Մերի (փիղ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մերի
Elephantmary.jpg
Տեսակ ասիական փիղ
Սեռ իգական
Ծննդավայր անհայտ
Մահացել է սեպտեմբերի 13, 1916({{padleft:1916|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})
Մահվան վայր Էրվին, Թենեսի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ

Մերի (Մեծ Մերի, անգլ.՝ Mary, Մեծ Մերի անգլ.՝ Big Mary[1], հայտնի է, որպես Մարդասպան Մերի[2], , անհայտ - սեպտեմբերի 13, 1916({{padleft:1916|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:13|2|0}}), Էրվին, Թենեսի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), ամերիկյան Սփարքս եղբայրների (անգլ.՝ Sparks World Famous Shows) կրկեսում ելույթ ունեցող ասիական փիղ, որին մահապատժի են ենթարկել մարդ սպանելու համար։ Նրա մահը երբեմն ներկայացվում է, որպես 20-րդ դարի սկզբի կրկեսի կենդանիների հետ դաժան վերաբերմունքի օրինակ[3]։

Ռեդ Էլդրիջի սպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1916 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Սփարքս եղբայրների կրկեսը ժամանել է Թեննեսի նահանգի Քինգսպորտ քաղաք։ Նրանք ելույթների համար բերել են 30-ամյա էգ փիղ Մերիին։ Մերիին խնամել է ոմն Ռեդ Էլդրիջ[4], որը կրկեսային միջավայրում նոր մարդ էր և կենդանիների վարվելու փորձ չուներ։ Ելույթներից մեկից առաջ Ռեդը փղի ականջը կեռով ծակել է, որ ստիպի բեմ դուրս գալ։ Մերին ջղայնացած կնճիթով բռնել է իր նեղացնողին, գետին շպրտել, տրորել ու սպանել։ Խուճապ է առաջացել։ Սկսել են փղի վրա կրակել, բայց միջին տրամաչափի գնդակները չեն սպանել նրան։ Փղին դժվարությամբ են կանգնեցրել։ Տեղական շերիֆ Հիքմանը «ձերբակալել է» փղին և փակել քաղաքային բանտին կից վանդակում։ Հարևան քաղաքի բնակիչները իմանալով իրողությունը, հայտարարել են, որ չեն ընդունի կրկեսին իրենց քաղաքներում, քանի դեռ փիղը ողջ է։

Փաստացի հաստատված է, որ Մերին միայն մեկ հոգու է սպանել, բայց մարդկանց մեջ շրջանառվում էր, որ նա սպանել է երեքին, հաճախ էլ ութ զոհի մասին են խոսել[5]:

Մահապատիժ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հասարակության ճնշման տակ Սփարքս եղբայրներ կրկեսի տերերը որոշում են կայացրել և միջադեպի հաջորդ օրը, ամբոխի աչքի առաջ, Մերիին կախել են երկաթգծի ամբարձիչ կռունկից։ Հավաքված է եղել 5000 մարդ։ Շղթան որից կախել են 5 տոննանոց կենդանուն, չի դիմացել ծանրությանը և կտրվել է։ Մերին ընկել և կոտրել է ազդրը։ Նրան կախել են նորից։ Նրան թաղել են մահապատժի վայրից ոչ հեռու։

Չնայած տարածված լուսանկարի իսկությունը կասկածի տակ է դրել «Argosy» ամսագիրը[4], բայց դեպքի ժամանակ արված այլ լուսանկարներ հաստատում են մահապատժի իսկությունը[6]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Murderous Mary»։ Վերցված է 2015-05-25 
  2. «Murderous Mary»։ Վերցված է 2015-05-25 
  3. Krajicek David J. (2015-03-14)։ «'Fed up' circus elephant lynched for 'murder' in 1916»։ NY Daily News։ Վերցված է 2016-09-15 
  4. 4,0 4,1 Joan V. Schroeder (February 13, 2009)։ «The Day They Hanged Mary The Elephant in Tennessee - BlueRidgeCountry.com»։ BlueRidgeCountry.com 
  5. «Lynchings & Hangings of America»։ legendsofamerica.com։ Վերցված է 9 Փետրվար 2018 
  6. «The town that hanged an elephant»։ Վերցված է 2015-05-25