Jump to content

Մեքենայի պայթյուն Դելիում (2025)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մեքենայի պայթյուն Դելիում (2025)
Car bombing, պայթյուն, ահաբեկչական ակտ Խմբագրել Wikidata
Մասն էterrorism in India Խմբագրել Wikidata
ԵրկիրՀնդկաստան Խմբագրել Wikidata
Վարչատարածքային միավորԴելիի ազգային մայրաքաղաքային տարածք
 • Դելի Խմբագրել Wikidata
Ժամային գոտիUTC+5:30 Խմբագրել Wikidata
ՎայրLal Qila metro station Խմբագրել Wikidata
Կոորդինատներ28°39′22″N 77°14′9″E Խմբագրել Wikidata
Թվական10 նոյեմբերի 2025 Խմբագրել Wikidata
Վիրավորների քանակ30 Խմբագրել Wikidata
Զոհվածների քանակ13 Խմբագրել Wikidata
Պատճառinsurgency in Jammu and Kashmir Խմբագրել Wikidata
ԹիրախԽաղաղ բնակչություն Խմբագրել Wikidata
ԻրագործողՋաիշ-է-Մուհամմադ Խմբագրել Wikidata
Քարտեզ

Մեքենայի պայթյուն Դելիում (անգլ.՝ Delhi car explosion), միջադեպ, որ տեղի է ունեցել 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին Հնդկաստանի Դելի քաղաքի Կարմիր ամրոցի մոտակայքում։ Դեպքի ժամանակ մեքենա է պայթել, որի հետևանքով զոհվել է առնվազն 13 մարդ, վիրավորվել՝ ավելի քան քսանը[1]։ Ոստիկանության նախնական գնահատականների համաձայն՝ մեքենայում օգտագործվել է ամոնիումի նիտրատային վառելիքային յուղ (ANFO) և այլ պայթուցիկ նյութեր, որոնք հրդեհ են առաջացրել, որը վնասել է մոտակայքում գտնվող մի քանի մեքենաներ[2]։

Ազգային քննչական գործակալությունը (ԱՔԳ) գործը ստանձնել է միջադեպի օրը[3]։ Նոյեմբերի 12-ին Հնդկաստանի կառավարությունը պաշտոնապես պիտակել է միջադեպը որպես ահաբեկչական հարձակում[4]։

Հետագա դատաբժշկական վերլուծությունը պարզել է, որ ենթադրյալ ահաբեկիչը բժիշկ Ումար Մոհամմադն է (Ումար Ուն Նաբի), որը կապված է Ֆարիդաբադի մասնավոր բժշկական քոլեջի հետ, այն բանից հետո, երբ նրա ԴՆԹ-ն համընկել է ավերակներից հայտնաբերված նմուշների հետ[5]։ Հետաքննիչները նաև ապացույցներ են բացահայտել, որոնք վկայում են «սպիտակ օձիքավոր» ահաբեկչական մոդուլի ներգրավվածության մասին, որը ներառել է բազմաթիվ բժիշկների և այլ կրթված մասնագետների[6]։

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի նոյեմբերի 9-ին Ջամմուի և Քաշմիրի ոստիկանությունը, Հարյանայի ոստիկանության հետ համատեղ, Ֆարիդաբադի մի տնից առգրավել է մոտ 350 կգ պայթուցիկ նյութեր, զենքեր, ժամանակաչափ սարքեր և զինամթերք[7]։ Հաջորդ օրը նույն քաղաքում երկրորդ խուզարկության արդյունքում առգրավվել է մոտ 2,563 կգ պայթուցիկ նյութեր, ինչպես նաև քիմիական նյութեր, ռեակտիվներ, դյուրավառ նյութեր և ռումբեր պատրաստելու համար օգտագործվող էլեկտրոնային սխեմաներ. երկու տներն էլ վարձակալվել էին Ջամմուի և Քաշմիրի Պուլվամայից բժիշկ Մուջամիլ Շաքիլի կողմից[7]։

