Jump to content

Միաեղջյուր (ֆինանսներ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Starship Technologies առաքման ռոբոտների ընկերությունը էստոնական միաեղջյուր է
Ինքնավար բեռնատարներ արտադրող Einride-ը շվեդական միաեղջյուր է։
Հիպերմեքենաների արտադրող և էլեկտրական տեխնոլոգիաների մշակող Rimac Automobili-ն խորվաթական միաեղջյուր է։
Վճարման ծառայություն մատուցող Adyen-ը հոլանդական տաս միլիարդանոց սթարթափ է (decacorn):
Տիեզերանավերի արտադրող SpaceX-ը ամերիկյան «սենտիկրոն»-ի տեսակ է։

Միաեղջյուր (անգլ.՝ Unicorn), սթարթափ ընկերություն, մասնավոր սեփականություն, գրանցված չէ ֆոնդային շուկայում, արժեքը գերազանցում է 1 միլիարդ ԱՄՆ դոլարը[1][2]: Այս տերմինն առաջին անգամ հրապարակվել է 2013 թվականին՝ ներդրող կապիտալիստ Այլին Լիի կողմից, որն ընտրել է այս առասպելական կենդանուն՝ նման հաջողված ձեռնարկությունների վիճակագրական հազվադեպությունը ներկայացնելու համար[3][4][5][6]:

2022 թվականին COVID-19 համավարակի պատճառով տնտեսական դանդաղման, տոկոսադրույքների բարձրացման, վարկերի արժեքի աճի[7], շուկայի անկայունության աճի, կարգավորիչ մարմինների ավելի խիստ վերահսկողության և ցածր արդյունավետության հետևանքով շատ միաեղջյուրների գնահատականները նվազել են։ CB Insights-ը 2024 թվականի մայիսի դրությամբ ամբողջ աշխարհում նույնականացրել է 1248 միաեղջյուրի[8]։ Ավելի քան 10 միլիարդ դոլար գնահատված միաեղջյուրները դասակարգվել են որպես  «դեկակորն»[9] (decacorn) (տաս միլիարդանոց սթարթափ ընկերություններ): 100 միլիարդ դոլարից ավելի գնահատված մասնավոր ընկերությունների համար օգտագործվել են «սենտիկորն» և «հեկտոկորն» (hectocorn) (հարյուր միլիարդանոց սթարթափ) տերմինները[10]:

Պատմականորեն, 1946 թվականին հիմնադրված Ամերիկյան հետազոտությունների և զարգացման կորպորացիան (American Research & Development Corporation) (ARDC) համարվում է առաջին ժամանակակից ռիսկային կապիտալի ընկերությունը. ARDC-ի 1957 թվականին Թվային սարքավորումների կորպորացիաում (Digital Equipment Corporation) (DEC) կատարված առաջին 70,000 դոլարի ներդրումը դարձավ վաղ ռիսկային կապիտալի որոշիչ հաջողությունը և համարվում է առաջին «միաեղջյուրի» մակարդակի եկամտաբեր ներդրումը, որի խորհրդի առաջատար անդամը ARDC-ի Դորոթի Ռոուն էր (ռիսկային կապիտալիստ):

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Միաեղջյուր» տերմինը առաջ է քաշել Այլին Լին 2013 թվականին TechCrunch-ի «Բարի գալուստ Միաեղջյուրների ակումբ. Սովորելով միլիարդ դոլարանոց սթարթափներից» հոդվածում[4]։ Այդ ժամանակ 39 ընկերություն նույնականացվել էր որպես միաեղջյուր[11]։ Harvard Business Review-ի կողմից անցկացված մեկ այլ ուսումնասիրության մեջ պարզվել է, որ 2012-2015 թվականներին հիմնադրված սթարթափների արժեքը երկու անգամ ավելի արագ էր աճում, քան 2000-2003 թվականներին հիմնադրված սթարթափներինը[12]։

2018 թվականին 16 ամերիկյան ընկերություններ դարձան միաեղջյուրներ, ինչի արդյունքում ամբողջ աշխարհում ստեղծվեցին 119 մասնավոր ընկերություններ, որոնց արժեքը կազմում էր 1 միլիարդ դոլար կամ ավելի[13]: CB Insights-ի տվյալներով՝ 2021 թվականի օգոստոսի դրությամբ ամբողջ աշխարհում կար ավելի քան 803 միաեղջյուր, որոնցից ամենամեծերի շարքում էին ByteDance-ը, SpaceX-ը և Stripe-ը[14], իսկ 30 դեկակորն, այդ թվում՝ SpaceX-ը, Getir-ը, Goto-ն, J&T Express-ը, Stripe-ը և Klarna-ն[14]:

