Jump to content

Մարդ հորից

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մարդ հորից
Ծնվել էանհայտ[1][2][3][…]
Ծննդավայրանհայտ[3][1][2][…]
Մահացել էմոտ հուլիս 2022[4]
Մահվան վայրԱմազոնի խոնավ անտառներ
Քաղաքացիություն Բրազիլիա
Մասնագիտությունանհայտ

Մարդը հորից (անգլ. ՝ Man of the Hole), որը նաև հայտնի է որպես հնդկացին փոսից (պորտ. ՝ índio do buraco), ենթադրաբար 1960-ականներից 2022 թվականի հուլիս)։ Հնդկացիական ոչ կոնտակտային ժողովուրդներից մեկի ներկայացուցիչ, մոտավորապես 1996 թվականից ի վեր, որը լիովին մենակ էր ապրում Բրազիլիայի Ռոնդոնիա նահանգի Ամազոնյան խոնավ անտառներում: Նրա իրական անունը, մայրենի լեզուն և էթնիկ պատկանելությունը անհայտ են մնացել[5]։

Տղամարդու իրական անունն անհայտ է[6]։ Նա իր մականունը ստացել է, քանի որ յուրաքանչյուր ժամանակավոր ճամբարում, որտեղից նա հեռանում էր, հետազոտողները խրճիթների ներսում խորը նեղ փոսեր էին գտնում։ Կային վարկածներ, որ այդ փոսերը որոշակի ծիսական նշանակություն ունեին, սակայն դրանց իրական նպատակը դեռևս անհայտ է գիտությանը[7][8][9]։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հնդկացուն առաջին անգամ տեսել են 1996 թվականին, որի մասին հայտնի է դարձել Բրազիլիայի հնդկացիների ազգային հիմնադրամում։[10][11] Ենթադրվում է, որ նրա ցեղի մնացած մասը սպանվել է 1980-ականներին և 1990-ականներին ռանչորների և փայտահատների հետ մի շարք բախումների ժամանակ։[10]

Այդ պահից սկսած մասնագետները ակտիվորեն հսկում էին տղամարդու կյանքը, ով չէր ցանկանում որևէ շփման մեջ մտնել նրանց հետ (նա նույնիսկ աղեղով կրակել էր մեկ մասնագետի վրա) և կանխում էր նրա հողերը դրսից ներխուժելու ցանկացած փորձ։ Նրա բնակավայրի անտառային տարածքը 2007 թվականին հայտարարվել է պահպանվող տարածք՝ զբաղեցնելով 8070 հեկտար տարածք, քանի որ անասնապահական ագարակները ավելի ու ավելի էին մոտենում նրա հողերին։[12][13]Չնայած դրան, 2009 թվականին հարձակման են հորից դուրս եկած մարդը հարձակման ենթարկվեց զինված ագարակատերերի կողմից, ովքեր ցանկանում էին զավթել նրա հողը, բայց նրան հաջողվեց գոյատևել։[14]

Դրանից հետո նա չի հանդիպել այլ մարդկանց, բայց իմացել է, որ գտնվում է օտարների հսկողության տակ, քանի որ երբեմն նրան տարբեր նվերներ էին թողնում։[15] Նա զբաղվում էր որսորդությամբ և հավաքմամբ, ինչպես նաև եգիպտացորեն և պապայա էր աճեցնում։[10]

2018 թվականին հետազոտողները առցանց տեսանյութ հրապարակեցին «Մարդը հորից» կյանքի մասին՝ Բրազիլիայի անհաղորդ ժողովուրդներին սպառնացող սպառնալիքների մասին համաշխարհային իրազեկվածությունը բարձրացնելու համար։[16][17]