Ավելի ուշ ոստիկանությունը ձերբակալել է Ջամմու և Քաշմիրից ևս երկու բժիշկների՝ Պուլվամայից Մուզամիլ Ահմադ Գանային և Ղազիգունդից Ադիլ Մաջիդ Ռաթերին, որոնք ենթադրաբար կապեր են ունեցել Ջաիշ-ե-Մոհամմեդի և Անսար Ղազվատ-ուլ-Հինդի հետ[8]։ Հետագա լրատվամիջոցների հաղորդագրությունները ցույց են տվել, որ Ֆարիդաբադի տարածքները վարձակալած բժիշկը և Կարմիր ամրոցի պայթյունի կասկածյալը՝ բժիշկ Ումար Մոհամմադը (Ումար Նաբի Բհատ), աշխատել են Ֆարիդաբադի նույն մասնավոր հիվանդանոցում[5][9]։ Սակայն ոստիկանությունը պաշտոնապես չի հաստատել Ֆարիդաբադի պայթուցիկների առգրավման և Կարմիր ամրոցի մեքենայի պայթյունի միջև որևէ կապը[10]։

2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին, ժամը 18:52-ին՝ Դելիի Կարմիր ամրոցի մոտ մեքենա է պայթել[11][12]։ Մեքենան, որը նույնականացվել է որպես սպիտակ Hyundai i20[13][14], միջադեպից ավելի քան երեք ժամ առաջ կայանված է եղել Կարմիր ամրոցի մոտ։ Տեսախցիկների տեսագրությունը ցույց է տվել, թե ինչպես է մեքենան ժամը 15:19-ին մտնում Սունեհրի մզկիթին հարակից կայանատեղի և այնտեղ մնում մինչև ժամը 18:48-ը[15][16]։ Դելիի ոստիկանության կոմիսար Սաթիշ Գոլչայի խոսքով՝ կայանատեղիից դուրս գալուց հետո մեքենան կանգ է առել Կարմիր ամրոցի մետրոյի կայարանի 1-ին դարպասի մոտ գտնվող լուսացույցի մոտ, նախքան դանդաղ շարժվող երթևեկության մեջ շարժվելը և պայթելը։ Նա նաև ասել է, որ պայթյունի պահին մեքենայի ներսում երկու-երեք մարդ է եղել[17][18], իսկ տեսախցիկների տեսագրությունը ցույց է տվել, որ պայթյունից առաջ մեքենան վարել է դիմակավորված տղամարդը[19]։ Հետաքննությունը բացահայտել է կասկածյալների հիմնական խումբ, որոնցից շատերը զբաղեցնում էին մասնագիտական պաշտոններ։ ԴՆԹ-ի միջոցով հաստատվել է, որ պայթող Hyundai i20-ը վարել է Պուլվամայի բժիշկ դոկտոր Ումար Նաբին[5], որը կապված է «սպիտակ օձիքներ» ահաբեկչական խմբավորման հետ: Մեկ այլ բժիշկ՝ դոկտոր Մուզամիլ Գանաին, ձերբակալվել է նրա անունով վարձակալված սենյակներում պայթուցիկ նյութեր հայտնաբերելուց հետո[20][21]։ Ձերբակալվել է դոկտոր Ադիլ Ռաթերը, որի մասին հաղորդագրությունները վկայում են Ջաիշ-ե-Մոհամմեդի հետ ունեցած կապերի մասին[22], ինչպես նաև դոկտոր Շահին Սաիդի հետ, որի մեքենայում զենքեր են հայտնաբերվել[23]։

Երկու հոգևորականներ՝ Մաուլվի Իրֆան Ահմադը և Հաֆիզ Իշտիյակը, ներգրավված են եղել արմատականացման և ահաբեկչական էկոհամակարգի համակարգման մեջ[24]։ Վերջապես, Թարիք Ահմադ Մալիկը, Աամիր Ռաշիդը և նրա եղբայր Ումար Ռաշիդը ձերբակալվել են՝ պայթուցիկով մեքենան բժիշկ Ումարին փոխանցած լոգիստիկ շղթային մասնակցելու համար[25][26]։

Ոստիկանությունը և ականատեսները հայտնել են, որ պայթյունի բարձր ինտենսիվության հարվածը ոչնչացրել է մեքենան և հրդեհել մոտակա մոտ մեկ տասնյակ մեքենաները։ Պայթյունի ձայնը լսվել է մի քանի հարյուր մետր հեռավորության վրա և կոտրել մոտակա շենքերի պատուհանների ապակիները[27]։ Դելիի հրշեջ ծառայությունը հայտնել է, որ ժամը 18:50-ից մինչև 19:05-ը ստացել է բազմաթիվ զանգեր և դեպքի վայր է ուղարկել յոթ հրշեջ մեքենա։ Հրշեջ ծառայության պաշտոնյան ավելի ուշ հաստատել է, որ հրդեհը վերահսկողության տակ է վերցվել ժամը 19:29-ին[27][28]։ Հրշեջ ծառայությունը հայտարարել է, որ պայթյունի և հաջորդած հրդեհի հետևանքով այրվել են վեց մեքենա, երկու էլեկտրական ռիկշա և մեկ ավտոռիկշա[27]։

