Jump to content

Մարգարիտ Հենրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մարգարիտ Հենրի
Ծնվել էապրիլի 13, 1902(1902-04-13)[1][2]
ԾննդավայրՄիլուոքի, Վիսկոնսին, ԱՄՆ[3]
Մահացել էնոյեմբերի 26, 1997(1997-11-26)[1][2] (95 տարեկան)
Մահվան վայրՍան Դիեգո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն ԱՄՆ
ԿրթությունՎիսկոնսին-Միլուոկի համալսարան և Wisconsin State College of Milwaukee?
ԵրկերMisty of Chincoteague?, King of the Wind? և Brighty of the Grand Canyon?
Մասնագիտությունգրող, վիպասան և մանկագիր
Պարգևներ և
մրցանակներ

Մարգարիտ Հենրի (անգլ.՝ Marguerite Henry, ապրիլի 13, 1902(1902-04-13)[1][2], Միլուոքի, Վիսկոնսին, ԱՄՆ[3] - նոյեմբերի 26, 1997(1997-11-26)[1][2], Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), մանկական գրքերի ամերիկացի հեղինակ։ Գրել է հիսունինը գիրք՝ ձիերի և այլ կենդանիների մասին իրական պատմությունների հիման վրա։ Նա ստացել է Նյուբերի մեդալ «Քամու արքա» գործի համար․ 1948 թվականին գրված ձիերի մասին պատմող գիրք։ Նա նաև երկրորդ տեղն է զբաղեցրել ևս երկու գրքի համար[5]: Վերջիններից մեկը՝ «Շինկոթիգի մառախուղը» (1947), հիմք է հանդիսացել մի քանի նման վերնագրերի և 1961 թվականի «Մառախուղ» ֆիլմի համար:

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարգարիտ Հենրին ծնվել է Լուի և Աննա Բրեյթաուպների ընտանիքում, Վիսկոնսին նահանգի Միլուոքի քաղաքում[6][7]։ Նա հինգ երեխաներից կրտսերն էր: Հենրին վեց տարեկանում հիվանդացել է ռևմատիկ տենդով, ինչը նրան անկողնուն գամված է պահել մինչև տասներկու տարեկանը։ Նա չէր կարողացել դպրոց հաճախել մյուս երեխաների հետ իր թույլ վիճակի և հիվանդությունը մյուս մարդկանց տարածելու վախից։ Ներսում փակված մնալով, նա բացահայտել է ընթերցանության հաճույքը։ Կենդանիների հանդեպ սերը սկսվել է դեռ մանկուց։ Շուտով նա նաև բացահայտել է գրելու հանդեպ իր սերը, երբ Սուրբ Ծնունդին ծնողները նրան գրասեղան են նվիրել: Հենրին ավելի ուշ ասել է. «Վերջապես ես ունեի իմ սեփական աշխարհը՝ գրելու աշխարհը, և շուտով այն կբնակեցվի իմ երևակայության բոլոր արարածներով»[8]։

Հենրին վաճառել է իր առաջին պատմվածքը 11 տարեկանում։ The Delineator-ը (հանրահայտ կանացի ամսագիր) դիմել էր երեխաներին չորս եղանակների մասին հոդվածներ գրելու համար, և նրան վճարել են 12 դոլար (այժմ մոտ 250 դոլար) «Պահմտոցի Աշնանային» ֆիլմի համար[9]։ Նա հաճախ գրել է կենդանիների մասին, այդ թվում շների, կատուների, թռչունների, աղվեսների և ջորիների, բայց հիմնականում նրա պատմությունները կենտրոնացած էին ձիերի վրա:

Սովորել է Միլուոքի նահանգի ուսուցիչների քոլեջում[10]: Ավարտելուց հետո նա ընտանիքի հետ մեկնել է Վիսկոնսինի Նորթ Վուդս և հանդիպել է Շեբոյգանից շրջիկ վաճառող Սիդնի Քրոքեր Հենրիին: 1923 թվականի մայիսի 5-ին Հենրին Միլուոքիում ամուսնացել է Սիդնի Հենրիի հետ[6]։ Զույգը տեղափոխվել է Չիկագոյի հյուսիսային հատված, որտեղ Հենրին սկսել է իր գրական կարիերան՝ գրելով ամսագրերի համար[11]։ Իրենց ամուսնության 64 տարիների ընթացքում նրանք երեխաներ չեն ունեցել, փոխարենը ունեցել են բազմաթիվ ընտանի կենդանիներ, որոնք ոգեշնչել են Հենրիին որոշ պատմություններ գրելու համար: Նրանք ապրել են Իլինոյս նահանգի Ուեյն քաղաքում:

