Մարին Սոլժաչիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարին Սոլժաչիկ
Marin summer 2011.JPG
Ծնվել էփետրվարի 7, 1974(1974-02-07) (45 տարեկան)
ԾննդավայրԶագրեբ, ՀՍՖՀ
ՔաղաքացիությունFlag of Croatia.svg Խորվաթիա
ԿրթությունXV Gymnasium?, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ և Փրինսթոնի համալսարան
Մասնագիտությունֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
ԱշխատավայրՄասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Պարգևներ և
մրցանակներ
ՄակԱրթուրի կրթաթոշակ և Ադոլֆ Լոմբ մեդալ
Marin Soljačić Վիքիպահեստում

Մարին Սոլժաչիկ (խորվ.՝ Marin Soljačić, փետրվարի 7, 1974(1974-02-07), Զագրեբ, ՀՍՖՀ), ամերիկացի ֆիզիկոս և ինժեներ էլեկտրիկ, ծնված հարավսլավական Զագրեբում (այժմ՝ Խորվաթիա), հայտնի է էներգիայի անլար, առանց ճառագայթման փոխանցման ոլորտում, որպես հետազոտող[1][2][3]: Պրոֆեսոր Սոլժաչիկի փորձերը և աշխատանքները էներգիայի անլար փոխանցման ոլորտում իրենց «ոգով» նման են Նիկոլա Տեսլայի գաղափարներին և փորձարկումներին, որոնք նա կատարում էր 20-րդ դարի սկզբին: Արևային մարտկոցներում ֆոտոնային բյուրեղների օգտագործման բնագավառում Սոլժաչիկի հետազոտություններին օժանդակություն ցուցաբերեց ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարությունը, որը այդ նպատակով հատկացրեց 20 միլիոն ԱՄՆ դոլարի չափով դրամաշնորհ: «The New York Times» թերթը 2007 թվականին Սոլժաչիկին ընդգրկեց «բացառիկ և հանճարեղ գաղափարների» 70 հեղինակների ցուցակում:

Կենսագրություն և աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարին սոլժաչիկը ծնվել է հարավսլավական Զագրեբում (այժմ՝ Խորվաթիա) 1974 թվականին: Նա ավարտել է Զագրեբի XVI գիմնազիան (MIOC) , որը մասնագիտացած էր մատեմատիկայի և տեղեկատվության դասընթացների գծով և համարվում էր լավագույններից մեկը քաղաքում: Այնուհետև նա սովորել է ԱՄՆ-ում Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ 1996 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան ֆիզիկայի և էլեկտրոտեխնիկայի բնագավառում: 1998 թվականին Սոլժաչիկը ամերիկյան Պրինստոնի համալսարանում ստանում է մագիստրոսի աստիճան, իսկ 2000 թվականին ֆիզիկայի գծով դոկտորի աստիճան (Ph.D.): Հինգ տարի անց՝ 2005 թվականին, Մարին Սոլժաչիկը ստացավ ֆիզիկայի պրոֆեսորի կոչում Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում: 2008 թվականի, որպես ԱՄՆ-ի ռեզիդենտ «ցուցաբերելով բացառիկ նվաճումներ և երկարատև ու բեղմնավոր ստեղծագործական աշխատանքի ներուժ», նա արժանացավ Մակ-Արթուրի կրթաթոշակի, որը հաճախ անվանում են «դրամաշնորհ հանճարների համար»:

2007 թվականին Մարին Սոլժաչիկը, իրօգնականների և գործընկերների հետ համատեղ հաջողությամբ իրականացրեց հզորության առաջին արդյունավետ առանց ճառագայթման փոխանցումը 2 մետր հեռավորության վրա: Փորձարկման արդյունքում պետք է միացվեր 60 վատ հզորությամբ սովորական էլեկտրական լամպը: Սոլժաչիկի կողմից առաջարկվող էներգիայի փոխանցման սխեման ուներ 40-% արդյունավետություն:

Պրոֆեսոր Սոլժաչիկի փորձերը և աշխատանքները էներգիայի անլար փոխանցման ոլորտում իրենց «ոգով» նման են Նիկոլա Տեսլայի գաղափարներին և փորձարկումներին, որոնք նա կատարում էր 20-րդ դարի սկզբին: Միևնույն ժամանակ նրանք ունեն էական տարբերություններ, ի տարբերություն Կոլորադոյի էներգիայի երկարատև անլար փոխանցման, որով զբաղվում էր Տեսլան, Սոլժաչիկի խումբը կենտրոնանում է միայն «կարճ գործողությամբ» փոխանցմամբ: Մյուս տարբերությունը համարվում է փոխանցման բազային ֆիզիկական սկզբունքը, ի տարբերություն Տեսլայի կոճերի, որոնք ռեզոնանսով փոխանցում էին հզորությունը էլեկտրական դաշտի միջոցով (որը «ուժեղ» փոխազդեցություն է ունենում այն միջավայրի հետ որտեղ իրականացվում է փոխանցումը, մասնավորապես օդի հետ), Սոլժաչիկի առաջարկով հզորությունը հիմնականում փոխանցվում է մագնիսական դաշտի միջոցով:

Ներկայումս այս ոլորտում գործնական աշխատանքներն իրականացվում են Սոլժաչիկի հիմնադրած WiCricity ընկերությունում: Ինքը հեղինակը գտնում է, որ փոքր հզորության տեխնոլոգիաների առևտրական նպատակներով կիրառումը, օրինակ բջջային հեռախոսների լիցքավորումը համարվում է առաջիկա մի քանի տարիների խնդիր:

Էներգիայի անլար փոխանցման հետ մեկտեղ, պրոֆեսոր Մարին Սոլժաչիկը աշխատում էր էլեկտրամագնիսականության բազմաթիվ խնդիրների վրա, նա ուսումնասիրում է այն նյութերի և համակարգերի հատկությունները, որոնց բնութագրական չափերը մոտ են նրանց վրա ընկնող ճառագայթների ալիքի երկարությանը, այնպիսիք ինչպիսիք են միկրո և նանոկառուցվածքային նյութերը, ինֆրակարմիր և տեսանելի օպտիկական միջակայքերում: Նրա հետաքրքրությունը տարածվում է ոչ գծային օպտիկական համակարգերի և կառուցվածքների, ինչպես նաև մակերեսային պլազմոնների վրա: Արևային մարտկոցներում ֆոտոնային բյուրեղների օգտագործման բնագավառում նրա վերջին հետազոտություններին օժանդակություն ցուցաբերեց ԱՄՆ Էներգետիկայի նախարարությունը, որը այդ նպատակով հատկացրեց 20 միլիոն ԱՄՆ դոլարի չափով դրամաշնորհ:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2005 թվականին Մարին Սոլժաչիկը ստանում է «Adolph Lomb Medal» Ամերիկյան օպտիկական ընկերությունից (Optical Society of America), որն ամեն տարի շնորհվում է մինչև 35 տարեկան երիտասարդ գիտնականներին՝ աշխարհում օպտիկայի բնագավառում ամենակարևոր հայտնագործությունների համար: 2006 թվականին Սոլժաչիկը դառնում է հեղինակավոր TR35 մրցանակի հաղթող, որը հանձնվում է մինչև 35 տարեկան նորարարներին, այս մրցանակը շնորհվում է «MIT Technology Review» ամսագրի կողմից: 2007 թվականին «The New York Times» թերթը Սոլժաչիկին ընդգրկեց «բացառիկ և հանճարեղ գաղափարների» 70 հեղինակների ցուցակում, էներգիայի անլար փոխանցման հայեցակարգի համար, որն իրականացվել էր «WiTricity» ընկերության կողմից:

2008 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Մարին Սոլժաչիկը հիշատակվեց 2008 թվականին Մակ-Արթուրի կրթաթոշակ ստացած 25 հաղթողների շարքում: Բացի այդ նա համարվում է լավագույն երիտասարդ գիտնականների համար «Blavatnik Awards for Young Scientists» կողմից սահմանված ամերիկյան մրցանակի երեք հաղթողներից մեկը (42 տարեկան հասակում):

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Marin Soljačić // The Handbook of Fashion Studies / Sandy Black, Amy de la Haye, Joanne Entwistle, Regina Root, Agnès Rocamora, Helen Thomas. — A&C Black, 2014. — 656 с. — ISBN 9781472577436
  • Andrew Herman, Jan Hadlaw, Thom Swiss Marin Soljačić // Theories of the Mobile Internet: Materialities and Imaginaries / Sandy Black, Amy de la Haye, Joanne Entwistle, Regina Root, Agnès Rocamora, Helen Thomas. — Routledge, 2014. — 272 с. — (Routledge Studies in New Media and Cyberculture). — ISBN 9781317911111
  • Kurs, André; Karalis, Aristeidis; Moffat, Robert; Joannopoulos, J. D.; Fisher, Peter; Soljačić, Marin Wireless power transfer via strongly coupled magnetic resonances // Science. — 2007. — В. 317. — № 5834. — С. 83–86. — doi:10.1126/science.1143254

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]