Պայթյունի հետևանքով զոհվել է 13 մարդ, վիրավորվել՝ ավելի քան 20-ը[29]։ Վիրավորները տեղափոխվել են Լոկ Նայակ հիվանդանոց[30]։

Ապատեղեկատվություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պայթյունից հետո սոցիալական ցանցերում տարածվել է մի լուսանկար, որը պատկերում էր մեծ կրակե գունդ՝ սնկի տեսք ունեցող ամպի հետ միասին․ ըստ պնդումների, այն պատկանել է միջադեպին։ Մամուլի տեղեկատվության բյուրոն (PIB) պարզաբանել է, որ շրջանառվող պատկերը կեղծ է և բացահայտել է, որ այն պատկերված է Բեյրութում 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին տեղի ունեցած ավիահարվածից[31]։ PIB-ը նաև հերքել է սոցիալական ցանցերում մի քանի հրապարակումներ, որոնք կեղծ պնդներ են ներկայացրել, որ պայթյունը տեղի է ունեցել CNG պայթյունի հետևանքով։ Ավելի ուշ պարզաբանվել է, որ այդ հրապարակումները կեղծ են և որ ոստիկանությունը նման հաստատում չի տվել[32]։

Հետաքննություն և գործողություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պայթյունից հետո տարածքը շրջափակվել է և դեպքի վայրից ապացույցներ հավաքելու համար ժամանել են դատաբժշկական խմբեր։ Հետաքննությունը հանձնարարվել է Ազգային քննչական գործակալությանը[28][30][33]։ Ոստիկանության նախնական եզրակացությունները ցույց են տվել, որ պայթյունը կարող էր լինել ինքնասպան հարձակում[34][35][36] և ոստիկանությունը հետաքննել է դիտավորյալ ահաբեկչական գործողության հնարավորությունը[37][38]։ Ոստիկանության հաղորդագրությունների համաձայն, պայթյունը, ենթադրաբար, առաջացել է ամոնիումի նիտրատի վառելիքային նավթից, որը հրդեհ է առաջացրել և վնասել մոտակա մեքենաները[30]։ Հնդկաստանի կառավարությունը հետագայում պայթյունը որակել է որպես ահաբեկչական հարձակում[39][40]։

Դելիի ոստիկանությունը կիրառել է «Անօրինական գործունեության (կանխարգելման) մասին» օրենքի դրույթները և հարցաքննության համար ձերբակալել երկու տղամարդու[30][41][42]։ Ըստ լրատվամիջոցների հաղորդագրությունների, քննիչները, ենթադրաբար, մեքենայի սեփականության իրավունքը տրամադրել են Պուլվամայում բնակվող Ումար Մոհամմեդին, ով աշխատել է այն մարդկանց հետ, որոնց մոտ պայթուցիկ նյութեր և զենքեր են հայտնաբերվել Ֆարիդաբադում ավելի վաղ կատարված խուզարկության ժամանակ[41], իսկ հետագա ԴՆԹ անալիզը հաստատել է, որ պայթյունը հրահրվել է Ումարի կողմից։

Նոյեմբերի 14-ին Հնդկաստանի բանակի պաշտոնյաները հետախուզել են Պուլվամա շրջանի Քուիլ գյուղում գտնվող Ումարի տունը[43]։ Ազգային գնահատման և հավատարմագրման խորհուրդը ցուցադրական ծանուցում է ուղարկել Ալ-Ֆալահ համալսարանին, որը աշխատանքի էր վերցրել միջադեպին ներգրավված բժշկին, քանի որ հավատարմագրումն ավելի վաղ դադարեցվել է և չի երկարաձգվել[44][45]։

