Jump to content

Մարի Գյուերեքմեզյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մարի Գյուերեքմեզյան
Ծնվել է1913
ԾննդավայրԹալլաս, Կայսերիի մարզ, Թուրքիա
Մահացել է1947
Վախճանի վայրըՍտամբուլ, Թուրքիա
Քաղաքացիություն Թուրքիա և  Օսմանյան կայսրություն
Մայրենի լեզութուրքերեն
ԿրթությունՍտամբուլի համալսարան (1943)
Մասնագիտությունքանդակագործ
ազդվել էԱհմեդ Համդի Տանպընար
ԱշխատավայրԿեդրոնական վարժարան

Մարի Գյուերեքմեզյան (1913, Թալլաս, Կայսերիի մարզ, Թուրքիա - 1947, Ստամբուլ, Թուրքիա), հայ քանդակագործ։ Առաջին հայ կին քանդակագործը[1]։ Բազմաթիվ դիմաքանդակների հեղինակ է[2]։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարի Գյուերեքմեզյանը ծնվել է Օսմանյան կայսրության Կայսերիի Թալաս գյուղում։[3] Նա հաճախել է տեղի Վարդ Բասրիգ նախակրթական հայկական դպրոցը[4]։ Մարին տեղափոխվել է Ստամբուլ, որտեղ հաճախել է Եսայան հայկական դպրոցը։ Եսայանում սովորելու ընթացքում Գյուերեքմեզյանը հնարավորություն է ունեցել հանդիպելու հայտնի թուրք գրող Ահմեդ Համդի Թանփընարին։ Թանփընարը ոգեշնչել է Գերեքմեզյանին փիլիսոփայության բակալավրի աստիճան ստանալ։ Նա շարունակել է ուսումը Ստամբուլի համալսարանում։ Գյուերեքմեզյանը դարձել է հրավիրված ուսանող Միմար Սինանի անվան գեղարվեստի համալսարանի (նախկինում՝ Ստամբուլի գեղարվեստի ակադեմիա) քանդակագործության բաժնում, որտեղ Բեդրի Ռահմի Էյուփօղլուն աշխատում էր որպես ասիստենտ[5][2]։ Նա պատրաստել է նրա կիսանդրին[5]։ Ակադեմիայում նրան դասավանդել է հայտնի գերմանացի քանդակագործ Ռուդոլֆ Բելինգը[3]։ Բազմիցս ցուցադրվել է Անկարայում[2]։

Գյուերեքմեզյանը արվեստի և հայոց լեզվի ուսուցչուհի է եղել Ստամբուլի Կետրոնական հայկական ավագ դպրոցում և Էսայան ավագ դպրոցներում։ Նա նաև դասավանդել է Ստամբուլի Արթի կրթարան նախակրթարանում, որը գործում է մինչ օրս[6]։

1946 թվականին Գյուերեքմեզյանը հիվանդացել է տուբերկուլյոզային մենինգիտով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին դեղորայքը շատ թանկ է եղել։ Բեդրի Ռահմին վաճառել է իր նկարներից շատերը, բայց չի կարողացել փրկել Մարիին[7]։ Գյուերեքմեզյանը մահացել 1947 թվականին՝ 35 տարեկան հասակում[8]։ Նա թաղված է Շիշլիի հայկական գերեզմանատանը[9]։

Մատենագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Onnig Avedissian, Peintres et sculpteurs Armeninens. Le Caire, 1959

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ hello@madebycat.com, madebycat®,. «İstanbul Kadın Müzesi - Mari Gerekmezyan». www.istanbulkadinmuzesi.org (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 28-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Դանիել Դզնունի, Հայ կերպարվեստագետներ, համառոտ բառարան
  3. ↑ 3,0 3,1 HALİS, MÜJGAN (2012 թ․ դեկտեմբերի 9). «Bedri Rahmi'nin 'kara dutu' Mari için sergi». Sabah (թուրքերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 14-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 22-ին.
  4. ↑ «Mari Gerekmezyan». Istanbul Woman's Museum. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 22-ին.
  5. ↑ 5,0 5,1 «12 kadın 12 şair 12 hikaye» [12 women 12 poets 12 stories] (թուրքերեն). Habertürk. 2015 թ․ մայիսի 29.
  6. ↑ «Mari Gerekmezyan». Istanbul Woman's Museum. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 22-ին.
  7. ↑ «12 kadın 12 şair 12 hikaye» [12 women 12 poets 12 stories] (թուրքերեն). Habertürk. 2015 թ․ մայիսի 29.
  8. ↑ Ziflioğlu, Vercihan (2012 թ․ դեկտեմբերի 12). «Exhibit marks Turkey's first female sculptor». Hurriyet. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 22-ին.
  9. ↑ «Mari Gerekmezyan». Istanbul Woman's Museum. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 22-ին.
 ⛭ 
  Բառարաններ և հանրագիտարաններ


{{{alt}}} Սա անձի մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Մարի_Գյուերեքմեզյան&oldid=10480812» էջից