Միաեղջյուրների թվի աճը 2021 թվականին գնահատվեց «մետեորիկ», քանի որ 340 նոր ընկերություններում ներդրվել է 71 միլիարդ դոլար, ինչը բեկումնային տարի էր սթարթափների և ԱՄՆ ռիսկային կապիտալի արդյունաբերության համար. 2021 թվականի ընթացքում ավելի քան 1 միլիարդ դոլար արժողությամբ ընկերությունների աննախադեպ թիվը գերազանցեց նախորդ հինգ տարիների ընդհանուր գումարը[15]։ Վեց ամիս անց՝ 2022 թվականի հունիսին, հաղորդվեց ընդհանուր առմամբ 1170 միաեղջյուրի մասին[16]։ 2022 թվականին IPL-ից «դեկակորնի» արտադրության ծավալը կազմել է 10.9 միլիարդ դոլար: Վերջերս միաեղջյուրների աճը դանդաղել է՝ 2024 թվականի մայիսին հաղորդվելով ընդհանուր առմամբ 1248 միաեղջյուրի մասին[8]։

Միաեղջյուրների արագ աճի պատճառներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արագ զարգացող ռազմավարություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2000-ականների կեսերին ներդրողներն ու ռիսկային կապիտալի ընկերությունները սթարթափների համար ընդունում էին առաջինը շարժվողի առավելություն (first-mover advantage) և մեծ արագություն ձեռք բերելու (GBF) ռազմավարություններ, որոնք հայտնի են նաև «բլիցսքալինգ» նորաբանությամբ[17]։ GBF-ը ռազմավարություն է, որի դեպքում սթարթափը փորձում է ընդլայնվել բարձր տեմպերով՝ մեծ ֆինանսավորման փուլերի և գների իջեցման միջոցով՝ շուկայական մասնաբաժնի առավելություն ստանալու և մրցակիցներին հնարավորինս արագ դուրս մղելու համար[18]։ Այս ռազմավարության միջոցով արագ եկամուտները, կարծես, գրավիչ են բոլոր կողմերի համար՝ չնայած 2000 թվականի դոտ-քոմ պղպջակի (dot-com bubble) նախազգուշացմանը, ինչպես նաև ինտերնետային դարաշրջանի զարգացող ընկերությունների երկարաժամկետ արժեք ստեղծելու կայունության բացակայությանը[19]։

Ընկերության գնումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շատ միաեղջյուրներ ստեղծվել են խոշոր հանրային ընկերությունների կողմից բաժնետոմսերի գնումների միջոցով: Ցածր տոկոսադրույքով և դանդաղ աճի միջավայրում շատ ընկերություններ, ինչպիսիք են Apple-ը, Meta-ն և Google-ը, կենտրոնանում են ձեռքբերումների վրա՝ կապիտալ ծախսերի և ներքին ներդրումային նախագծերի մշակման վրա կենտրոնանալու փոխարեն[20]: Որոշ խոշոր ընկերություններ նախընտրում են զարգացնել իրենց բիզնեսը՝ գնելով արդեն իսկ գոյություն ունեցող տեխնոլոգիաները և բիզնես մոդելները, այլ ոչ թե ստեղծելով դրանք ինքնուրույն:

Մասնավոր կապիտալի աճը հասանելի է

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեխնոլոգիական ընկերության միջին տարիքը մինչև դրա հրապարակային դառնալը 11 տարի է, ի տարբերություն 1999 թվականի միջին 4 տարվա կյանքի[21]։ Այս նոր դինամիկան բխում է միաեղջյուր ընկերություններին հասանելի մասնավոր կապիտալի ծավալի աճից և ԱՄՆ-ում 2012 թվականին «Jumpstart Our Business Startups (JOBS)» օրենքի ընդունումից, որը չորս անգամ մեծացրեց բաժնետերերի թիվը, որոնք ընկերությունը կարող է ունենալ, նախքան այն ստիպված կլինի հրապարակել իր ֆինանսական հաշվետվությունները: Ծրագրային ապահովման ընկերություններում ներդրված մասնավոր կապիտալի ծավալը 2013-ից 2015 թվականներին եռապատկվել է[22]:

Կանխել IPO-ն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմաթիվ ֆինանսավորման փուլերի ընթացքում ընկերությունները կարիք չունեն անցնելու նախնական հանրային առաջարկի (IPO)՝ կապիտալ կամ ավելի բարձր գնահատական ​​ստանալու համար. նրանք կարող են պարզապես վերադառնալ իրենց ներդրողների մոտ՝ ավելի շատ կապիտալ ստանալու համար: IPO-ն նաև պարունակում է ընկերության արժեզրկման ռիսկ, եթե հանրային շուկան այն գնահատում է ավելի ցածր, քան ներդրողները[22]։ Այս իրավիճակի վերջին օրինակներից են Square-ը՝ առավել հայտնի իր բջջային վճարումների և ֆինանսական ծառայությունների բիզնեսով, և Trivago-ն՝ գերմանական հայտնի հյուրանոցների որոնման համակարգը, որոնք երկուսն էլ շուկայում գնահատվել էին իրենց սկզբնական առաջարկի գնից ցածր[23][24]:

