Միլիցա Նեչկինա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Միլիցա Նեչկինա
Милица Нечкина
Ծնվել էփետրվարի 12 (25), 1901
Նեժին[1]
Մահացել էմայիսի 16, 1985(1985-05-16) (84 տարեկանում)
Մոսկվա, ԽՍՀՄ
ԳերեզմանՆովոդեվիչյան գերեզմանոց
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Խորհրդային Ռուսաստան
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունպատմաբան և պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Մոսկվայի պետական համալսարան
Գործունեության ոլորտՌուսաստանի պատմություն
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԿազանի Դաշնային համալսարան
Գիտական աստիճանպատմական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն
Գիտական ղեկավարՄիխայիլ Պոկրովսկի
Եղել է գիտական ղեկավարYelena Druzhinina? և Evgenii︠a︡ Lʹvovna Rudnit︠s︡kai︠a︡?
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ Լենինի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան և «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ

Միլիցա Վասիլևնա Նեչկինա (ռուս.՝ Милица Васильевна Нечкина, ծնվել է 1901 թվականի փետրվարի 12-ին, մահացել 1985 թվականի մայիսի 16-ին), սովետական պատմաբան, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1958 թ.), ՌԽՖՍՀ (1966 թվականից՝ ԽՍՀՄ) մանկավարժական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ (1947 թ.)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Կազանի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը (1921 թ.), ապա ասպիրանտուրա՝ Մոսկվայում։ Դասավանդել է Մոսկվայի 1-ին համալսարանում (1924 թ.-ից 1926 թվականներին), Արևելքի աշխատավորների համալսարանում (1925 թ.-ից 1928 թվականներին)։ 1934 թ.-ից 1954 թվականներին եղել է Մոսկվայի համալսարանի պատմության ֆակուլտետի, 1946 թվականից՝ նաև Հասարակական գիտությունների ակադեմիայի պրոֆեսոր (1958 թ.-ից 1965 թվականներին՝ Սովետական հասարակության պատմության ամբիոնի ղեկավար)։ 1935 թվականից աշխատում է ԽՍՀՄ ԳԱ պատմության ինստիտուտում։

Գիտական հետազոտություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նեչկինայի գիտական հետազոտությունները նվիրված են XIX դարի ռուսական հեղափոխական շարժման և հասարակական մտքի պատմության, պատմագրության, պատմական գիտության, պատմության մեթոդաբանության հարցերին։ Նրա աշխատություններում իր ամբողջական արտացոլումն է գտել դեկաբրիստների շարժումը («Ա․ Ս․ Գրիբոյեդովը և դեկաբրիստները», 1947, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1948, «1825 թվականի դեկտեմբերի 14-ի ապստամբությունը», 1951, «Դեկաբրիստների շարժումը», հատոր 1-2, 1955)։ Նեչկինայի մասնակցությամբ և ղեկավարությամբ շարունակվում է «Դեկաբրիստների ապստամբության» (հատոր 7, 9-12, 1950 թ.-ից 1969 թվականներին) արխիվային նյութերի հրատարակությունը։ 1927 թվականին լույս է տեսել նրա «Միացյալ սլավոնների ընկերությունը» աշխատությունը։ Մեծ է Նեչկինայի ավանդը Ռուսաստանում առաջին հեղափոխական իրադրության հարցի մշակման ու լուսաբանման գործում, բազմաթիվ ուսումնասիրություններ է գրել XIX դարի 1960-ական թվականներին հեղափոխական իրադրության, ականավոր հեղափոխականներ Ն․ Չեռնիշևսկու, Ն․ Օգարյովի, «Զեմլյա ի վոլյա» կազմակերպության գործունեության և այլնի մասին։ «Ն․ Գ․ Չեռնիշեսկին հեղափոխական իրադրության տարիներին» («Իստորիչեսկիե զապիսկի», հատոր 10, 1941), «1859 թ.-ից 1861 թվականների հեղափոխական իրադրությունը Ռուսաստանում» (հատոր 1-6, 1960 թ.-ից 1974 թվականներին) հոդվածների ժողովածուն և այլն։ Նեչկինայի ուսումնասիրությունները դասակարգային պայքարի և պատմության մեջ ժողովրդի դերի մասին լույս են տեսել «ԽՍՀՄ պրոլետարիատի պատմություն» (1930 թ.-ից 1935 թվականներին) և այլ կոլեկտիվ աշխատություններում։ Նեչկինայի ղեկավարությամբ հրատարակվել են «ԽՍՀՄ-ում պատմական գիտության պատմության ուրվագծեր» աշխատության 2-4 հատորները (1960 թ.-ից 1966 թվականներին), «Պատմությունը և պատմաբանները» (1965, 1966, 1972) հոդվածների ժողովածուն։

Նեչկինայի ԽՍՀՄ պատմության բուհական և դպրոցական առաջին դասագրքերի (բազմաթիվ հրատարակություններ թարգմանվել են հայերեն) հեղինակ է։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել Սովետական մեծ և փոքր հանրագիտարանների ստեղծմանը։ Նեչկինային աշակերտել են մեծ թվով հայ պատմաբաններ։

Նեչկինան հետազոտել է 60-ական թվականների հեղափոխական շարժումների հետ կապված բազմաթիվ կարևոր հարցեր։ Նրա կողմից է առաջ քաշվել հեղափոխական շարժման երկու՝ Լոնդոնյան և Պետերբուրգյան կենտրոնների առկայության հարցը, բացահայտվել նրանց միջև եղած կապը։ Նեչկինայի ուսումնասիրությունների մի ամբողջ շարք նվիրված է «Լենինը` ռուսական հողափախական շարժման պատմաբան» թեմային։ Նեչկինայի ղեկավարությամբ հրատարակվել են «Պատմություն և պատմաբաններ» տարեգրքի 10 հատորները։ Պատմագրական ուսումնասիրության օրինակ է հանդիսանում Նեչկինայի «Վասիլի Օսիպովիչ Կլյուչևսկի» ֆունդամենտալ մենագրությունը (1974)։

Պարգևատրվել է Լենինի 3, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Нечкина Милица Васильевна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 232 CC-BY-SA-icon-80x15.png

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պրոֆ. Մ. Գ. Ներսիսյան, պրոֆ. Կ. Ս. Խուդավերդյան «Մ. Վ. Նեչկինա» (Ծննդյան 80-ամյակի առթիվ), պատմաբանասիրական հանդես №1, 1981, էջ 266-270