Դեպքից հետո Դելիում և այլ խոշոր քաղաքներում բարձրացվել է անվտանգության մակարդակը[46]։ Գլխավոր տաճարներն ու կարևոր կրոնական վայրերը բարձրացվել են[47][48][49]։ Հնդկաստանի նախագահ Դրուպադի Մուրմուն, որը պաշտոնական այցով գտնվել է Անգոլայում, խոսել է ներքին գործերի նախարար Ամիտ Շահի հետ՝ միջադեպի մանրամասները պարզելու համար[50]։ Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին ցավակցություն է հայտնել և ասել, որ ինքը խոսել է Շահի հետ միջադեպի վերաբերյալ[51][52]։ Մոդին, որը պաշտոնական այցով գտնվել է Բութանում[53][54]՝ ավելի ուշ հայտարարել է, որ միջադեպի դավադիրների դեմ խիստ միջոցներ կձեռնարկվեն[55]։ Միջադեպը քննարկելու համար՝ նոյեմբերի 12-ին նա նախագահել է Անվտանգության հարցերով կաբինետի հանձնաժողովի նիստը[56]։

Շահը միջադեպի վերաբերյալ զրուցել է Դելիի ոստիկանապետի և Հետախուզական բյուրոյի տնօրենի հետ։ Նա այցելել է պայթյունի վայր և հիվանդանոց, որտեղ հանդիպել է վիրավորների հետ, նախքան իրավապահ մարմինների պաշտոնյաների հետ կարճատև խորհրդակցություն անցկացնելը։ Նա նշել է, որ «բոլոր հնարավոր տարբերակները» ուսումնասիրվում են և կիրականացվի «մանրակրկիտ հետաքննություն»[57][58][59]։

Լոկ Սաբհայի ընդդիմության առաջնորդ Ռահուլ Գանդին պայթյունը որակել է որպես «չափազանց սրտաճմլիկ և մտահոգիչ»[60]։ «Աամ Ադմի» կուսակցության ղեկավար Արվինդ Քեջրիվալը ասել է, որ միջադեպը «չափազանց մտահոգիչ» է[61][62]։