Սա պայմանավորված էր երկու ընկերությունների խիստ գերագնահատմամբ մասնավոր շուկայում ներդրողների և ռիսկային կապիտալի ընկերությունների կողմից։ Շուկան չէր համաձայնվում երկու ընկերությունների գնահատականների հետ և, հետևաբար, իջեցնում էր յուրաքանչյուր բաժնետոմսի գինը իրենց սկզբնական IPO միջակայքից։ Ներդրողները և սթարթափները կարող են խուսափել IPO-ից՝ կանոնակարգերի խստացման պատճառով։ Սարբեյնս-Օքսլիի (Sarbanes–Oxley) օրենքի նման կարգավորումները սահմանել են ավելի խիստ պահանջներ ԱՄՆ շուկայում տեղի ունեցած մի շարք սնանկությունների հետևանքով, որոնցից շատ ընկերություններ ցանկանում են խուսափել[20]։

Տեխնոլոգիական առաջընթացներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթարթափները օգտվել են նոր տեխնոլոգիաների արագ աճից՝ միաեղջյուրի կարգավիճակ ստանալու համար: Սոցիալական ցանցերի ի հայտ գալու և այս տեխնոլոգիան օգտագործող միլիոնավոր մարդկանց հասանելիության շնորհիվ՝ մասշտաբի մեծ տնտեսություն ստանալու համար, սթարթափները հնարավորություն ունեն ավելի արագ ընդլայնել իրենց բիզնեսը[20]:

Գնահատում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթարթափ ընկերություններին «միաեղջյուր» և «դեկակորն» գնահատականներ տալու սկզբունքները տարբերվում են կայացած ընկերությունների գնահատումից։ Կայացած ընկերության արժեքը հիմնվում է անցած տարիների գործունեության արդյունքների վրա, մինչդեռ սթարթափի գնահատումը ձևավորվում է նրա աճի հնարավորություններից և երկարաժամկետ զարգացման սպասումներից՝ իր պոտենցիալ շուկայում[25]։ Միաեղջյուրների գնահատումները սովորաբար ստացվում են խոշոր ռիսկային կապիտալի ընկերությունների կողմից սկսնակ ընկերություններում ներդրումներ կատարելու ֆինանսավորման փուլերից: Սթարթափների վերջնական նշանակալի գնահատական կարող է առաջանալ նաև այն դեպքում, երբ ավելի մեծ ընկերությունը գնում է տվյալ ընկերությունը՝ նրան տալով այդ արժեքը։ Օրինակներ են՝ Unilever-ի կողմից Dollar Shave Club-ի գնումը և Facebook-ի կողմից Instagram-ի ձեռքբերումը՝ յուրաքանչյուրի համար 1 միլիարդ դոլարով, ինչի արդյունքում Dollar Shave Club-ն ու Instagram-ը փաստացի դարձան միաեղջյուր ընկերություններ[26][27]։

Benchmark ռիսկային կապիտալի ընկերության գործընկեր Բիլ Գուրլին (Bill Gurley) 2015 թվականի մարտին և ավելի վաղ կանխատեսել էր, որ միաեղջյուրների թվի արագ աճը կարող է «տեղափոխվել մի աշխարհ, որը և՛ սպեկուլյատիվ է, և՛ անկայուն», որն իր հետևանքով կթողնի այն, ինչ նա անվանում է «մեռած միաեղջյուրներ»[28][29][30]։ Նա նաև ասաց, որ միաեղջյուրների գնահատման հիմնական պատճառը նրանց համար հասանելի «գումարի չափազանց մեծ ծավալն» է[31]: Նմանապես, 2015 թվականին Fidelity Contrafund-ը կառավարող Ուիլյամ Դանոֆն (William Danoff) ասաց, որ միաեղջյուրները կարող են «մի փոքր կորցնել իրենց փայլը» իրենց ավելի հաճախակի հայտնվելու և իրենց բաժնետոմսերի գնի մի քանի դեպքերի արժեզրկման պատճառով[32]: Սթենֆորդի պրոֆեսորների կողմից 2018 թվականին հրապարակված հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ միաեղջյուրները գերագնահատված են միջինը 48%-ով[33][34]:

Արագ զարգացող ընկերությունների գնահատում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երբ արագ աճող ընկերությունների ներդրողները որոշում են՝ ներդրում կատարեն որևէ ընկերությունում, թե ոչ, նրանք փնտրում են հաջողության նշաններ՝ իրենց ներդրումներից էքսպոնենցիալ եկամուտ ստանալու համար,  ինչպես նաև համապատասխան անհատականություն, որը համապատասխանում է ընկերությանը[35]: Ֆինանսավորման փուլերում նման բարձր գնահատականներ տալու համար ռիսկային կապիտալի ընկերությունները պետք է հավատան և՛ ձեռնարկատիրոջ, և՛ ընկերության՝ որպես ամբողջության, տեսլականին։ Նրանք պետք է հավատան, որ ընկերությունը կարող է զարգանալ իր անկայուն, անորոշ ներկա վիճակից դեպի այնպիսի ընկերություն, որը կարող է ապագայում ապահովել և պահպանել չափավոր աճ[25]։

Շուկայի չափի գնահատում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերության ապագա աճի ներուժը գնահատելու համար անհրաժեշտ է թիրախային շուկայի խորը վերլուծություն[25]: Երբ ընկերությունը կամ ներդրողը որոշում է իր շուկայի չափը, կան մի քանի քայլեր, որոնք նրանք պետք է հաշվի առնեն՝ պարզելու համար, թե իրականում որքան մեծ է շուկան[36].