2022 թվականի օգոստոսի 23-ին նրան մահացած են գտել իր խրճիթի մոտ գտնվող գամակում։[18] Մասնագետների գնահատականներով ՝ մահը վրա է հասել հուլիսին, մահվան պահին տղամարդը մոտ 60 տարեկան էր։[19] Հնդիկի մարմինը ուղարկվել է Բրազիլիայի Դատաբժշկական գիտությունների ազգային ինստիտուտ՝ դիահերձման համար։[20]Օգոստոսի 27-ին բնիկների հարցերով փորձագետ Մարսելո Դոս Սանտուսը հայտարարել է, որ այդ մարդուն պետք է թաղեն այն նույն վայրում, որտեղ նա ապրել եւ մահացել է, ինչպես նաեւ կոչ է արել երկրի իշխանություններին մարդու մահվան վայրում հուշահամալիր կառուցել, իսկ նրա տարածքը պահպանել որպես պահպանվող տարածք: Տեղաբնիկների իրավունքների պաշտպանության հասարակական խմբերի ներկայացուցիչներն ավելի ուշ հանդես են եկել այս նախաձեռնությանն աջակցելու օգտին։[21]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 The GuardianUnited Kingdom, London: Guardian News and Media Ltd., 1821. — ed. size: 161152 — ISSN 0261-3077
  2. 1 2 Live Science — 2004.
  3. 1 2 National Geographic Society (U.S.) National GeographicWashington: National Geographic Society, 1888. — ISSN 0027-9358; 1044-6613; 1931-1524; 1939-9235
  4. https://www.bbc.com/news/world-latin-america-62712318
  5. «В Бразилии умер последний индеец племени, не сталкивавшегося с цивилизацией». РИА Новости (ռուսերեն). 2022 թ․ օգոստոսի 29. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  6. «Самый одинокий в мире человек живёт в Бразилии». Mir24 (ռուսերեն). 2018 թ․ օգոստոսի 2. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  7. Aliki Kraterou (2022 թ․ օգոստոսի 28). «Pic shows last Amazon tribe survivor who's died after living alone in jungle». The Sun (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  8. Scott, Wallace (2018 թ․ օգոստոսի 31). «Why Revealing Uncontacted Tribes May Help Save Them». National Geographic. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 2-ին.
  9. «В джунглях Амазонии нашли «самого одинокого человека в мире»». Известия (ռուսերեն). 2018 թ․ հուլիսի 21. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  10. 1 2 3 Vicky Baker (2018 թ․ հուլիսի 20). «Last survivor: The story of the 'world's loneliest man'». BBC News (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  11. Артур Лапсаков (2022 թ․ օգոստոսի 29). «В Бразилии после 26 лет одиночества умер индеец по прозвищу Человек из дыры». Life.ru (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  12. Phillips, Dom (2018 թ․ հուլիսի 19). «Footage of sole survivor of Amazon tribe emerges». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). 0261-3077. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 12-ին. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 2-ին.
  13. Reel, Monte (2010 թ․ օգոստոսի 20). «The Most Isolated Man on the Planet». Slate. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 30-ին.
  14. «'Man in the Hole', lone survivor of Amazon tribe massacre, escapes ranchers' bullets». Amazon Rainforest News (անգլերեն). 2009 թ․ դեկտեմբերի 11. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ մարտի 18. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ bot: original URL status unknown (link)
  15. James Rogers (2018 թ․ հուլիսի 23). «Amazing Amazon sighting: 'World's loneliest man' spotted in remarkable video footage». Fox News (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  16. Алена Кострица (2018 թ․ հուլիսի 22). «В джунглях Амазонии сняли видео с «самым одиноким человеком» на планете». inform-ua.info (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  17. «Защитники индейцев сняли в Бразилии на видео «самого одинокого человека на Земле»». RTVI (ռուսերեն). 2018 թ․ հուլիսի 20. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  18. Ярослав Гронский (2022 թ․ օգոստոսի 29). «В джунглях Амазонки после 26 лет изоляции умер Человек из дыры». РБК Life (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  19. «'Man of the Hole': Last of his tribe dies in Brazil». BBC News. 2022 թ․ օգոստոսի 29. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 1-ին.
  20. «В Бразилии умер Человек из дыры — последний представитель не контактировавшего с цивилизацией племени индейцев». Росбалт (ռուսերեն). 2022 թ․ օգոստոսի 29. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  21. Rubens Valente (2022 թ․ օգոստոսի 27). «Símbolo da resistência dos indígenas isolados no país, "índio do buraco" é achado morto». Agência Pública[en] (պորտուգալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 27-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 29-ին.