Մաքս Վերտհայմեր
Մաքս Վերտհայմեր գերմ.՝ Max Wertheimer | |
|---|---|
| Ծնվել է | ապրիլի 15, 1880[1][2][3][…] Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[4] |
| Մահացել է | հոկտեմբերի 12, 1943[1][2][4] (63 տարեկան) Նյու Ռոշել, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4] |
| Քաղաքացիություն | |
| Մասնագիտություն | հոգեբան, համալսարանի դասախոս և փիլիսոփա |
| Հաստատություն(ներ) | Ֆրանկֆուրտի Գյոթեի անվան համալսարան և HU Berlin[5] |
| Գործունեության ոլորտ | հոգեբանություն[6][5] |
| Ալմա մատեր | Պրահայի Կարլի համալսարան, Կառլի և Ֆերդինանդի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետ[7] և Faculty of Law, German University in Prague?[7] |
| Կոչում | պրոֆեսոր[5] |
| Տիրապետում է լեզուներին | անգլերեն[8], չեխերեն[6] և գերմաներեն[6] |
| Գիտական ղեկավար | Oswald Külpe? |
| Եղել է գիտական ղեկավար | Rudolf Arnheim? |
| Հայտնի աշակերտներ | Theodora Mead Abel? |
| Պարգևներ | |
| Երեխա(ներ) | Michael Wertheimer? |
Մաքս Վերտհայմեր (գերմ.՝ Max Wertheimer, ապրիլի 15, 1880[1][2][3][…], Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[4] - հոկտեմբերի 12, 1943[1][2][4], Նյու Ռոշել, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]), գերմանացի հոգեբան, Գեշտալտ հոգեբանության հիմնադիրներից և գլխավոր տեսաբանը։ Մայնի Ֆրանկֆուրտի համալսարանի (1929), Նյու-Յորքի սոցիալական հետազոտությունների դպրոցի (1933 թվականից) պրոֆեսոր։
1921 թվականին գերմանացի հոգեբան Կուրտ Կոֆկայի և Վ․ Քյոլերի հետ հիմնադրել է «Փսիխոլոգիշե Ֆորշունգեն» («Psychologische Forschungen») հանդեսը, որտեղ հրապարակվել են գեշտալդ հոգեբանների աշխատությունները։ Վերտհայմերի ըմբռնման կառուցվածքում վճռականը համարում էր կուռ, միասնական ամբողջը, ներքին կազմակերպվածությունը և ոչ թե նրա մասերը։ Վերտհայմերի և նրա կողմնակիցներն ըմբռնումը և նրա հատկությունները պայմանավորում էին ոչ թե առարկաների և երևույթների օբյեկտիվ հատկություններով, այլ հենց իրենց ըմբռնման կազմակերպվածության ներքին օրենքներով։ Ժխտելով մտավոր պրոցեսների միջնորդավորվածության սկզբունքը և ճանաչողության մեջ զգայությունների դերը՝ Վերտհայմերը տուրք է տվել ագնոստիցիզմմին և սուբյեկտիվ իդեալիզմին։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica
- 1 2 3 4 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
- 1 2 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.) — LZMK, 1999. — 9272 p.
- 1 2 3 4 5 6 Protagonisti della storia delle scienze della mente (իտալ.)
- 1 2 3 Вертгеймер, Макс (ռուս.) // Венгрия — Вильно — 1928. — Т. 10. — С. 364—365.
- 1 2 3 Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
- 1 2 Studenti pražských univerzit 1882–1945
- ↑ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- ↑ https://www.dgps.de/die-dgps/preise-und-ehrungen/wilhelm-wundt-medaille/
| Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մաքս Վերտհայմեր» հոդվածին։ |
| ||||||||||||
| Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 11, էջ 419)։ |
- Ապրիլի 15 ծնունդներ
- 1880 ծնունդներ
- Պրահա քաղաքում ծնվածներ
- Հոկտեմբերի 12 մահեր
- 1943 մահեր
- Նյու Յորք նահանգում մահացածներ
- Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի դասախոսներ
- Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ
- Գիտնականներ այբբենական կարգով
- Անձինք այբբենական կարգով
- Գերմանացի հոգեբաններ
- Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
- Գերմանացի փիլիսոփաներ
- Գերմանացի գիտնականներ
- Ավստրիացի հոգեբաններ
- Անավարտ հոդվածներ անձի մասին