  • Շուկայի ենթահատվածի սահմանում (ոչ մի ընկերություն չի կարող նպատակադրել 100% շուկայական մասնաբաժին, որը հայտնի է նաև որպես մոնոպոլիզացիա) (Defining the sub-segment of the market)
  • Շուկայի վերևից ներքև չափի որոշում (Top-Down market sizing)[37]
  • Ներքևից վերև վերլուծություն (Bottom-Up analysis)[37]
  • Մրցակիցների վերլուծություն (Competitor analysis)

Շուկայի ողջամիտ գնահատականից հետո կարելի է ֆինանսական կանխատեսում կատարել՝ հիմնվելով շուկայի չափի և այն բանի վրա, թե ընկերությունը որքան աճ կարող է ակնկալել որոշակի ժամանակահատվածում։

Ֆինանսների գնահատում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերության գնահատականը ճիշտ որոշելու համար՝ եկամուտների կանխատեսումը ավարտելուց հետո, անհրաժեշտ է նաև կանխատեսել գործառնական շահութաբերությունը, վերլուծել անհրաժեշտ կապիտալ ներդրումները և ներդրված կապիտալի եկամտաբերությունը (ROIC), որպեսզի հնարավոր լինի գնահատել ընկերության աճը և ներդրողների համար հնարավոր եկամտաբերությունը[25]։ Ընկերության աճի հնարավորության վերաբերյալ ենթադրությունները պետք է իրատեսական լինեն, հատկապես, երբ փորձում են ռիսկային կապիտալի ընկերություններից ստանալ այն գնահատականը, որը ընկերությունը ցանկանում է։ Ռիսկային կապիտալիստները գիտեն, որ իրենց ներդրման վերադարձը չի ստացվի առաջիկա հինգից տասը տարիների ընթացքում, և նրանք սկզբից ցանկանում են համոզվել, որ ֆինանսական կանխատեսումները իրատեսական են[35]։

Գնահատման մեթոդներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆինանսական կանխատեսումները սահմանելուց հետո ներդրողները պետք է իմանան, թե ինչպիսին պետք է լինի ընկերության գնահատականը այսօր։ Այստեղ ավելի կայացած գնահատման մեթոդներն են դառնում առավել կարևոր։ Սա ներառում է գնահատման երեք ամենատարածված մեթոդները[38]՝

  • Զեղչված դրամական հոսքերի վերլուծություն (Discounted cash flow analysis)
  • Շուկայական համեմատելի մեթոդ (Market comparable method)
  • Համեմատելի գործարքներ (Comparable transactions)

Ներդրողները կարող են վերջնական գնահատական ​​ստանալ այս մեթոդներից, և ընկերության ներսում սեփական կապիտալի որոշակի տոկոսի դիմաց առաջարկվող կապիտալի չափը դառնում է սթարթափի վերջնական գնահատականը: Մրցակիցների ֆինանսական տվյալները և անցյալի գործարքները նույնպես կարևոր դեր են խաղում սթարթափի գնահատման և այդ ընկերությունների համար ճիշտ գնահատական ​​գտնելու հիմք հանդիսանալիս:

Միտումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համօգտագործման տնտեսություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համատեղ տնտեսությունը, որը հայտնի է նաև որպես «համագործակցային սպառում» կամ «պահանջարկի տնտեսություն», հիմնված է անձնական ռեսուրսների համատեղ օգտագործման հայեցակարգի վրա: Ռեսուրսների համատեղ օգտագործման այս միտումը հինգ խոշորագույն «միաեղջյուրներից» երեքին (Uber, DiDi և Airbnb) դարձրել է աշխարհի ամենաարժեքավոր ստարտափները: 2010-ականների տնտեսական միտումները սպառողներին սովորեցրին ավելի պահպանողական լինել ծախսերի հարցում, և համատեղ տնտեսության մեջ դա արտացոլվեց[39]:

Էլեկտրոնային առևտուր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլեկտրոնային առևտուրը և առցանց շուկայի նորարարությունը դանդաղորեն փոխարինում են խանութային բրենդների ֆիզիկական վայրերի անհրաժեշտությանը։ Դրա վառ օրինակ է Միացյալ Նահանգներում առևտրի կենտրոնների անկումը, որոնց վաճառքը 2005 թվականի 87.46 միլիարդ դոլարից նվազել է մինչև 60.65 միլիարդ դոլար 2015 թվականին[40]։ Amazon-ի և Alibaba-ի նման էլեկտրոնային առևտրի ընկերությունների ի հայտ գալը (երկուսն էլ միաեղջյուրներ էին, նախքան հրապարակային դառնալը) նվազեցրել է սպառողական ապրանքներ գնելու ֆիզիկական վայրերի անհրաժեշտությունը: Շատ խոշոր կորպորացիաներ որոշ ժամանակ նկատել են այս միտումը և փորձել են հարմարվել էլեկտրոնային առևտրի միտմանը: Walmart-ը 2016 թվականին 3.3 միլիարդ դոլարով գնեց Jet.com-ը՝ ամերիկյան էլեկտրոնային առևտրի ընկերություն՝ սպառողների նախասիրություններին հարմարվելու փորձ կատարելու համար[41]:

Նորարարական բիզնես մոդել

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համատեղ տնտեսությանը աջակցելու համար, միաեղջյուրները և հաջողակ սթարթափները կառուցել են գործառնական մոդել, որը սահմանվում է որպես «ցանցային նվագախմբեր» (network orchestrators)[42]։ Այս բիզնես մոդելում կա գործընկերների ցանց, որը արժեք է ստեղծում փոխազդեցության և համատեղ օգտագործման միջոցով։ Ցանցային նվագախմբերը կարող են վաճառել ապրանքներ/ծառայություններ, համագործակցել, կիսվել ակնարկներով և կառուցել հարաբերություններ իրենց բիզնեսի միջոցով։ Ցանցային նվագախմբերի օրինակներ են բոլոր համատեղ տնտեսության ընկերությունները, այն ընկերությունները, որոնք թույլ են տալիս սպառողներին կիսվել տեղեկատվությամբ, ինչպես նաև peer-to-peer կամ business-to-person վաճառքի հարթակները։

Միաեղջյուրների քանակով տարածաշրջանների ցանկ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստորև ներկայացված է հոլանդական Dealroom հետազոտական ​​ընկերության կողմից կազմված ցանկը[43][44].

Թել Ավիվ կենտրոն

Բացարձակ թվերով

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Դասակարգումը

2023 թվականին

 Տարածք 2019 թվականից

ստեղծված միաեղջյուրներ

1 {{{2}}}Սան Ֆրանցիսկոյի ծոցի շրջան 377
2 {{{2}}}Նյու Յորք 179
3 {{{2}}}Թել Ավիվ 83
4 {{{2}}}Բոստոն 80
5 {{{2}}}Լոս Անջելես 64
6 {{{2}}}Պեկին 57
7 {{{2}}}Լոնդոն[45] 55
8 {{{2}}}Փարիզ[46] 54
9 {{{2}}}Շանհայ 41
10 {{{2}}}Բենգալուրու 31
11 {{{2}}}Սիեթլ 29
12 {{{2}}}Չիկագո 28
13 {{{2}}}Օսթին 24
14 {{{2}}}Բեռլին 24
15 {{{2}}}Սան Դիեգո 23

Մեկ շնչի հաշվով

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միաեղջյուրներ 1 միլիոն մարդու հաշվով[44]՝

Սան Ֆրանցիսկոյի ծոցի շրջան,ԱՄՆ
Դասակարգումը

2023 թվականին

 Տարածք 2019 թվականից

ստեղծված միաեղջյուրներ

1 {{{2}}} Սան Ֆրանցիսկոյի ծոցի շրջան 48.6
2 {{{2}}} Թել Ավիվ 21.3
3 {{{2}}}Բոստոն 16.3
4 {{{2}}}Օսթին 10.9
5 {{{2}}}Նյու Յորք 9.0
6 {{{2}}}Սիեթլ 7.4
7 {{{2}}}Լոնդոն 7.4
8 {{{2}}}Փարիզ 7.4
9 {{{2}}}Սան Դիեգո 7.0
10 {{{2}}}Բեռլին 6.0
11 {{{2}}}Լոս Անջելես 4.8
12 {{{2}}}Բենգալուրու 3.0
13 {{{2}}}Չիկագո 2.9
14 {{{2}}}Պեկին 2.7
15 {{{2}}}Շանհայ 1.5

Առնչվող տերմիններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փոքր միաեղջյուր (Minicorn)

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Minicorn-ը սթարթափ է, որի գնահատականը գերազանցում է 1 միլիոն դոլարը: Սրանք սթարթափներ են, որոնք ապրանքը շուկային համապատասխանելուց հետո ունեն զգալի եկամուտների աճ:[47]

Ապագա միանիշ սթարթափ (Soonicorn)

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Soonicorn-ը արագ զարգացող սթարթափ է, որը ունի ներուժ մոտ ապագայում հասնելու 1 միլիարդ դոլար գնահատման։[48][49][50]

Տաս միլիարդանոց սթարթափ (Decacorn)

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Decacorn-ի գնահատականը գերազանցում է 10 միլիարդ դոլարը։[51]

Հարյուր միլիարդանոց սթարթափ (Hectocorn)

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Hectocorn-ը սովորաբար օգտագործվում է նկարագրելու սթարթափ, որի գնահատականը գերազանցում է 100 միլիարդ դոլարը։[52]

Տրիլիոն դոլարանոց ընկերություն (Kilocorn)

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Kilicorn-ը ոչ պաշտոնական տերմին է, որն օգտագործվում է բիզնեսի և տեխնոլոգիական հաշվետվություններում՝ մոտ 1 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ընկերությանը վերաբերելու համար: TechCrunch-ը այս տերմինն օգտագործել է 2024 թվականին և այն նկարագրել է որպես «տրիլիոն դոլարանոց ընկերություն», իսկ Fortune-ը այն սահմանել է որպես «1 տրիլիոն դոլարանոց մասնավոր սթարթափ»[53][54]: Forge Global-ը «Kilocorn»-ը քննարկել է որպես տրիլիոն դոլարից ավելի արժողությամբ մասնավոր ընկերության առաջարկվող անվանում՝ այլընտրանքային առաջարկների հետ մեկտեղ[55]:

Camel սթարթափ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինչպես unicorn-ը, այնպես էլ camel-ը տերմին է, որը լայնորեն օգտագործվում է սթարթափները նկարագրելու համար[56][57]։ Այս տերմինը վերաբերում է այն ընկերություններին, որոնք կարող են գոյատևել անբարենպաստ պայմաններում՝ նվազագույն ռեսուրսների ծախսով[58][59][60][61]։

Քննադատություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթարթափների՝ որպես միաեղջյուրների դասակարգումը քննադատության է ենթարկվել։ Օրինակ՝ տնտեսական քաղաքականությունը, որը կենտրոնանում է ավելի շատ միաեղջյուրներ ստեղծելու վրա, ինչպես փորձում է անել Եվրամիությունը, կարող է կորցնել ուշադրությունը ձեռնարկատիրության այլ[62], հասարակության համար ցանկալի ձևերի վրա[63]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Hirst, Scott; Kastiel, Kobi (2019-05-01). «Corporate Governance by Index Exclusion». Boston University Law Review. 99 (3): 1229.
  2. ↑ Cristea, Ioana A.; Cahan, Eli M.; Ioannidis, John P. A. (April 2019). «Stealth research: Lack of peer‐reviewed evidence to healthcare unicorns». European Journal of Clinical Investigation (անգլերեն). 49 (4) e13072. doi:10.1111/eci.13072. ISSN 0014-2972. PMID 30690709.
  3. ↑ Rodriguez, Salvador (2015 թվականի սեպտեմբերի 3). «The Real Reason Everyone Calls Billion-Dollar Startups 'Unicorns'». International Business Times. IBT Media Inc. Վերցված է 2017 թվականի հուվարի 3-ին.
  4. 1 2 Lee, Aileen (2013). «Welcome To The Unicorn Club: Learning From Billion-Dollar Startups». TechCrunch. Վերցված է 2015 թվականի դեկտեմբերի 26-ին. «39 companies belong to what we call the 'Unicorn Club' (by our definition, U.S.-based software companies started since 2003 and valued at over $1 billion by public or private market investors)... about .07 percent of venture-backed consumer and enterprise software startups»
  5. ↑ Griffith, Erin & Primack, Dan (2015). «The Age of Unicorns». Fortune (magazine)|Fortune. Վերցված է 26 December 2015-ին. «Subtitle: The billion-dollar tech startup was supposed to be the stuff of myth. Now they seem to be... everywhere.»
  6. ↑ Chohan, Usman (2016). «It's Hard to Hate a Unicorn, Until it Gores You». The Conversation. Վերցված է 2016 հոկտեմբերի 26-ին.
  7. ↑ Streitfeld, David (2023-01-23). «For Tech Companies, Years of Easy Money Yield to Hard Times». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2023-08-02-ին.
  8. 1 2 «The Complete List Of Unicorn Companies». CB Insights (անգլերեն). Վերցված է 2024-11-15-ին.
  9. ↑ «What Is A Decacorn? The Era Of Decacorn Companies». FourWeekMBA (ամերիկյան անգլերեն). 2019-01-25. Վերցված է 2021-08-29-ին.
  10. ↑ Sheetz, Michael (2019-01-25). «Elon Musk's SpaceX hits $100 billion valuation after secondary share sale». CNBC (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2022-07-01-ին.
  11. ↑ Fan, Jennifer S. (Մարտ 2016). «Regulating Unicorns: Disclosure and the New Private Economy». Boston College Law Review|BCL Rev. 57 (2): 583, note 1.
  12. ↑ «How Unicorns Grow». Harvard Business Review. Հունվար-Փետրվար 2016. էջեր 28–30. Վերցված է 2017-03-30-ին.
  13. ↑ Sumagaysay, Levi (2018 թվականի հոկտեմբերի 9). «Venture capital: Bay Area's Lucid Motors, Zoox, Uber scored the most in third quarter». The Mercury News. San Jose, Calif. Վերցված է 2018 թվականի հոկտեմբերի 15-ին.
  14. 1 2 «The Global Unicorn Club». CB Insights (անգլերեն). Վերցված է 2021-07-01-ին.
  15. ↑ Mathur, Priyamvada (2022 թվականի հունվարի 6). «The meteoric rise of US unicorns in 2021». pitchbook.com. Վերցված է 2022 թվականի հուլիսի 3-ին.
  16. ↑ «The Complete List Of Unicorn Companies». CB Insights (անգլերեն). Վերցված է 2022-07-04-ին.
  17. ↑ Hackford, Heidi (2019-01-11). «Blitzscaling: How Silicon Valley Learned to Grow». Computer History Museum (անգլերեն). Վերցված է 2026-02-26-ին.
  18. ↑ Sterman, J. D., Henderson, R., Beinhocker, E. D., & Newman, L. I. (2007). Getting big too fast: Strategic dynamics with increasing returns and bounded rationality. Management Science, 53(4), 683–696.
  19. ↑ Porter, Michael E. (March 2001). «Strategy and the Internet». Harvard Business Review. 79 (3): 62–78, 164. PMID 11246925. Վերցված է 2022-07-03-ին.
  20. 1 2 3 Howe, Neil. «What's Feeding The Growth Of The Billion-Dollar 'Unicorn' Startups?». Forbes. Վերցված է 2017-03-30-ին.
