Մերձավոր Արևելքի գենետիկական պատմություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
J հապլոխումբը ("Աբրահամի գենը") և նրա տարածումը

Մերձավոր Արևելքի գենետիկական պատմությունը ուսումնասիրում և վերարտադրում է Մերձավոր Արևելքի պատմությունը՝ պոպուլյացիոն գենետիկայի ուսումնասիրությունների հիման վրա։

գենետիկական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս Մերձավոր Արևելքի բնակչության միասեռության բարձր մակարդակի մասին, որի մեծ մասը հանդիսանում է J հապլոխմբի կրողներ։ Վերջինս հաճախ անվանում են նաև «Աբրահամի հապլոխումբ»՝ ի պատիվ արաբների և հրեաների լեգենդար նախահոր Աբրահամի[1]։ Եմենի արաբների և Ճահիճների արաբների մոտ այս հապլոխումբը հասնում է կոնցենտրացիայի ամենաբարձր աստիճանի (համապատասխանաբար 72% և 81% [2]

Սակայն հետազոտողները ենթադրում են, որ այս հապլոխումբը չի համարվում զուտ միայն սեմական, քանի որ, առաջին հերթին, այն լայնորեն տարածված է ոչ սեմական կովկասյան ժողովուրդների մոտ։ Ավելին, պատմականորեն սեմական ազգերը Մերձավոր Արևելք ներգաղթել են Հյուսիսային Աֆրիկայի տափաստաններից, որտեղ տարածված է Е հապլոխումբը։ Մարոկկացիների գենոֆոնդում Е հապլոխմբի առկայությունը հասնում է 83 %-ի, թունիսցիների մոտ՝ 72 %-ի, իսկ ալժիրցիների մոտ՝ 59 %[2]: Այս հապլոխումբը ներկայացված է վաղ նեոլիթի ժամանակաշրջանի նաթուֆիական մշակույթի ներկայացուցիչների մոտ, ինչպես նաև Քանանի բնակչության շրջանում[3]։ Արևմտյան Ասիայում այդ գեները հիմնականում առկա են Հորդանանի (26%), Լիբանանի (17%) և Պաղեստինի բնակչության շրջանում (19%)[2]։

Արխայիկ T հապլոխումբը, որի կրողները ծագել են դեռևս նեոլիթի ժամանակաշրջանում, առկա է պաղեստինցիների (7%), եգիպտացիների (6%), լիբանանցիների (5%) և սիրիացիների (5%)[2] մոտ։ Գոյություն ունի հիպոթեզ, համաձայն որի շումերները նույնպես ունեցել են այս հապլոխումբը[4]։

R1b հապլոխմբի առկայությունը սովորաբար կապված է թյուրքական բնակչության հետ։ Նմանապես, R1a հապլոխումբը, որը Եգիպտոսում կարող է ունենալ մամլուք- ղփչաղական ծագումնաբանություն։ «Թյուրքական գենի» ամենաբարձր (սակայն ոչ դոմինանտ) կոնցենտրացիան առկա է իրանալեզու քրդերի մոտ (17% Իրանական Քուրդիստանում, որտեղ տեղակայված է եղել թյուրքական Կարա-Կոյունլուների պետությունը[2])։ Քրդերի մոտ բավականին բարձր կոնցենտրացիա ունի պալեոեվրոպական I հապլոխումբը (20% թուրքական քրդերի մոտ և 17%՝ իրանական)[2]։ Սակայն գոյություն ունի վարկած՝ Մերձավոր Արևելքում R1b հապլոխմբի գոյության մասին, քանի որ այն լայնորեն տարածված է ասորիների նախաարաբական բնակչության շրջանում։ Բացի այդ, այս հապլոխումբը առկա է եղել նաև Թութանհամոն փարավոնի մոտ[5]:

Մոտ 50 000 տարի առաջ Մերձավոր Արևելքում բնակեցվել են C հապլոխմբի կրող հանդիսացող բնակիչները, ովքեր հետագայում բնակություն են հաստատել Ավստրալիայից մինչև Մոնղոլիա[6]։ Մարդկային միգրացիայի առաջին ալիքի ուղղակի հետնորդները հանդիսանում են պապուասները և ավստրալիական աբորիգենները[7]։

Ուսումնասիրելով գենետիկական տվյալները, պարզ է դարձել, որ ժամանակակից լիբանանցիները մասնակիորեն համարվում են միջնադարյան եվրոպական ասպետների հետնորդներ[8][9]: Հնարավոր է եղել պարզել նաև, որ Միջերկրական ծովի բնկաչության 6 %-ը, այդ թվում նաև Մալթայի և Կիպրոսի, համարվում են փյունիկցիների հետնորդներ[10]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]