Մարիա Ուլյանովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարիա Ուլյանովա
Դիմանկար
Ծնվել էփետրվարի 22 (մարտի 6), 1835
ԾննդավայրՍանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել էհուլիսի 12 (25), 1916 (81 տարեկան) կամ հուլիսի 25, 1916(1916-07-25)[2] (81 տարեկան)
Մահվան վայրՊետրոգրադ, Ռուսական կայսրություն[1]
ԳերեզմանԼիտերատորսկիե մոստկի
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Կրոնուղղափառություն
Մասնագիտությունուսուցչուհի և մանկավարժ
ԱմուսինԻլյա Ուլյանով
Ծնողներհայր՝ Alexander Blank?
ԵրեխաներՎլադիմիր Լենին, Մարիա Ուլյանովա, Դմիտրի Ուլյանով, Ալեքսանդր Ուլյանով, Olga Ulyanova? և Աննա Ելիզարովա-Ուլյանովա
Maria Ulyanova Վիքիպահեստում

Մարիա Ալեքսանդրովնա Ուլյանովա (ռուս.՝ Мария Александровна Ульянова, օրիորդական ազգանունը՝ Բլանկ [Бланк], փետրվարի 22 (մարտի 6), 1835, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն[1] - հուլիսի 12 (25), 1916 կամ հուլիսի 25, 1916(1916-07-25)[2], Պետրոգրադ, Ռուսական կայսրություն[1]), Իլյա Ուլյանովի կինը և հեղափոխականներ Վլադիմիր Լենինի և Ալեքսանդր Ուլյանովի մայրը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուլյանովների ընտանիքը (1879 թվականի լուսանկար)․
կանգնած են (ձախից աջ) Օլգան, Ալեքսանդրը, Աննան,
նստած (ձախից աջ)՝ Մարիա Ուլյանովան՝ Մարիան գրկին, Դմիտրին, Իլյան, Վլադիմիրը

Ծնվել է 1835 թվականի փետրվարի 22-ին (մարտի 6) Սանկտ Պետերբուրգում։ Ծնողները եղել են բժիշկ ֆիզիոթերապևտ, արքունի խորհրդական Ալեքսանդր Դմիտրիևիչ Բլանկը (1801 կամ 1804-1870, գերմանական ծագում[3][4][5][6]) և նրա կինը՝ Աննա Իվանովնա (Յոհաննովնա) Գրոսշոպֆը (1810-1838), որի ծնողներն են եղել գերմանացի Յոգան Գրոսշոպֆը (գերմ.՝ Johann Groschopf) և շվեդուհի Աննա Էստեդտը (շվեդերեն՝ Anna Estedt):

Մկրտության ծեսը կատարվել է 1835 թվականի փետրվարի 28-ին (մարտի 12) գլխավոր Սուրբ Սպիրիդոն Տրիմիֆունտսկու եկեղեցում` վարդապետ Ալեքսանդր Ստրատիլատովի կողմից[7]։

1838 թվականին Աննա Իվանովնան մահացել է՝ թողնելով վեց երեխա՝ մեկ տղա և հինգ աղջիկ։ Հայրը երկրորդ անգամ է ամուսնացել, իսկ երեխաների դաստիարակությամբ զբաղվել է մոր անզավակ քույրը՝ Եկատերինա Իվանովնան։

Մարիայի մանկությունն ու պատանեկությունը անցել է հոր՝ Կոկուշկինո գյուղի (Կազանի նահանգ) կալվածքում, որտեղ մորաքրոջ ղեկավարությամբ նա լավ տնային կրթություն է ստացել։ Նա տիրապետել է գերմաներեն, անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։ Նա լավ է իմացել ռուսական և եվրոպական գրականություն, նվագել է դաշնամուր և, որպես ապագա տանտիրուհի, վարժվել է ձեռագործության և տնային տնտեսության մեջ։

1845-1848 թվականներին ապրել է Զլատոուստում։

Նրա տնային կրթության բարձր որակը հաստատվել է ուսուցանելու իրավունքի քննություն հանձնելով և 1863 թվականին տնային ուսուցչի կոչում ստանալով, ինչը համապատասխանել է կանանց գիմնազիայի դասընթացների անցնելուն։

1861 թվականին Մարիա Ուլյանովան մեկնել է Պենզա՝ այցելելու իր ավագ քրոջը՝ Աննային, որտեղ ծանոթացել է իր ամուսնու պաշտոնակցի՝ Ի. Ն. Ուլյանովի հետ։

Մարիայի և Իլյայի հարսանիքը տեղի է ունեցել 1863 թվականի օգոստոսի 25-ին (սեպտեմբերի 6) Կոկուշկինոյում, և նրանք պսակադրվել են Չերեմիշևո գյուղի մոտակա եկեղեցում[8]։

Ամուսնության ընթացքում Ուլյանովան լույս աշխարհ է բերել ութ երեխայի՝ չորս որդու և չորս դստեր (1873 թվականին ծնված Նիկոլայը և 1868 թվականին ծնված Օլգան մահացել են մանկության տարիներին)։