  21. ↑ «To fly, to fall, to fly again». The Economist. 2015-07-25. ISSN 0013-0613. Վերցված է 2017-03-30-ին.
  22. 1 2 «Grow fast or die slow: Why unicorns are staying private». McKinsey & Company (անգլերեն). Վերցված է 2017-03-30-ին.
  23. ↑ Demos, Telis; Driebusch, Corrie (2015-11-19). «Square's $9-a-Share Price Deals Blow to IPO Market». Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. Վերցված է 2017-03-31-ին.
  24. ↑ Balakrishnan, Anita (2016-12-16). «Trivago IPO opens at $11.20 after pricing at $11, below its expected range». CNBC. Վերցված է 2017-03-31-ին.
  25. 1 2 3 4 «Valuing high-tech companies». McKinsey & Company (անգլերեն). Վերցված է 2017-03-30-ին.
  26. ↑ «Unilever Buys Dollar Shave Club for $1 Billion». Fortune. Վերցված է 2017-03-30-ին.
  27. ↑ Raice, Shayndi; Ante, Spencer E. (2012-04-10). «Insta-Rich: $1 Billion for Instagram». Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. Վերցված է 2017-03-30-ին.
  28. ↑ Winkler, Rolfe (2015). «Bill Gurley Sees Silicon Valley on a Dangerous Path». The Wall Street Journal. Վերցված է 2015 թվականի դեկտեմբերի 26-ին. «Subtitle: Subtitle: Venture capitalist says companies hurt themselves by trying to delay going public»
  29. ↑ Blodget, Henry (2008). «Tech: How To Survive Great Depression 2.0 Without Firing Everyone». Business Insider. Վերցված է 2015 թվականի դեկտեմբերի 26-ին. «It seems every serious venture capital firm has now had a chat with its portfolio companies about how it[']s time to fire people... VC-extraordinaire Bill Gurley's Benchmark has had the same chat with its companies, but Bill tells peHUB that there's actually an alternative to canning half your company: Move to San Jose»
  30. ↑ Griffith, Erin (2015). «Bill Gurley Predicts 'Dead Unicorns' in Startup-Land this Year». Fortune. Վերցված է 2015 թվականի դեկտեմբերի 26-ին. «Subtitle: A crash would affect more than just startups. ... Bill Gurley, the prominent investor behind Uber and Snapchat, has been sounding the tech bubble alarm for months now. He's preached about the dangerous appetite for risk in the market, the alarmingly high burn rates and the excess of capital sloshing around in Silicon Valley. "There is no fear in Silicon Valley right now," he said. "A complete absence of fear." He added that more people are employed by money-losing companies in Silicon Valley than ever before. Will there be a crash? "I do think you'll see some dead unicorns this year," he said, using the term used to describe startups with valuations higher than $1 billion.»
  31. ↑ Rob Price (2018). «Legendary investor Bill Gurley says that there's a 'systematic problem in Silicon Valley' because it's too easy to get cash». Business Insider. Վերցված է 12 March 2018-ին. «There's so much easy money in the tech industry, entrepreneurs can afford not to be accountable to their investors. That "excessive amount of money," he says, can inflate a startup's valuation—even if they don't deserve it.»
  32. ↑ Reuters ( 2015 թվականի դեկտեմբերի 1). Fidelity star Danoff grows cautious about unicorn phenomenon, CNBC.com, accessed 31 Jan 2020
  33. ↑ Gornall and Strebulaev (2018). «Squaring Venture Capital Valuations with Reality». Stanford University Working Paper. SSRN 2955455. «We develop a valuation model for venture capital-backed companies and apply it to 135 U.S. unicorns—private companies with reported valuations above $1 billion. We value unicorns using financial terms from legal filings and find reported unicorn post-money valuations average 48% above fair value, with 13 being more than 100% above.»
  34. ↑ Sorkin, Andrew (2017). «How Valuable Is a Unicorn? Maybe Not as Much as It Claims to Be». New York Times. Վերցված է 11 March 2018-ին. «The average unicorn is worth half the headline price tag that is put out after each new valuation.»
  35. 1 2 MacMillan, I. C., Siegel, R., & Narasimha, P. S. (1985). Criteria used by venture capitalists to evaluate new venture proposals. Journal of Business venturing, 1(1), 119-128.
  36. ↑ Zhuo, Tx (2016-03-07). «5 Strategies to Effectively Determine Your Market Size». Entrepreneur (անգլերեն). Վերցված է 2017-03-30-ին.
  37. 1 2 «Market Sizing: Is There A Market Size Formula? | B2B International». B2B International (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2017-03-30-ին.
