Jump to content

Մարտիրոսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Մարտիրոս գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 84 հուշարձան (9 միավոր)։


հուշարձան կառուցված վայր, հասցե կոորդ համարանիշ նշան. հավելյալ նշումներ պատկեր
Գերեզմանոց 9-20 դդ. ամ մասում 11.33/1 Տ ամ եզրին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/1.1 Հ ընկած գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 11-12 դդ. 11.33/1.2 Հ ընկած գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 13-14 դդ. 11.33/1.3 Հ ընկած գետնին, արձանագիր Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Գորքլուի, Եղնիկի 15 դ. 11.33/1.4 Հ խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Թովնինի 1493 թ. 11.33/1.5 Հ ընկած գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Տոլանտի 1493 թ. 11.33/1.6 Հ կանգնեցված երկաստիճան պատվանդանին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 15-16 դդ. 11.33/1.7 Հ ընկած գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Շարմավորի 1500 թ. 11.33/1.8 Հ խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Սրապիոնի, Գոհարի 1504 թ. 11.33/1.9 Հ խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Բախշայի 1524 թ. 11.33/1.10 Հ խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Հասանճանի 1557 թ. 11.33/1.11 Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից ձախից 2-րդը Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Պապի 1558 թ. 11.33/1.12 Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից ձախակողմյանը Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Մարտիրոսի 1558 թ. 11.33/1.13 Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից աջակողմյանը Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 16 դ. 11.33/1.14 Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից ձախից 3-րդը, արձանագիր Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 16 դ. 11.33/1.15 Հ խրված հողի մեջ, մամռապատ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 16 դ. 11.33/1.16 Հ հվ-աե եզրին, կանգնեցված գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Տապանաքար 16 դ. 11.33/1.17 Տ Լուսանկար վերբեռնել
Գերեզմանոց 13-17 դդ. հվ-աե մասում 11.33/2 Տ հվ-աե եզրին, բարձունքին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 13 դ. 11.33/2.1 Հ խրված հողի մեջ, վերին ձախ անկյունը կոտրված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 13 դ. 11.33/2.2 Հ խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 13-14 դդ. 11.33/2.3 Հ կանգնեցված պատվանդանին, աջ եզրը վնասված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 15-16 դդ. 11.33/2.4 Հ խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 16 դ. 11.33/2.5 Հ խրված հողի մեջ, թեքությամբ, արձանագիր Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Հեճիմանի 16 դ. 11.33/2.6 Հ խրված հողի մեջ, թեքությամբ, արձանագիր Լուսանկար վերբեռնել
Գյուղատեղի «Աղխաչ» 15-20 դդ. 7-8 կմ ամ 11.33/3 Տ Հորադիս տանող ճանապարհի աջ կողմում Լուսանկար վերբեռնել
Եկեղեցի 15-17 դդ. 11.33/3.1 Տ գյուղատեղիի հվ մասում, կիսավեր Լուսանկար վերբեռնել
Գերեզմանոց 17-20 դդ. 11.33/3.2 Տ գյուղատեղիի աե եզրին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/3.2.1 Հ խրված հողի մեջ, ստորին ձախ անկյունը վնասված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/3.2.2 Հ ընկած գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/3.2.3 Հ ընկած գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/3.2.4 Հ խրված հողի մեջ, վերնամասը ջարդված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/3.2.5 Հ խրված հողի մեջ գլխիվայր, ձախ եզրը ջարդված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-11 դդ. 11.33/3.2.6 Հ խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Ատրպետի 17 դ. 11.33/3.2.7 Հ ընկած գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Գրիգորիկի 1651 թ. 11.33/3.2.8 Հ ընկած գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Տապանաքար Սարգսի 16-17 դդ. 11.33/3.2.9 Տ Լուսանկար վերբեռնել
Տապանաքար Նիոճանոսի 1681 թ. 11.33/3.2.10 Հ տեղահանված Լուսանկար վերբեռնել
Տապանաքար 1705 թ. 11.33/3.2.11 Հ հորիզոնական դիրքով խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Գյուղատեղի «Լվիս» 9-17 դդ. 4 կմ հվ-ամ 11.33/4 Տ Լվիս գյուղն է՝ լքված 1918 թ. Լուսանկար վերբեռնել
Եկեղեցի 16-17 դդ. 11.33/4.1 Տ ավերված Լուսանկար վերբեռնել
