Մաքսիմիլիան Սավելիև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մաքսիմիլիան Սավելիև
Ծնվել էփետրվարի 7 (19), 1884
ԾննդավայրՆիժնի Նովգորոդ, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել էմայիսի 15, 1939(1939-05-15)[1] (55 տարեկան)
Մահվան վայրՄոսկվա, ԽՍՀՄ[1]
ԳերեզմանՆովոդեվիչյան գերեզմանոց
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունԼայպցիգի համալսարան
ԿոչումԽՍՀՄ ԳԱ անդամ և ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս
Մասնագիտությունլրագրող, տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ
ԱշխատավայրՄարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտ
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ԱնդամությունԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա

Մաքսիմիլիան Սավելիև (ռուս.՝ Савельев, Максимилиан Александрович, փետրվարի 7 (19), 1884, Նիժնի Նովգորոդ, Ռուսական կայսրություն[1] - մայիսի 15, 1939(1939-05-15)[1], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[1]), խորհրդային տնտեսագետ, լրագրող, կուսակցական և պետական գործիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կուսակցության անդամ է 1903 թվականից, ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեի անդամության թեկնածու (1930-1934)։

ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (29.03.1932), Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս[2][3]։

Մ. Սավելիևի հայրը` Ալեքսանդր Սավելիևը, առաջին երեք գումարումների Պետական դումայի անդամ էր։

Ես ծագում եմ Նիժնի Նովգորոդի նահանգի նախկին ազնվականներից։ Հայրս հողատեր էր և երկրային գործիչ, կադետ...

1902 թվականին ընդունվել Է Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ, ավարտել է երեք կիսամյակ[4]։

1907-1910 թվականներին եղել է Գերմանիայում, այնտեղ եղել է Գերմանիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։

Անցել է տնտեսագիտության դասընթաց Մյունխենի համալսարանում (1909)։ Ավարտել է Լայպցիգի համալսարանը (1911[2], եղել է փիլիսոփայության դոկտոր[5]), ատենախոսության թեման եղել է «Ռուսաստանի հարավի երկաթի արդյունաբերությունը»։

Ցարական ժամանակներում եղել է բանտերում, աքսորներում, 11 ամիս անցկացրել է Տագանի բանտում։

Միացել է «Ձախ կոմունիստների» խմբին[6]։

1921-1928 թվականներին աշխատել է ժողովրդական տնտեսության բարձրագույն խորհրդում։

1926 թվականից եղել է «Պրոլետարական հեղափոխություն» ամսագրի խմբագիր։ 1926 թվականից՝ պատգամավոր, 1927 թվականից՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմի Իստպարտի ղեկավար (բ)։ Իստպարտի կենտրոնական կոմիտեի և Լենինի ինստիտուտի միաձուլումից հետո՝ 1928-1930 թվականներին, եղել է Լենինի ինստիտուտի տնօրեն։

Եղել է «Իզվեստիա» թերթի գլխավոր (պատասխանատու) խմբագիր 1929 թվականի հուլիսի 21-ից մինչև 1930 թվականի հուլիսի 25-ը։ Այնուհետև եղել է «Պրավդայի» խմբագիրը։

1931 թվականից եղել է ԽՍՀՄ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի Կոմակադեմիայի նախագահության նախագահի տեղակալ, 1932 թվականից` նույն կոմիտեի նախագահ։

1932 թվականի մարտի 29-ից` ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս` հասարակական գիտությունների բաժնում (սոցիալ-տնտեսական գիտություններ)։

1934 թվականից Տոլստոյի ստեղծագործությունների հոբելյանական հրատարակության պետական խմբագրական հանձնաժողովի կազմում էր[7]։

1936-1938 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ Տնտեսագիտության ինստիտուտի տնօրեն։ 1936-1939 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտեին կից Մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի փոխտնօրեն։

Մահացել է 1939 թվականի մայիսի 15-ին։

Թաղված է կնոջ` Իրինա Ռիչարդովայի հետ նույն գերեզմանում` Նովոդևիչյան գերեզմանատանը (78, 2-2 հատված)[8][9]։

Գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Директивы ВКП(б) по хозяйственным вопросам / сост. М. Савельев, А. Поскрёбышев. — [2-е изд., перераб. и доп.]. — М.: Соцэкниг, 1931. — 878 с.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Савельев Максимилиан Александрович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 Биографическая справка Архивного фонда Российской академии наук
  3. Не указан на сайте НАНУ [1] Archived 2010-09-03 at the Wayback Machine.
  4. См. свидетельство об окончании трёх семестров университета (1903)
  5. Савельев Максимилиан Александрович (Ветров Никита Валерьянович), (1884—1939) // Информационная система «Архивы Российской академии наук» (ИСАРАН). Фонд 520
  6. «Левые коммунисты» հոդվածը Սովետական մեծ հանրագիտարանում 
  7. ФЭБ: Родионов. История и организация [юбилейного собрания сочинений Л. Н. Толстого]. — 1961 (текст)
  8. Могила М. А. Савельева и И. Р. Арнольд на Новодевичьем кладбище
  9. Кипнис С. Е. Новодевичий мемориал. Некрополь монастыря и кладбища. — М.: Арт-Бизнес-Центр, 1998. — С. 410. — ISBN 5-7287-0159-0

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]