  38. ↑ «Valuation methods | Venture Valuation». www.venturevaluation.com (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թվականի փետրվարի 21-ին. Վերցված է 2017-03-30-ին.
  39. ↑ Newlands, Murray (2015 թվականի հուլիսի 17). «The Sharing Economy: Why it Works and How to Join». Forbes. Վերցված է 2017 թվականի մարտի 31-ին.
  40. ↑ Ho, Ky Trang. «How To Profit From The Death Of Malls In America». Forbes. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թվականի դեկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2017-03-31-ին.
  41. ↑ Nassauer, Sarah (2016-08-08). «Wal-Mart to Acquire Jet.com for $3.3 Billion in Cash, Stock». Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. Վերցված է 2017-03-31-ին.
  42. ↑ «Rise of the Unicorns». Zinnov Thoughts (ամերիկյան անգլերեն). 2015-08-27. Վերցված է 2017-04-01-ին.
  43. ↑ «Tel Aviv has the fifth most unicorn companies in the world». ctech (անգլերեն). 2023-03-29. Վերցված է 2024-06-13-ին.
  44. 1 2 «Tel Aviv 2024 Report» (PDF). Dealroom. Վերցված է 2026-02-26-ին.
  45. ↑ «The Complete List Of Unicorn Companies». cbinsights.com. 2023-12-26. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թվականի դեկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2023-12-28-ին.
  46. ↑ «Which French Unicorns Are Still Worth $1bn+? To date, France has produced 54 unicorns defined as companies having been worth $1bn+ at one point in time in its history. France added 3 new unicorns in 2024 with Pennylane, Pigment & Poolside». 24 January 2025. Վերցված է 2025-01-28-ին.
  47. ↑ «Minicorns to Hectocorns: the Stages of Startup». ITEL Learning Systems. 2023-03-30. Արխիվացված է օրիգինալից 6 January 2024-ին. Վերցված է 2024-01-06-ին.
  48. ↑ Nayyar, Trisha (2023-07-28). «Here's Everything You Need To Know About A Soonicorn». Inc42 Media. Վերցված է 2024-01-06-ին.
  49. ↑ «Definition of Soonicorn». Collins Dictionary. 2024-01-06. Վերցված է 2024-01-06-ին.
  50. ↑ «The 2022 European Unicorn & Soonicorn Report» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2024-01-06-ին. Վերցված է 2024-01-06-ին.
  51. ↑ «Startup Valuations: What are Minicorns, Soonicorns, Unicorns, Decacorns, and Hectocorns». Tech News 180. 2023-03-14. Վերցված է 2024-01-06-ին.
  52. ↑ Kothari, Maitry (2023-09-26). «Apart from unicorn, what are the different 'corns' of the startup world?». DNA India. Վերցված է 2024-01-06-ին.
  53. ↑ Lunden, Ingrid (2024 թվականի դեկտեմբերի 19). «Decart nabs $32M at $500M+ valuation to build AI tech and 'open world' apps». TechCrunch. Վերցված է 2026-02-27-ին.
  54. ↑ «The billionaire pipeline: How a 2000s startup boom fueled Europe's tech renaissance». Fortune. 2025 թվականի մարտի 25. Վերցված է 2026-02-27-ին.
  55. ↑ Larkin, Shane (2026 թվականի փետրվարի 18). «Private Market Update February 2026: The private market's race to $1 trillion in market capitalization ushers in new breed: The 'Teracorn'». Forge Global. Վերցված է 2026-02-27-ին.
  56. ↑ Lazarow, Alex (2020-04-07). «Forget Unicorns. Startups Should Be Camels». Entrepreneur. Վերցված է 2023-12-28-ին.
  57. ↑ Lazarow, Alex (2020-10-16). «Startups, It's Time to Think Like Camels». Harvard Business Review. Վերցված է 2023-12-28-ին.
  58. ↑ «Unicorns är ute – nu letar riskkapitalet efter kameler». Realtid (շվեդերեն). 2023-09-29. Վերցված է 2023-12-28-ին.
  59. ↑ «Build a Camel Startup». Toronto Metropolitan University. 2023-10-02. Վերցված է 2023-12-28-ին.
  60. ↑ Shamia, Gadi (2022-11-08). «Startups Should Forget Aspiring To Be Unicorns—Be Camels Instead». Forbes. Վերցված է 2023-12-28-ին.
  61. ↑ Snobar, Abdullah (2023-02-21). «Council Post: 2023 Is The Year Of Camel Startups». Forbes. Վերցված է 2023-12-28-ին.
  62. ↑ «2030 Digital Compass: the European Way for the Digital Decade». European Commission (անգլերեն). Վերցված է 2022-12-12-ին.
  63. ↑ Kuckertz, Andreas; Scheu, Maximilian; Davidsson, Per (2023). «Chasing mythical creatures – A (not-so-sympathetic) critique of entrepreneurship's obsession with unicorn startups». Journal of Business Venturing Insights. 19 (Article e00365) e00365. doi:10.1016/j.jbvi.2022.e00365. S2CID 254432203.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Միաեղջյուր_(ֆինանսներ)&oldid=10732762» էջից