамент информационной политики правительства Ленинградской области։ Վերցված է 2010-05-29 
  10. «Михаил Задорнов подарил Ленобласти памятник Арине Родионовне»։ Балтийское Информационное агентство։ 27 мая 2010։ Վերցված է 2010-05-29 
  11. «Памятник няне Пушкина появился в Ленинградской области»։ РИА Новости։ 27 мая 2010։ Վերցված է 2010-05-29 
  12. «Под Петербургом откроют памятник Арине Родионовне»։ Известия։ 28 мая 2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-08-05-ին։ Վերցված է 2010-05-29 
  13. Кифичак Вероника (29 Май 2010)։ «Задорнов уминает картошечку»։ Блик.ua։ Վերցված է 2010-05-29 
  14. Блог Михаила Задорнова в ЖЖ
  15. Канал Михаила Задорнова на YouTube
  16. Писатель-сатирик Михаил Задорнов: Японскую визу я не зачеркну! // «Комсомольская правда», 10 апреля 2002
  17. Михаил Задорнов. Путин еврей? ЕГЭ. Крым. Украина. Неформат 48 от 4.04.2014 — YouTube