Միզուլա (լիճ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Միզուլա
Missoula Glacial Missoula shorelines on Mount Sentinel.jpg
Տեսակբնության հատուկ պահպանվող տարածք, նախկին լիճ և պալեո լիճ
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ՎարչատարածքՄոնտանա
Մակերես7770 կմ²

Միզուլա (անգլ.՝ Missoula), հնագույն սառցադաշտային լիճ ժամանակակից ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի արևմտյան մասում։ Գոյացել է աստիճանաբար սառցադաշտային ժամանակաշրջանի վերջին, 15-13 հազար տարի առաջ։ Զբաղեցնում էր մոտ 7770 կմ² տարածք, ծավալը կազմում էր մոտ 2100 կմ³ (ժամանակակից Միչիգան լճի ծավալի գրեթե կեսը)[1]։ Գտնվում է Միզուլա քաղաքից 68 մղոն հյուսիս-արևմուտք, Մոնտանա թիվ 382 մայրուղուց արևելք։ 1966 թվականին հայտարարվել է բնության ազգային հուշարձան։

Լճի հետազոտությունն հիմք է հանդիսացել ամերիկացի երկրաբան Ջոն Հարլեն Բրետսի տեղանքի դիլյուվիալ ծագման տեսության հիմնավորման համար, որի ուսումնասիրության առարկան Քանելդ Սքաբլենդ անվամբ հայտնի տեղանքն էր։ Լճի ձևավորումը կապված է Կորդիլերյան սառցադաշտի լեզվակի առաջխաղացման հետ, ինչը հանգեցրել է Կլարկ-Ֆորկ գետի վրա բնական սառցե ամբարտակի ձևավորմանը։ Պատվարի ենթադրյալ բարձրությունը կազմել է մոտ 610 մ։

Սառցե պատնեշի պարբերական փլուզումները աղետալի միզուլական ջրհեղեղների պատճառ են դարձել, որոնք պատուհասել են ժամանակակից Վաշինգտոնի նահանգի արևելյան հատվածին և շարունակել հոսքը Կոլումբիա գետի կիրճով, 2000 տարվաի ընթացքում շուրջ 40 անգամ։ Այդ մասշտաբային ջրհեղեղները ողողել են ընդհանուր առմամբ մոտ 210 կմ³ լյոսային և նստվածքային նյութ և տեղափոխել այն հոսանքն ի վար[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Bjornstad, Bruce N. On the trail of the Ice Age floods: a geological field guide to the mid-Columbia basin / Bruce Bjornstad. — Sandpoint, Idaho: Keokee Books, 2006. — С. 4. — ISBN 9781879628274
  2. Cataclysms on the Columbia: a layman's guide to the features produced by the catastrophic Bretz floods in the Pacific Northwest. — Workman Publishing Company.|место=Portland, OR|страницы=104|isbn=0881920673|язык=en|автор=Allen, John Eliot; Burns, Marjorie and Sargent, Sam C.|год=1986}}