Մեֆիստոֆել և Մարգարիտա
 անգլ.՝ Mephistopheles and Margaretta | |
|---|---|
 | |
| տեսակ | քանդակ |
| տարի | մոտ 1876 |
| հավաքածու | Սալար Ջանգի թանգարան |
պատկերված են
| |
 Mephistopheles & Margaretta statue (Hyderabad) Վիքիպահեստում | |
«Մեֆիստոֆել և Մարգարիտա», 19-րդ դարի փայտյա կրկնակի քանդակ, որը երկու պատկերը ներկայացնում է հակառակ կողմերում փորագրված։ Այն պատկերում է գերմանացի թատերագիր Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեի 1808 թվականին գրված «Ֆաուստ» պիեսի երկու կերպարներին։ Առջևի կողմում պատկերված է դև Մեֆիստոֆելը, իսկ հակառակ կողմում՝ կինը՝ Մարգարիտան։ Քանդակի հետևում տեղադրված հայելին հնարավորություն է տալիս միաժամանակ տեսնել երկու կողմերը։
Նախապատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Քանդակը արտացոլում է բարու և չարի թեմաները Գյոթեի «Ֆաուստ»-ում։ Պիեսում Ֆաուստը դժգոհ է իր կյանքից և փորձում է ինքնասպան լինել։ Նա օգնություն է կանչում Սատանայից, և Մեֆիստոֆելը՝ Սատանայի ծառան, արձագանքում է։ Ֆաուստին հայտնում են, որ Մեֆիստոֆելը կծառայի նրան ողջ կյանքի ընթացքում, սակայն մահից հետո Ֆաուստը կկորցնի իր հոգին և հավերժ կմնա գերության մեջ։ Ֆաուստը համաձայնվում է՝ գործարք կնքելով Սատանայի հետ։ Նրա կախարդական ցանկություններից մեկն այն է, որ Մեֆիստոֆելը գայթակղի երիտասարդ կնոջ՝ Մարգարիտայի) սիրտը։ Մարգարիտան հղիանում է Ֆաուստից և լույս աշխարհ բերում նրանց ապօրինի որդուն։ Երբ նա գիտակցում է իր արարքի մեղքը, խեղդում է երեխային և ձերբակալվում է սպանության մեղադրանքով։ Ի վերջո, նրան կախաղան են բարձրացնում, սակայն նրան շնորհվում է երկնքի արքայության մեջ մուտք գործելու հնարավորություն։ Ֆաուստը նույնպես փրկվում է Աստծո կողմից՝ Մարգարիտայի աղաչանքների շնորհիվ։
Մարգարիտայի և Մեֆիստոֆելի կերպարները հանդես են գալիս նաև մեկ այլ գրական ստեղծագործության՝ Միխայիլ Բուլգակովի «Վարպետը և Մարգարիտան» վեպում, որը գրվել է 1928-1940 թվականներին, սակայն հրապարակվել է միայն 1966 թվականին[1]։
Քանդակ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
19-րդ դարի քանդակը ստեղծվել է անհայտ ֆրանսիացի քանդակագործի կողմից՝ փորագրված թխկիի փայտի բլոկի մեջ: Դիմերեսը ինքնավստահ և ամբարտավան Մեֆիստոֆելի պատկերն է՝ գլխարկով և երկարաճիտ կոշիկներով և ժպիտը դեմքին։ Հետևի կողմում Մարգարիտան պատկերված է գլուխը խոնարհած, հայտնվելով որպես հասարակ աղջիկ՝ ցած աչքերով։
Արձանը փորագրված է մեկ փայտից և ցուցադրվում է դրա հետևում տեղադրված հայելիով, որը թույլ է տալիս դիտողներին միաժամանակ դիտարկել երկու կողմերը: Բարու և չարի երկատվածությունը ընդգծվում է կանացի կերպարի անմեղությամբ, զուսպ կնոջ ձեռքին աղոթագիրք բռնած՝ հակադրվելով Մեֆիստոֆելի օրինակով չարի պատկերմանը:
Թանգարանի Եվրոպական արվեստի բաժնի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը՝ արձանը 177,2 սմ բարձրություն ունի և ենթադրաբար ստեղծվել է 19-րդ դարի վերջին Ֆրանսիայում։ Քանդակը ներկայացնում է բարու և չարի երկակիության բարակ գիծը, որը ներկայացնում են համապատասխանաբար Մարգարիտան և ՄՄեֆիստոֆելը: Տղամարդու կերպարը հպարտ կանգնած է գլխարկով թիկնոցով, կրունկներով երկարաճիտ կոշիկներով և ունի երկար, նիհար դեմք՝ ցինիկ ժպիտով, մինչդեռ Մարգարիտան պատկերված է որպես ամաչկոտ աղջիկ՝ ձեռքին աղոթագիրք[2]։
Արձանը ձեռք է բերել Հայդարաբադի նախկին վարչապետ Սալար Յունգ I-ը 1876 թվականին Ֆրանսիայում իր ճանապարհորդության ժամանակ։ Այն թանգարանի ամենալուսանկարվող ցուցանմուշներից է[1]։ Քանդակն այժմ գտնվում է Հնդկաստանի Հայդարաբադ քաղաքի Սալար Ջանգի թանգարանում: Թանգարանը ամենաշատ այցելվողներից մեկն է երկրում և տարեկան այցելում է մեկ միլիոն այցելու:
Չնայած քանդակագործի ինքնությունը մնում է անհայտ, այն հանգամանքը, որ ֆրանսիական այս քանդակում ընտրվել է գերմանական կերպար, ցույց է տալիս, թե ինչպես 1870-ից հետո՝ հատկապես Ֆրանսիայում, սկսվել է գերմանական մշակույթի և թեմաների նկատմամբ հետաքրքրության աճ[1]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 Lab, The Heritage (2016 թ․ դեկտեմբերի 18). «The Double Statue of Mephistopheles & Margaretta: Salar Jung Museum». The Heritage Lab (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 13-ին.
- ↑ Salar Jung Museum (2014). Treasures: Salar Jung Museum, Hyderabad. National Culture Fund. New Delhi. ISBN 978-93-83098-26-2. OCLC 871215664.
{{cite book}}: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)