Գերեզմանոց 9-17 դդ. 11.33/4.2 Տ բարձունքի վրա Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/4.2.1 Հ ընկած գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/4.2.2 Հ խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 16 դ. 11.33/4.2.3 Հ ընկած գետնին, վերին անկյունները կոտրված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Միքայելի 1508 թ. 11.33/4.2.4 Հ ընկած գետնին, վերին աջ անկյունը կոտրված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Հուրի 1608 թ. 11.33/4.2.5 Հ ընկած գետնին, եռատված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Ղարիպճանի 1630 թ. 11.33/4.2.6 Հ ընկած եկեղեցու շրջակայքում, ստորին մասը չի պահպանվել Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Ազարի 1653 թ. 11.33/4.2.7 Հ ընկած եկեղեցու շրջակայքում Լուսանկար վերբեռնել
Գյուղատեղի «Վերին լիճ» («Վերին գյոլ») 9-17 դդ. 2 կմ աե 11.33/5 Տ Լուսանկար վերբեռնել
Գերեզմանոց 9-17 դդ. 11.33/5.1 Տ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/5.1.1 Հ ընկած գետնին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/5.1.2 Հ ընկած գետնին, երկատված, ստորին աջ անկյունը կոտրված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/5.1.3 Հ ընկած գետնին, երկատված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 10 դ. 11.33/5.1.4 Հ ընկած գետնին, եռատված, եղծված արձանագրությամբ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 10-11 դդ. 11.33/5.1.5 Հ ընկած գետնին, երկատված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 12 դ. 11.33/5.1.6 Հ ընկած գետնին, ստորին մասը չի պահպանվել Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 13 դ. 11.33/5.1.7 Հ ընկած գետնին, վերնամասը չի պահպանվել, արձանագիր Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 14-15 դդ. 11.33/5.1.8 Հ ընկած գետնին, խիստ հողմահարված Լուսանկար վերբեռնել
Մատուռ Սբ. Գայանե 14-15 դդ. 11.33/5.2 Տ «Չումով լիճ» բարձունքին Լուսանկար վերբեռնել
Մատուռ Սբ. Հովհաննես 13-14 դդ. 2 կմ աե 11.33/5.3 Տ «Չումով լիճ» բարձունքին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 15 դ. 11.33/5.3.1 Հ ընկած գետնին, մատուռում Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 15-16 դդ. 11.33/5.3.2 Հ կանգնեցված բեմին Լուսանկար վերբեռնել
Մատուռ Սբ. Հռիփսիմե 14-15 դդ. 11.33/5.4 Տ «Չումով լիճ» բարձունքին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/5.4.1 Հ խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/5.4.2 Հ խրված հողի մեջ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Խտրշի և Սօրղանի 1499 թ. 11.33/5.5 Հ կանգնեցված մատուռների միջև, պատվիրատու՝ Երեմիա աբեղա Լուսանկար վերբեռնել
Եկեղեցական համալիր Սբ. Աստվածածին (Մարտիրոսաց վանք) 1286 թ. 2 կմ հվ-աե 11.33/6 Հ Նզար լեռան լանջին, վիմափոր, ճարտ.՝ Գրիգորիկ պատվիրատու՝ Մատթեոս վարդապետ Լուսանկար վերբեռնել
Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 1286 թ. 11.33/6.1 Հ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 11-12 դդ. 11.33/6.1.1 Հ եկեղեցու ներսում, կոտրված Լուսանկար վերբեռնել
Գավիթ 1286 թ. 11.33/6.2 Հ Լուսանկար վերբեռնել
Տապանատուն 1286 թ. 11.33/6.3 Լուսանկար վերբեռնել
Գերեզմանոց 13-14 դդ. 11.33/6.4 Տ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Մատթեոս վարդապետի, Պետրոսի և ծնողաց 1275 թ. 11.33/6.4.1 Հ կանգնեցված պատվանդանին Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 9-10 դդ. 11.33/6.5 Հ եկեղեցու մոտ, վերնամասը ջարդված Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 10-11 դդ. 11.33/6.6 Հ եկեղեցու մոտ, երկատված Լուսանկար վերբեռնել
Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 1866 թ. գ. մ. 11.33/7 Տ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 12-13 դդ. 11.33/7.1 Հ հենած ամ պատին, արտաքուստ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 12-13 դդ. 11.33/7.2 Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ, շքամուտքից ձախ Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար 13 դ. 11.33/7.3 Հ հենած ամ պատին, արտաքուստ Լուսանկար վերբեռնել
Կոթող 14-15 դդ. 11.33/7.4 Հ հենած ամ պատին Լուսանկար վերբեռնել
Տապանաքար 1610 թ. 11.33/7.5 Տ եկեղեցու ներսում Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար Մարտիրոս գյուղի հիմնադրման (Խաչքար Խարիփշահի և Ռուզուքանի) 1283 թ. գ.մ. 11.33/8 Հ Սբ. Աստվածածին եկեղեցու մոտ, կազմող՝ Շնահավոր Լուսանկար վերբեռնել
Հուշաղբյուր Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1948 թ. գ. մ. 39°35′53″N 45°30′34″E / 39.598046°N 45.509446°E / 39.598046; 45.509446 11.33/9 Տ Լուսանկար վերբեռնել

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]