Մարշալ Սթոուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարշալ Սթոուն
անգլ.՝ Marshall Harvey Stone
StoneMarhallHarvey Zurich1932.tif
Ծնվել էապրիլի 8, 1903(1903-04-08)[1][2][3][4][5]
Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Մահացել էհունվարի 9, 1989(1989-01-09)[2][3][4] (85 տարեկանում)
Չեննայ, Հնդկաստան
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Հարվարդի համալսարան, Չիկագոյի համալսարան, Մասաչուսեթսի համալսարան Ամհերստո, Եյլի համալսարան և Կոլումբիայի համալսարան
Գործունեության ոլորտմաթեմատիկա
ԱնդամակցությունԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Ալմա մատերՀարվարդի համալսարան և Մասաչուսեթսի համալսարան Ամհերստո
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[2]
Գիտական ղեկավարGeorge David Birkhoff?[6]
Եղել է գիտական ղեկավարRichard Kadison?
ՊարգևներԳուգենհայմի կրթաթոշակ Ազգային գիտական մեդալ և Գիբսի լեկցիա
ՀայրHarlan F. Stone?

Մարշալ Հարի Սթոուն (անգլ.՝ Marshall Harvey Stone), ապրիլի 8, 1903(1903-04-08)[1][2][3][4][5], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հունվարի 9, 1989(1989-01-09)[2][3][4], Չեննայ, Հնդկաստան), անգլիացի մաթեմատիկոս: ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1938): Գիտությունների դասավանդման Միջազգային հանձնաժողովի նախագահ (1961 թվականից), Միջազգային մաթեմատիկական միության նախագահ 1952—1954 թվականների ընթացքում,1943-1944 թվականների ընթացքում` ամերիկական մաթեմատիկական հասարակության նախագահ: 1982 թվականին պարգևատրվել է ԱՄՆ-ի Ազգային գիտական մեդալով[7]:

Հիմնական աշխատությունները Մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի, բուլյան հանրահաշվի, մաթեմատիկական ֆիզիկայի (հատկապես քվանտային մեխանիկայում) բնագավառներում են:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Նյու-Յորքում, ԱՄՆ-ի գերագույն դատարանի նախագահ Հառլան Ֆ. Սթոունի (1872—1946) ընտանիքում: Ավարտել է Հարվարդի համալսարանը (1922), մեկ տարի դասավանդել է այնտեղ, այնուհետև տեղափոխվեց Կոլումբիական համալսարան (1925—1927): Դիսերտացիան (դիֆերենցիալ հավասարումներից) պաշտպանեց Հարվարդում Ջորջ Դեիվիդի ղեկավարությամբ 1926 թվականին: 1927-1931 թվականներին կրկին դասավանդում է Հարվարդի համալսարանում, 1931—1933 թվականներին Եյլի համալսարանի պրոֆեսոր է եղել, 1933—1946 թվականներին` նորից Հարվարդի համալսարանում (1937 թվականից` հիմնական պրոֆեսոր):

Պատերազմի տարիներին կատարել է զինվորական մինիստրության հանձնարարությունները: 1946-1968 թվականներին դասավանդել է Չիկագոյի համալսարանի մաթեմատիկական ֆակուլտետում (1952 թվականից ղեկավարել է այն): Դասավանդումը բարելավելու համար Սթոունը ֆակուլտետ հրավիրեց հայտնի մաթեմատիկոսներ` Պաուլ Հալմոշին, Անդրե Վելին, Սաունդերս Մակլեինին, Չեռն Շենին:

1968 թվականից Սթոունը դասավանդել է Մասաչուսեթսի համալսարանում: Ավարտել է 1989 թվականին:

Գիտական գործունեությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուսումնասիրություններ ֆունկցիոնալ անալիզի (օպերատորների լուսապատկերային տեսություն), տոպոլոգիայի, բուլվեռյան հանրահաշվի շրջանակներում: Ուսումնասիրել է գծային փոխակերպումները հիլբերտյան տարածությունում և իրենց անալիզում: Իր կարևորագույն արդյունքներից է` մեկ պարամետրով ունիտար խմբերի ներկայացման թեորեմը, բուլյան հանրահաշվի ներկայացման համար թեորեմ և մոտարկման թեորեմ: Կառուցել է աբստրակտ տարածության բուլյան օղակ[8]: Կոորդինատների և իմպուլսի միջև կանոնական կոմուտացիոն առնչության միակության մասին հայտնի Սթոն-ֆոն Նեյմանի թեորեմի հեղինակներից մեկն է (1930): Մասնակցություն է ունեցել ԱՄՆ-ում բարձրագույն մաթեմատիկայի ռեֆորմի մեջ:

Հիմնական աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118799037 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
  6. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. National Science Foundation - The President's National Medal of Science
  8. Մաթեմատիկոսներ:Մեխանիկներ, 1983
  9. Hille, Einar (1934)։ «Review: Linear transformations in Hilbert space and their applications to analysis, by M. H. Stone»։ Bull. Amer. Math. Soc. 40 (11): 777–780։ doi:10.1090/s0002-9904-1934-05973-1 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]