Մարիա Ստեպանովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարիա Ստեպանովա
Мария Степанова, поэтесса.JPG
Ծնվել էհունիսի 9, 1972(1972-06-09) (48 տարեկան)
ԾննդավայրՄոսկվա, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունբանաստեղծուհի, ակնարկագիր և գրող
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Russia.svg Ռուսաստան
ԿրթությունՄաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտ
ՊարգևներԱնդրեյ Բելիի մրցանակ[1] և Մեծ գիրք[2]

Մարիա Միխայլովնա Ստեպանովա (ռուս.՝ Мари́я Миха́йловна Степа́нова, հունիսի 9, 1972(1972-06-09), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս բանաստեղծուհի, արձակագիր և էսսեիստ: Անդրեյ Բելիի մրցանակի դափնեկիր (2005), «Московский счёт» մրցանակի (2006, 2009, 2018), և «Մեծ գիրք» ազգային գրական մրցանակի (2018) դափնեկիր:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1995 թվականին ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը: 2007-2012 թվականներին եղել է OpenSpace.ru ինտերնետային հրատարակության գլխավոր խմբագիրը[3], իսկ 2012 թվականից՝ Colta.ru նախագծի գլխավոր խմբագիրը: Բնակվում է Մոսկվայում: Մի շարք երիտասարդական հրապարակումներից հետո առաջին անգամ մամուլում տպագրվել է 1996 թվականին (ալմանախ «Բաբելոն»):

Հետագայում տպագրվել է նաև «Знамя», «Новое литературное обозрение», «Зеркало», «Волга», «©оюз Писателей», «Критическая Масса» ամսագրերում, «Улов», «Urbi», ալմանախներում, «TextOnly» ամսագրերում և այլ ամսագրերում: Բանաստեղծությունների առաջին երեք գրքերը՝ «Հյուսիսային հարավցիների երգեր», «Երկվորյակների մասին», «Ահա լույսը» տարբեր հրատարակչություններում տպագրվել են 2001 թվականին: 2014 թվականին լույս է տեսել ակնարկների առաջին ժողովածուն` «Памяти памяти» գրքով (2017) Ստեպանովան դրսևորել է իրեն որպես փիլիսոփայական և վավերագրական արձակի հեղինակ: Պարբերաբար հրատարակում է նաև բանաստեղծական թարգմանություններ անգլերենից (մասնավորապես, Էդվարդ Էսթլին Քամինգսից[4]), 2019 թվականին լույս է տեսել անգլիացի բանաստեղծուհի Սթիվի Սմիթի ազատ թարգմանությունների գիրքը:

2000 թվականին դարձել է «Սուրբ Մատթեոսի կիրք-2009» երաժշտական նախագծի գաղափարի և տեքստերի հեղինակներից մեկը[5]: 2018 թվականին եղել է V-A-C հիմնադրամի «Գլխավոր փորձ» գեղարվեստական նախագծի հեղինակներից[6]: Նախագիծը դարձել է նշանավոր իրադարձություն Մոսկվայի գեղարվեստական կյանքում` զարգացնելով անձնական և սոցիալական հիշողության միահյուսման թեման, որի հետ Ստեպանովան արդեն աշխատել է արձակում և էսսեներում[7][8]:

Ստեպանովայի ստեղծագործությունները բազմիցս թարգմանվել են անգլերեն, այդ թվում հատուկ նրա պոեզիային նվիրված մրցույթի շրջանակներում (2017), որը կազմակերպվել է «Աշխարհի շուրջը» ամսագրի կողմից (հաղթող է ճանաչվել ԱՄՆ-ում բնակվող թարգմանիչ Դմիտրի Մանին)[9]: Ստեպանովայի բանաստեղծություններն ու արձակը թարգմանվել են նաև բուլղարերեն, եբրայերեն, իսպաներեն, իտալերեն, գերմաներեն, ֆիններեն, ֆրանսերեն և այլ լեզուներով: «Памяти памяти» գրքի տպագրման իրավունքները (2020 թվականի աշնան դրությամբ) ձեռք են բերել տասնինը երկրների հրատարակիչներ (թարգմանություններն արդեն տպագրվել են ութ երկրներում)[10]:

2018-2019 թվականներին Ստեպանովան եղել է Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի պրոֆեսոր, Զիգֆրիդ-Անզելդի (գերմ.՝ Siegfried-Unseld-Professur) հյուրընկալ պրոֆեսորական շրջանակներում, Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայից հյուրերի կազմում:

Aquote1.png Ստեպանովայի բանաստեղծություններն իրենց արդիականությամբ և «արտաժամանակությամբ» հերքում են դասական տաղաչափության ճգնաժամի մասին պնդումները: Ստեպանովան փորձարկում է հեղինակային վավերականության արտահայտությունը՝ հեղինակի գաղափարները պարտադրելով քնարական հերոսին: Նրա համար դա այլևս ոչ միայն զուտ տրամասություն է, այլ անձնական կամք, առաջխաղացում արտահայտման առարկայի համար: Ստեպանովայի գեղարվեստական լեզուն չափազանց յուրօրինակ է. Բառակազմերի ձևախախտումները ազդում են լեզվի բոլոր մակարդակների վրա՝ բացահայտելով նոր իմաստների ներուժը: Aquote2.png


Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որպես բանաստեղծ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Знамя» ամսագրի մրցանակ (1993, 2011),
  • Պաստեռնակի անվան մրցանակ (2005, «Артист в силе» անվանակարգում),
  • Անդրեյ Բելիի մրցանակ (2005),
  • Հուբերտ Բուրդա հիմնադրամի մրցանակ Արևելյան Եվրոպայի լավագույն երիտասարդ քնարերգուին (Գերմանիա, 2006),
  • «Московский счёт» մրցանակ (Հատուկ մրցանակ, 2006, Մեծ մրցանակ, 2009; Հատուկ մրցանակ, 2018),
  • Իոսիֆ Բրոդսկու հիշատակի Հիմնադրամի մրցանակ-կրթաթոշակ (2010),
  • Lerici Pea Mosca մրցանակ (Իտալիա-Ռուսաստան, 2011),
  • Anthologia մրցանակ (2012):

2013 թվականին Մարիա Ստեպանովայի «Կիրեևսկի» գիրքն ընդգրկվեց «Различие» բանաստեղծական մրցանակի կարճ ցուցակում[11][12]:

Որպես արձակագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Ясная Поляна» մրցանակի «Ընթերցողների ընտրություն» հատուկ մրցանակ (2018),
  • «Մեծ գիրք» Ազգային գրական մրցանակ (2018),
  • «НОС» մրցանակ (2019),
  • Մրցանակ «Կամուրջներ. Բեռլին» (գերմ.՝ Brücke Berlin) գերմաներեն թարգմանված լավագույն գրքի համար (Գերմանիա, 2020, թարգմանչուհի Օլգա Ռադեցկայայի հետ միասին)[13]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://belyprize.ru/index.php?id=45
  2. http://bigbook.ru/win/win-2018.php?ID=1805
  3. «OpenSpace.ru — Редакция»։ OpenSpace.ru։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-06-02-ին։ Վերցված է 2011-11-26 
  4. «Мария Степанова. Из э э каммингса»։ Новая карта русской литературы։ Վերցված է 2020-02-09 
  5. «Страсти по Матфею-2000»։ Современные русские композиторы։ 2000։ Վերցված է 2011-11-26 
  6. ««Генеральная репетиция» — метадисциплинарный эксперимент»։ 2018-04։ Վերցված է 2020-02-09 
  7. «В Москве открывается заключительный акт выставки «Генеральная репетиция»։ ТАСС։ 2018-07-27։ Վերցված է 2020-02-09 
  8. «Почему «Генеральная репетиция» — важнейшая выставка года»։ The Village։ 2018-08-06։ Վերցված է 2020-02-09 
  9. «Compass Translation Award: 2017 Maria Stepanova Competition»։ Литературный журнал «СтоСвет»։ 2017։ Վերցված է 2020-02-09 
  10. Maria Stepanova. Post-Memory: Foreign rights // Сайт агентства авторских прав Suhrkamp / Insel
  11. ««Безбашенный костлявый слон» и «Киреевский» номинированы на премию «Различие»»։ Lenta.ru։ 2013-03-10։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-06-03-ին։ Վերցված է 2013-06-02 
  12. «Премию «Различие» вручили за «Четырёхлистник для моего отца»» (ռուսերեն)։ Lenta.ru։ 2013-03-20։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-06-03-ին։ Վերցված է 2013-06-02 
  13. «„Brücke Berlin“ Preise»։ Literarisches Colloquium Berlin։ Վերցված է 2020-06-24 

Մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Степанова М. М. Песни северных южан. — М. : АРГО-РИСК ; Тверь : Kolonna, 2001. — 36 с. — (Библиотека молодой литературы ; вып. 18). — ISBN 5-94128-017-1.
  • Степанова М. М. О близнецах. — М. : ОГИ, 2001. — 104 с. — ISBN 5-94282-023-6.
  • Степанова М. М. Тут—свет. — СПб. : Пушкинский фонд, 2001. — 48 с. — (Автограф). — ISBN 5-89803-073-5.
  • Степанова М. М. Счастье. — М. : Новое литературное обозрение, 2003. — 84 с. — (Премия Андрея Белого). — ISBN 5-86793-269-9.
  • Степанова М. М. Физиология и малая история. — М. : Прагматика культуры, 2005. — 88 с. — ISBN 5-98392-011-1.
  • Степанова М. М. Проза Ивана Сидорова. — М. : Новое издательство, 2008. — 74 с. — ISBN 5-98379-082-X.
  • Степанова М. М. Лирика, голос. — М. : Новое издательство, 2010. — 54 с. — ISBN 978-5-98379-129-9.
  • Степанова М. М. Стихи и проза в одном томе. — М. : Новое литературное обозрение, 2010. — 240 с. — ISBN 978-5-86793-779-9.
  • Степанова М. М. Киреевский. — СПб. : Пушкинский Фонд, 2012. — 64 с. — ISBN 978-5-89803-224-9.
  • Степанова М. М. Один, не один, не я. — М. : Новое издательство, 2014. — 230 с. — ISBN 978-5-98379-182-4.
  • Степанова М. М. Три статьи по поводу. — М. : Новое издательство, 2015. — 64 с. — ISBN 978-5-98379-194-7.
  • Степанова М. М. Spolia. — М. : Новое издательство, 2015. — 60 с. — ISBN 978-5-98379-203-6.
  • Степанова М. М. Против лирики. — М. : АСТ, 2017. — 448 с. — ISBN 978-5-17-098661-3.
  • Степанова М. М. Памяти памяти : Романс. — М. : Новое издательство, 2017. — 408 с. — ISBN 978-5-98379-215-9.
  • Степанова М. М. Против нелюбви. — М. : АСТ, 2019. — 288 с. — (Эксклюзивное мнение). — ISBN 978-5-17-110963-9.
  • Степанова М. М. Старый мир. Починка жизни. — М. : Новое издательство, 2020. — 80 с. — ISBN 978-5-98379-243-2.
  • Степанова М. М. За Стиви Смит. — М. : Новое издательство, 2020. — 64 с. — ISBN 978-5-98379-246-3.

Հարցազրույց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա Ստեպանովայի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]