1886 թվականի հունվարին մահացել է Իլյա Ուլյանովը։ Նրա մահից հետո այրին, մնալով վեց երեխաների հետ, ստիպված է եղել ընտանիքի բոլոր հոգսերը վերցնել իր ուսերին։ Առաջին հերթին, հոգ տանելով երեխաների ապագայի մասին, նա հասել է նրանց համար ժառանգական ազնվականության իրավունք ճանաչմանը։ Նրա խնդրանքով Սիմբիրսկի ազնվական պատգամավորական ժողովը, «…1886 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ, ընդգրկել է ազնվական տոհմաբանության գրքի երրորդ մասում փաստացի պետական ​​խորհրդական Իլյա Նիկոլաև Ուլյանովի այրի Մարիա Ալեքսանդրովային և նրանց երեխաներին…», այն հաստատվել է կայսեր 1886 թվականի նոյեմբերի 6-ի հրամանագրով։ Ընտանիքի գոյության աղբյուրը դառնում է այրու և երեխաների կենսաթոշակը, ինչպես նաև Կոկուշկինոյի կալվածքի՝ նրան պատկանող մասից ստացված եկամուտները։

1887 թվականին մահապատժի է ենթարկվել Մարիա Ուլյանովայի ավագ որդին՝ Ալեքսանդրը, որը մասնակցել էր կայսր Ալեքսանդր III-ի դեմ մահափորձին։

1891 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում որովայնային տիֆից մահացել է նրա 19-ամյա դուստր Օլգան։

Բազմաթիվ ապրումներ կապված էին նրա մյուս երեխաների՝ Վլադիմիրի, Մարիայի, Դմիտրիի և Աննայի հեղափոխական գործունեության և բազմաթիվ ձերբակալությունների ու աքսորի հետ։ Եվ այնուամենայնիվ, նա աջակցել է իր որդուն՝ Վլադիմիրին իր քաղաքական գործունեության մեջ և երկու անգամ այցելել է նրան արտասահմանում (Ֆրանսիայում 1902 թվականի ամռանը և Ստոկհոլմում 1910 թվականի աշնանը)։

Մարիա Ալեքսանդրովնան մահացել է սրտի սկլերոզից 1916 թվականի հուլիսի 12-ին (25), 82 տարեկան հասակում և թաղվել է[9] Պետրոգրադի Վոլկովսկի գերեզմանատանը։

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մ. Ա. Ուլյանովայի հուշարձանները տեղադրված են Սանկտ Պետերբուրգում, Ուլյանովսկում, Ուսուրիյսկում, Զլատոուստում, Ռյազանում, Պենզայում։
  • 1962 թվականին ԽՍՀՄ փոստը թողարկել է Ուլյանովների ընտանիքին նվիրված նամականիշ։
  • 1985 թվականին ԽՍՀՄ կապի նախարարությունը թողարկել է Մ. Ա. Ուլյանովայի 150-ամյակին նվիրված ծրար[10]։
  • 1985 թվականին ԽՍՀՄ փոստը թողարկել է Մ. Ա. Ուլյանովայի պատկերով նամականիշ։

Հասցեները Սանկտ Պետերբուրգում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 22.02.1835 - 1897 - Անգլիական առափնյա, տուն 74,
  • 1897 թվական - Սերգիևսկայա փողոց, տուն 13, բնակարան 16։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Ульянова Мария Александровна // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 Find A Grave — 1995.
  3. БЛАНК Александр Дмитриевич в «Златоустовской энциклопедии»
  4. Шагинян М. С. Билет по истории. М., 1938. С. 28.
  5. Ульянова О. Д. Родной Ленин (Владимир Ильич и его семья). — М.: ИТРК. — 2002. — С. 19—20. — ISBN 5-88010-144-4.
  6. [1] Вековая тайна вождя. Архивные материалы по делу Ленина, комментарии Д. Муратова и Д. Быкова. Новая газета
  7. Штейн М. Г. Ульяновы и Ленины : Семейные тайны. СПб.: Изд. дом «Нева», 2004. С. 101.
  8. Метрическая книга Казанской церкви с. Черемышево за 1863 г. (НАРТ Ф. 4, о. 153, д. 146, л. 243об-244).
  9. Похоронена 14 июля 1916 г. (ЦГИА СПб. Ф. 19.— Оп. 127.— Д. 3269.— Л. 143; ЦГИА СПб. Ф. 643.— Оп. 1.— Д. 51.— Л. 180).
  10. «284402 СССР 1985. Репьев. Мария Александровна Ульянова. 150-летие. Ульяновск»։ meshok.net (ռուսերեն)։ Վերցված է 2020-10-07 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Любящий тебя В. Ульянов. Письма В. И. Ленина матери. — 4-е изд. — М.: Молодая гвардия, 1978. — 288 с.
  • Ульянова-Елизарова А. И. О В. И. Ленине и семье Ульяновых: Воспоминания, очерки, письма, ст. — М.: Политиздат, 1988. — 415 с. — ISBN 5-250-00169-6
  • Ульянов Д. И. Очерки разных лет: Воспоминания, переписка, ст. — 2-е изд., доп. — М.: Политиздат, 1984. — 335 с.
  • Ульянова М. И. О Владимире Ильиче Ленине и семье Ульяновых: Воспоминания. Очерки. Письма. — 2-е изд., доп. — М.: Политиздат, 1989. — 384 с. — ISBN 5-250-00661-2
  • БД Амбургера на немецких уроженцев http://88.217.241.77/amburger/index.php?id=9215(չաշխատող հղում)
  • Адрес-календарь Российской империи на 1845 часть 1 стр 258
  • Справочная книга Казанской губ на 1896 с 12
  • Osteuropa 20, 1970
  • Канивец, Владимир Васильевич Ульяновы, 1967

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]