Մի շարք երկրների և միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ ցավակցություն և համերաշխություն են հայտնել պայթյունից հետո։ Եվրամիության դեսպանը ցավակցություն է հայտնել միջադեպի կապակցությամբ և ասել, որ Եվրոպան կանգնած է Հնդկաստանի ժողովրդի կողքին[63]։ ԱՄՆ դեսպանը նշել է, որ Միացյալ Նահանգները ուշադիր հետևում է իրավիճակին և խորհուրդ է տվել Դելիում գտնվող իր քաղաքացիներին խուսափել տուժած տարածքից[64]։ Ռուսական «ՏԱՍՍ» լրատվական գործակալության հաղորդմամբ՝ Ռուսաստանի դեսպանատունը, ըստ տեղեկությունների, ստուգում է, թե արդյոք իր քաղաքացիներից որևէ մեկը տուժել է, թե ոչ[65]։ Աֆղանստանը[66], Արգենտինան[67], Ֆրանսիան[68], Իրանը[69], Ճապոնիան[70], Մալդիվները[71] և Միացյալ Թագավորությունը ցավակցություն են հայտնել զոհերին և աջակցություն հայտնել Հնդկաստանին[70]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. «Red Fort blast: When, How & Who?». The Times of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  2. «Red Fort blast probe reveals detonators, ammonium nitrate; Pulwama doctor's Faridabad link puts JeM under lens». The Times of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  3. «Delhi Red Fort Blast Live Updates». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  4. «India says Delhi car blast was a "terrorist incident"». Reuters. 2025 թ․ նոյեմբերի 12. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  5. 5,0 5,1 5,2 «Red Fort blast: DNA test confirms identity of suspected bomber Umar Nabi Bhat». The Indian Express. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  6. «J&K doctor linked to "white-collar" Faridabad terror module behind Delhi blast: Sources». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 12. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  7. 7,0 7,1 «2,500 Kg Suspected Explosives Found At J&K Doctor's House In Faridabad». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  8. «Faridabad explosives haul: Two J&K doctors arrested for terror links». The Hindustan Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  9. «Delhi Red Fort Car Explosion: Suicide Bomber Umar Mohammad, The J&K Doctor Who Is A Suspect». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  10. «No confirmed link yet between Faridabad explosives haul and Delhi blast: Police». The Hindustan Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 13. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  11. «Delhi explosion: Several reported killed after blast near metro station». BBC News (բրիտանական անգլերեն). 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
  12. «India: At least eight people killed in car explosion in New Delhi, police say». Sky News. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  13. «Red Fort blast: Explosion occurred in Hyundai i20 car, team reached within 10 minutes - what we know so far». The Times of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. ISSN 0971-8257. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  14. «"Thorough Probe": Home Minister Amit Shah Heads To Delhi Red Fort Blast Site». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  15. Manral, Mahendar Singh; Chand, Sakshi (2025 թ․ նոյեմբերի 11). «Red Fort blast: i20 was at nearby parking lot for over 3 hours». The Indian Express. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  16. Kathju, Junaid (2025 թ․ նոյեմբերի 11). «Deadly New Delhi car blast triggers terrorism probe in India's capital». South China Morning Post. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  17. «Hyundai i20 In Delhi Blast Was Sold To A Man From Kashmir's Pulwama». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
  18. «9 killed, many injured in car blast near Red Fort, Amit Shah says probing all angles». The Indian Express. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
  19. «Masked man seen driving Hyundai i20 minutes before blast near Red Fort». The Hindustan Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  20. «Who is Muzammil Shakeel Ganaie? Red Fort blast accused». Hindustan Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 12. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  21. «From Umar to Muzammil: Who are the six doctors behind Delhi Red Fort blast; all you need to know». The Times of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 13. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  22. «J&K doctors questioned over Delhi blast, link to Faridabad module suspected: Sources». India Today. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  23. «Doctor Triggered Delhi Blast In Panic? Suicide Attack Angle Being Probed». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  24. «From Jaish posters to Delhi blast conspiracy: How police cracked massive network involving Kashmiri doctors & 2,900 kg of explosives». The Economic Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  25. «Who Is Tariq Ahmad Malik, Suspect In Delhi Blast Case Arrested From J&K». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  26. «"He Never Left Kashmir": Family Of Man Accused Of Helping Delhi Suicide Bomber». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  27. 27,0 27,1 27,2 «Red Fort blast highlights: Delhi Police file case under UAPA, Explosives Act sections». The Hindustan Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  28. 28,0 28,1 «Eight killed after explosion near major Delhi landmark, police say». BBC. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  29. «Delhi Blast Live Updates: Death Count In Delhi Blast Near Red Fort Rises To 13, Say Police». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 13. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 «Delhi Red Fort blast: Pulwama doctor was occupant of car that exploded, forensic report awaited». The Hindu (Indian English). 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  31. «Government Debunks Fake Delhi Blast Image Circulated By 'Propaganda Accounts'». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  32. «Fact Check: No, Delhi Blast Wasn't A CNG Explosion, Old Lebanon Image Shared Falsely». Times Now. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  33. «Delhi Blast A 'Terror Incident': PM Modi Chairs Security Meet, NIA Takes Over Probe». India Today. 2025 թ․ նոյեմբերի 12. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
