Մելանխոլիա (Մունկի նկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Մելանխոլիա
Munch Melankoli 1892.jpg
տեսակնկարների շարք
նկարիչԷդվարդ Մունկ
տարի1891
ուղղությունէքսպրեսիոնիզմ և սիմվոլիզմ
հավաքածուԱրվեստի, ճարտարապետության և դիզայնի ազգային թանգարան

Մելանխոլիա (նորվ.՝ Melankoli, հայտնի է նաև այլ անվանումներով, մասնավորապես՝ Երեկո, Խանդ և Յապպեն ծովափին), նորվեգացի նկարիչ-էքսպրեսիոնիստ Էդվարդ Մունկի նկարը: Կտավը Մունկի կողմից ստեղծվել է 1891 թվականին: «Մելանխոլիան» այժմ պահպանվում և ցուցադրվում է Օսլոյի արվեստի, ճարտարապետության և դիզայնի ազգային թանգարանում։

Նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Մելանխոլիա» կտավում պատկերված է տխրադեմ մի երիտասարդ: Նա նստած է դիրքում է և ձեռքով բռնել է գլուխը: Նկարում երևացող բնությունը աղքատիկ ու քարոտ ծովափ է իրենից ներկայացնում: Այդ վայրը նորվեգական Օսգորստրան քաղաքում է գտնվում: «Մելանխոլիա» ստեղծագործությունը դարձավ այն նկարներից մեկը, որը վերջնականապես ձևավորեց նկարչի գեղարվեստական ոճը: Այն արտահայտիչ է, պարզորոշ կերպով երևում են ուրվագծերը, ձևերի պարզեցվածություն կա, կիսախավար է և փոքր-ին հանելուկային: Իմպրեսոնիզմի ազդեցությունը, որը Էդվարդ Մունկի շատ կտավներում երևում է, ըստ մասնավորի՝ «Սեն Կլուի գիշերը», «Աստղալից գիշեր», «Գարունը Կարլ Յուհանի փողոցում», «Մելանխոլիա» կտավում բացակայում է: Ենթադրվում է, որ այս նոր ուղղության վրա ազդել է Պոլ Գոգենը, ում նա ըստ էության, հանդիպել է Ֆրանսիայում գտնվելու տարիներին[1]:

Նկարի հերոսը Մունկի ամենամոտ ընկերներից մեկն է՝ Յապպե Նիլսոնը: Վերջինս սիրային կապի մեջ էր գտնվում Էդվարդ Մունկի հովանավոր ու ուսուցիչ Քրիստիան Քրոհգի կնոջ՝ Օդա Քրոհգի հետ[1]: Նկարելը ստեղծելու պահին Յապպե Նիլսոն գժտվել էր Օդայի հետ:

Քննադատների գնահատականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ «Մելանխոլիա» ստեղծագործությունը հասարակության համար ցուցադրվել է 1891 թվականին: Այն տեղի ունեցավ Օսլոյում Աշնանային ցուցահանդեսի շամանակ: Կտավի մասին գովասանական խոսքերով հանդես եկավ Քրիստիան Քրոհգը, չնայած այն փաստին, որ տեղյակ էր Յապպե Նիլսոնի և կնոջ սիրային հարաբերությունների մասին: Քրիստիան Քրոհգը Էդվարդ Մունկին անվանեց որպես «առաջին նորվեգացի սիմվոլիստը» և նկարիչ, ով «արժանի է միայն փառքի»[1]: Մյուս քննադատները ավելի զուսպ էին արտահայտվում: Էրիկ Վերենշյոլը գրեց, որ Էդվարդ Մունկը միշտ ներկայացնում է «անավարտ կտավներ, որոնցում միախառնված են յուղաներկը, պաստելան ու հսկայական տարածքներ բաց են մնում լրացնելու և ավարտին հասցնելու համար»[2]: «Aftenposten» թերթի տեսաբանը բացահայտորեն ծաղրեց նկարը՝ Յապպեին համեմատելով «ապխտած երշիկի» հետ[3]:

Չնայած այն հանգամանքին, որ Էդվարդ Մունկի ստեղծագործությունները միանշանակ կերպով չէին ընդունվում քննադատների կողմից, բայցևայնպես Յապպեի կերպարը հենց ասոցացվում է մելանխոլիայի հետ:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Arne Eggum: Die Bedeutung von Munchs zwei Aufenthalten in Frankreich 1891 und 1892. In: Sabine Schulze (Hrsg.): Munch in Frankreich. Schirn-Kunsthalle Frankfurt in Zusammenarbeit mit dem Musée d'Orsay, Paris und dem Munch Museet, Oslo. Hatje, Stuttgart 1992, ISBN 3-7757-0381-0, S. 123–125.
  • Arne Eggum: Melancholie. In: Edvard Munch. Liebe, Angst, Tod. Kunsthalle Bielefeld, Bielefeld 1980, ohne ISBN, S. 131–132.
  • Reinhold Heller: Edvard Munch. Leben und Werk. Prestel, München 1993. ISBN 3-7913-1301-0, S. 52–57.
  • Uwe M. Schneede: Edvard Munch. Die frühen Meisterwerke. Schirmer/Mosel, München 1988, ISBN 3-88814-277-6, S. 7–9.
  • Tone Skedsmo, Guido Magnaguagno: Melancholie, 1891. In: Edvard Munch. Museum Folkwang, Essen 1988, ohne ISBN, Kat. 25.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Атле Нэсс. Эдвард Мунк: Биография художника. Издательство «Весь Мир», 2007.
  2. Reinhold Heller. Edvard Munch. Leben und Werk. Prestel, München 1993.
  3. Sue Prideaux. Edvard Munch: Behind the Scream. Yale University Press, 2007

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]