Jump to content

Մարիա Կոնոպնիցկա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մարիա Կոնոպնիցկա
լեհ.՝ Maria Konopnicka
Ծնվել էմայիսի 23, 1842(1842-05-23)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՍուվալկի, Augustów Governorate, Լեհական թագավորություն, Ռուսական կայսրություն[4][5]
Վախճանվել էհոկտեմբերի 8, 1910(1910-10-08)[1][2][3][…] (68 տարեկան)
Վախճանի վայրԼվով, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[4][5]
ԳերեզմանԼիչակիվ գերեզմանատուն[6]
Գրական անունJan Sawa
Մասնագիտությունարձակագիր, բանաստեղծ, հրապարակախոս
Լեզուլեհերեն
Ազգությունլեհ
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Ուշագրավ աշխատանքներMendel Gdański?, Pan Balcer w Brazylii?, Rota? և O krasnoludkach i sierotce Marysi?
Համատեղ ապրողMaria Dulębianka?
Изображение автографа
Մարիա Կոնոպնիցկա Վիքիդարանում
 Maria Konopnicka Վիքիպահեստում
Կոնոպնիցկայի նախկին կալվածքը, այժմ` թանգարան Զարնովիեց քաղաքում
Կոնոպնիցկային նվիրված հուշարձան Սաքսոն պարտեզում` Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայում

Մարիա Կոնոպնիցկա (լեհ.՝ Maria Konopnicka, մայիսի 23, 1842(1842-05-23)[1][2][3][…], Սուվալկի, Augustów Governorate, Լեհական թագավորություն, Ռուսական կայսրություն[4][5] - հոկտեմբերի 8, 1910(1910-10-08)[1][2][3][…], Լվով, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[4][5]), լեհ արձակագիր, բանաստեղծուհի, հրապարակախոս։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1842 թվականի մայիսի 23-ին Սուվալկի քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Ժոզեֆ Վոլնսովսկին, իրավաբան է եղել։ Կոնոպնիցկան ստացել է տնային կրթություն։

Այնուհետև մեկ տարի (1855-1856 թվականներ) սովորել է գիշերօթիկ դպրոցում։ Նա իր առաջին քայլը որպես գրող կատարել է 1862 թվականին «Ձմռան առավոտյան» (W zimowy poranek) ստեղծագործությամբ։ Կոնոպնիցկան հայտնություն է ձեռք բերել «Սարերում» (W górach) ստեղծագործությամբ, որը հրատարակվել է 1876 թվականին։

Ամուսնացել է 1862 թվականին՝ վաղ տարիքում, իրենից 12 տարի մեծ Ջարոսլոու Կոնոպնիցկիի հետ։ Նրանք ունեցան 6 երեխաներ, սակայն նրանց ամուսնությունը հաջողված չէր, քանի որ Կոնոպնիցկայի ամուսինը չէր ընդունում բանաստեղծի կարիերան։

Ընկերներից մեկին ուղղված նամակում իրեն նկարագրել է, որպես «ընտանիք չունեցող», և «վանդակում փակված թռչուն»։ Այսպիսով հեռացավ իր ամուսնուց և գնաց Ուրսու՝ շարունակելու բանաստեղծի կարիերան։ Սակայն այդ բաժանումը օրենքով չէր, և նա իր հետ տանում էր իր երեխաներին։ Նա տեղափոխվեց Ուորսոու 1878 թվականին, սակայն 1890-1903 թվականներին նա ապրել է արտասահմանում։ Նա նաև շրջագայել է Եվրոպայով։ Նրա առաջին ճամփորդությունը եղել է դեպի Իտալիա, 1883 թվականին։

Նրա կյանքը բնութագրվել է որպես մրրիկ, արտամուսնական ռոմանսներ, մտավոր հիվանդություններ և մարդկային կորուստներ ընտանիքում և այլն։

1880 թվականների նրա գործերը մեծ ճանաչում գտան Լեհաստանում։ 1884 թվականից նա սկսել է գրել մանկական գրականություն։

Կոնոպնիցկան մահացել է 1910 թվականին Ուկրաինայի Լվով քաղաքում հոկտեմբերի 8-ին։

Ստեղծագործություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոնոպնիցկայի ստեղծագործության հիմնական թեման, որ գյուղական ու քաղաքային չքավորության կյանքն է, ի հայտ է եկել դեռևս բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուում։ Պրոլետարիատի կյանքին, լեհական ազգային-ազատագրական պայքարի պատմությանն են նվիրված «Ճանապարհին» (1893 թվական), «Նովելներ» (1897 թվական), «Նորմանդական ափին» (1904 թվական) պատմվածքների ժողովածուները, լեհ գյուղացի վտարանդիների ճակատագրին՝ «Պան Բալցերը Բրազիլիայում» (հրատարակվել է 1910 թվականին) պոեմը։

Մարիան լեհական ռեալիստական գրականության խոշոր վարպետ է։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 1 2 3 4 Krzyzanowski J. R. Encyclopædia Britannica
  3. 1 2 3 4 FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
  4. 1 2 3 4 Конопницкая Мария // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 1 2 3 4 Blumesberger S. Handbuch der österreichischen Kinder- und Jugendbuchautorinnen (գերմ.) — 2014. — Vol. 1. — S. 594—595. — ISBN 978-3-205-78552-1
  6. ↑ Криса Л. Личаківський некрополь (укр.) — 2006. — P. 119. — ISBN 978-966-8955-00-6

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Jan Baculewski, Śladami życia i twórczości Marii Konopnickiej, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa, 1966
  • Grażyna Borkowska, Małgorzata Czermińska, Ursula Phillips, Pisarki polskie od średniowiecza do współczesności, Gdańsk, 2000, ISBN 83-87316-74-1.
  • Alina Brodzka, Maria Konopnicka, „Wiedza Powszechna”, Warszawa, 1975
  • Konopnicka wśród jej współczesnych: szkice historycznoliterackie, „Czytelnik”, Warszawa, 1976
  • Krzysztof Tomasik, Homobiografie. Pisarki i pisarze polscy XIX i XX wieku, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2008, ISBN 978-83-61006-20-6.
  • Jan Baculewski. Konopnicka z Wasiłowskich Maria Stanisława / Polski Słownik Biograficzny.— Wrocław — Warszawa — Kraków, 1967.— tom ХІІІ/4, zeszyt 59.— S. 576-81
Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարիա Կոնոպնիցկա» հոդվածին։
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարիա Կոնոպնիցկա» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 573)։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Մարիա_Կոնոպնիցկա&oldid=10549629» էջից