  34. «Red Fort explosion: Initial probe points to possible 'fidayeen' attack». The Economic Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  35. Chatterjee, Arvind OjhaSreya (2025 թ․ նոյեմբերի 11). «Dr Umar panicked after Faridabad arrests, acted in haste: Sources on Delhi blast». India Today. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  36. «Red Fort blast: Delhi Police initial probe points to possible fidayeen attack». Asian News International. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  37. «New Delhi car blast investigated as possible terrorism, Indian police say». The Washington Post. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  38. Mujib Mashal. «Police Investigate Deadly New Delhi Blast as Possible Terrorist Attack». The New York Times. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  39. «Govt finally spells it out, calls Delhi car blast a 'terrorist incident'; PM chairs high-level meet». Telegraph (India). Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 12-ին. {{cite news}}: Text "Telegraph" ignored (օգնություն)
  40. «Centre calls blast near Red Fort a 'terrorist incident', passes resolution». The Hindu (Indian English). 2025 թ․ նոյեմբերի 12. ISSN 0971-751X. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
  41. 41,0 41,1 Taskin, Bismee (2025 թ․ նոյեմբերի 11). «Car in Red Fort blast linked to Pulwama doctor, same terror module as Faridabad raid accused». ThePrint. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  42. «Two men detained for link to car that exploded, killed 8 near Delhi's Red Fort». The Hindustan Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  43. Wani, Fayaz (2025 թ․ նոյեմբերի 14). «Delhi blast: Security forces demolish accused Dr Umar Nabi's house in Pulwama». The New Indian Express. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
  44. «Al Falah University, under scanner for Delhi Red Fort blast, gets show-cause from NAAC over false accreditation claim». The Hindu (Indian English). 2025 թ․ նոյեմբերի 13. ISSN 0971-751X. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
  45. Ellis-Petersen, Hannah; Hassan, Aakash (2025 թ․ նոյեմբերի 14). «Kashmir is focus of arrests after Delhi car blast linked to 'terror module'». The Guardian. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  46. «Delhi placed on high alert after explosion near Red Fort metro station; multiple casualties feared». The Economic Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. ISSN 0013-0389. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
  47. Parmar, Jinit (2025 թ․ նոյեմբերի 11). «Vaishno Devi, Uttarakhand, Himachal On High Alert After Red Fort Blast; Delhi Police Invoke UAPA, Explosives Act». Outlook (magazine). Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին. {{cite news}}: Text "Outlook" ignored (օգնություն)
  48. «Suresh Gopi condemns Delhi blasts, calls it 'wound to India's integrity'». Manorama News. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  49. «Delhi blast a wound to the integrity of the nation, says Suresh Gopi». Press Trust Of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  50. «President Droupadi Murmu Calls Minister Amit Shah About Red Fort Blast». All India Radio. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  51. «'Condolences to those who have lost their loved ones': PM Modi on Delhi blast, briefed by Amit Shah». The Times of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  52. Basu, Sayak (2025 թ․ նոյեմբերի 10). «Delhi Red Fort Blast Live Updates: Owner of car that exploded detained by Delhi Police; NSG team arrives at blast site». Live Mint. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
  53. «PM Modi arrives in Bhutan for two day visit». The Hindu. Press Trust of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  54. «Delhi Blast: PM Modi issues strong warning for perpetrators, says no one involved will be spared». The Economic Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  55. «In Bhutan, PM Modi vows action over Delhi blast: 'Those who plotted this...'». The Hindustan Times. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  56. Sinha, Jignasa; Singh, Karn Pratap; Dhankhar, Leena (2025-11-13). «Centre calls Delhi blast 'terror incident' as probe net widens». The Hindustan Times. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
  57. «Red Fort Blast Live: 8 Dead After Explosion In Car Near Red Fort In Delhi, Amit Shah At Blast Site». NDTV. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
  58. «'Taking all possibilities into account': Amit Shah on Delhi blast that killed 8; investigation on». The Times of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  59. Shwenk, Martin; Murthy, Narayana; Poonawalla, Adar; Jain, Manu; Kamath, Nitin (2025 թ․ նոյեմբերի 10). «Delhi blast: Amit Shah confirms blast in Hyundai i20 car near Red Fort, Home Ministry to meet senior probing officials tomorrow». The Economic Times. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 10-ին.
  60. «Vaishno Devi, Uttarakhand, Himachal On High Alert After Red Fort Blast; Delhi Police Invoke UAPA, Explosives Act». The Times of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  61. «Delhi Red Fort blast: Kejriwal calls for immediate investigation, Rahul Gandhi say, 'extremely heartbreaking'». The Times of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  62. «Arvind Kejriwal calls explosion near Red Fort "extremely alarming," seeks thorough investigation». Asian News International. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  63. «"We stand by Indian people in this moment of shock and grief": EU Ambassador on Delhi Blast». The Tribune (India). Asian News International. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին. {{cite news}}: Text "The Tribune" ignored (օգնություն)
  64. «Delhi blast: US says 'closely monitoring' situation after deadly explosion». The Times of India. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  65. «Eight people killed, at least 24 injured in car explosion in New Delhi». TASS. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  66. «Taliban Condemn Delhi Blast But Remain Silent On Islamabad Attack». Afghanistan International. 2025 թ․ նոյեմբերի 12. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
  67. «Argentine expresses condolences on blast near Red Fort in Delhi». Miniapp. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  68. «Delhi car blast: Iran expresses 'deep sorrow', prays for speedy recovery of those injured». ABP Live. 2025 թ․ նոյեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  69. Bhaumik, Anirban (2025 թ․ նոյեմբերի 11). «Delhi car blast: Iran expresses 'deep sorrow', prays for speedy recovery of those injured». Deccan Herald. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  70. 70,0 70,1 «Japanese, British, Argentine envoys extend condolences on Delhi Blast». Asian News International. 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  71. «President expresses condolences following blast in Delhi, India» (Press release). 2025 թ․ նոյեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 11-ին.