1945 թվականին Հենրին 20-ամյա համագործակցություն է սկսել նկարիչ Ուեսլի Դենիսի հետ։ «Ես հենց նոր էի ավարտել «Ջասթին Մորգանը ձի ուներ» վեպը գրելը,- հիշում է նա,- և ցանկանում էի, որ աշխարհի լավագույն նկարիչը նկարազարդեր այն: Այսպիսով, ես գնացի գրադարան, ուսումնասիրեցի ձիու մասին գրքերը և անմիջապես սիրահարվեցի Ուիլ Ջեյմսի և Ուեսլի Դենիսի ստեղծագործությանը։ Երբ իմացա, որ Ուիլ Ջեյմսը մահացել է, ես ուղարկեցի իմ ձեռագիրը Ուեսլի Դենիսին[12]։ Հենրին և Դենիսն ի վերջո համագործակցել են մոտ 20 գրքերի ստեղծման ժամանակ։

«Շինկոթիգի մառախուղը» լույս է տեսել 1947 թվականին և մեծ հաջողություն է ունեցել: 1961 թվականին այն ադապտացվել է ֆիլմի համար, ինչպես նաև «Ջասթին Մորգանը ձի ուներ» (1972թ․) և Գրանդ կիրճի լուսավորությունը (1967թ․): 1977 թվականին «Սան Դոմինգո, Մեդիսին հեթ հովատակը» ադապտացվել է հեռուստատեսության համար որպես «Փիթեր Լանդի և Մեդիսին հեթ հովատակ»։

Հենրիի վերջին գիրքը 1996 թվականի սեպտեմբերին 94 տարեկան հասակում հրատարակած «Սոուդասթ հովիտի արևի մուգ շողը» 93 էջանոց վեպն էր։ Կիրկուս ռիվյուն այն անվանել է «Վինտաժ Հենրի[13]։

Նա մահացել է 1997 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ Կալիֆորնիայի Ռանչո Սանտա Ֆեի իր տանը, բազմաթիվ կաթվածներ ստանալուց հետո[14]։

Ժառանգություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Շինկոթիգի մառախուղը» ներկայացնում է Ասսատոգ կղզու ձիերի ամենամյա Պոնի պեննինգը․ երկօրյա հավաք, լող և աճուրդ, որ Հենրին գնացել էր «տեսնելու» իր հուսադրող խմբագիր Մերի Էլիս Ջոնսի պատվերով[15]։ Նա ստեղծել է մառախուղի հետ կապված մի քանի վերնագրեր, ներառյալ ևս երկու մանկական վեպեր՝ «Ծովային աստղ», «Շինկոթիգի որբ» (1949թ․) և «Փոթորիկ, մառախուղի քուռակը» (1963թ․), որոնք նկարազարդել է Դենիսը: Իր գոյության ընթացքում Պոնի Պենինգն ունեցել է մոտ 25,000 այցելու[15], և նրանց թիվը տասը տարի անց հասել է 40-ից 50,000-ի, ըստ տեղական հաշվարկների[16]։ 2023 թվականին Շինկոթիգի թանգարանը նվիրատվություններ է հավաքել՝ Բիբի Ռենչը գնելու համար, որտեղ Միսթին ծնվել է 1946 թվականին:

Հենրիի աշխատությունները պահվում են Մինեսոտայի համալսարանի Էլմեր Անդերսեն գրադարանի Մարգարիտ Հենրի հավաքածուի մեջ: Այս ընդարձակ հավաքածուն պարունակում է 1942-1996 թվականներին հրատարակված վերնագրերի ստեղծման համար նյութեր, ինչպես նաև նյութեր չհրապարակված աշխատանքներից, նամակագրությունից, հետազոտական գրառումներից և մրցանակներից:

Մրցանակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1949 թվականին Հենրին արժանացել է Ամերիկյան գրադարանային ասոցիացիայի Նյուբերիի ամենամյա մեդալին, որը ճանաչել է «Քամու թագավորը. Գոդոլֆին արաբի պատմությունը» գործը ամերիկյան մանկական գրականության մեջ որպես տարվա ամենաարժեքավոր ներդրում։ Նա երկրորդ տեղն է զբաղեցրել 1946 թվականին հրատարակված «Ջասթին Մորգանը ձի ուներ» և 1948 թվականին հրատարակված «Շինկոթիգի որբ» գործերի համար։ 1956 թվականին «Մեծ կիրճի լուսավորությունը» արժանացել է Ուիլյամ Ալեն Ուայթի մանկական գրքի մրցանակին[17]։ 1960 թվականին «Սև ոսկին» արժանացել է «Սեքուոյա գրքի մրցանակին»[18]։ 1961 թվականին «Գաուդենզիա Պալիոյի հպարտությունը» արժանացել է Կլարա Ինգրամ Հուդսոն մրցանակին մանկական գրականության ասպարեզում[19]։ «Շինկոթիգի մառախուղը» 1961 թվականին ընդգրկվել է Լյուիս Քերոլ մրցանակների ցանկում: 1967 թվականին «Մուսթանգ, Արևելքի վայրի ոգին» գործը արժանացել է Արևմտյան ժառանգություն մրցանակին մանկական գրականության համար և 1970 թվականին Սեքուոյա գրքի մրցանակին[18][20]։

Ստեղծագործություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Մարգարիտ Հենրի «Աունո և Տաունո»
  • Auno and Tauno: a Story of Finland, illus. Gladys Rourke Blackwood (1940)
  • Dilly Dally Sally, illus. Gladys Rourke Blackwood (1940)
  • Birds at Home, illus. Jacob Bates Abbott (1942)
  • Geraldine Belinda, illus. Gladys Rourke Blackwood (1942)
  • Their First Igloo On Baffin Island, illus. Gladys Rourke Blackwood (1943)
  • A Boy and a Dog, illus. Diana Thorne and Ottilie Foy (1944)
  • Justin Morgan Had a Horse, illus. Wesley Dennis (1945)
  • The Little Fellow, illus. Diana Thorne (1945)
  • Robert Fulton, Boy Craftsman, illus. Lawrence Dresser (1945)
  • Always Reddy, illus. Wesley Dennis (1947); also published as Shamrock Queen
  • Benjamin West and His Cat Grimalkin, by Henry and Wesley Dennis (1947) – about the artist Benjamin West, OCLC 300163
  • Misty of Chincoteague, illus. Wesley Dennis (1947)
  • King of the Wind: the Story of the Godolphin Arabian, illus. Wesley Dennis (1948)
  • Little-or-Nothing from Nottingham, illus. Wesley Dennis (1949)
  • Sea Star, Orphan of Chincoteague, illus. Wesley Dennis (1949)
  • Born To Trot, illus. Wesley Dennis (1950) – about the Standardbred line and specifically the mare Rosalind
  • Album of Horses, illus. Wesley Dennis (1951)
  • Brighty of the Grand Canyon, illus. Wesley Dennis (1953)
  • Justin Morgan Had a Horse (revised), illus. Wesley Dennis (1954)
  • Wagging Tails: Album of Dogs, illus. Wesley Dennis (1955)
  • Cinnabar, the One O'Clock Fox, illus. Wesley Dennis (1956)
  • Misty, the Wonder Pony, by Misty, Herself, illus. Clare McKinley (1956) – picture book
  • Black Gold, illus. Wesley Dennis (1957) – about the horse Black Gold
  • Muley-Ears, Nobody's Dog, illus. Wesley Dennis (1959)
  • Gaudenzia, Pride of the Palio, illus. Lynd Ward (1960); also published as The Wildest Horse Race in the World – featuring the Palio di Siena horserace
  • All About Horses, illus. drawings by Wesley Dennis and photos (1962)
  • Five O'Clock Charlie, illus. Wesley Dennis (1962)
  • Stormy, Misty's Foal, illus. Wesley Dennis (1963)
  • Portfolio of Horse Paintings, illus. Wesley Dennis, "with commentary by Marguerite Henry" (1964),
  • White Stallion of Lipizza, illus. Wesley Dennis (1964) – about the Vienna Spanish Riding School
  • Mustang, Wild Spirit of the West, illus. Robert Lougheed (1966)
  • Dear Readers and Riders (1969); also published as Dear Marguerite Henry
  • San Domingo, the Medicine Hat Stallion, illus. Robert Lougheed (1972); also published as Peter Lundy and the Medicine Hat Stallion (1977) and adapted for television under that title by Ed Friendly (1978) – set in Pony Express-era Wyoming,
  • Stories from Around the World, edited and with an introduction by Marguerite Henry (1974)[21]
  • The Little Fellow (revised), illus. Rich Rudish (1975)
  • A Pictorial Life Story of Misty, drawings by Wesley Dennis (1976)
  • One Man's Horse, illus. Wesley Dennis, "with famous paintings and prints by selected artists" (1977) – selections from Born to Trot (1950),
  • The Illustrated Marguerite Henry, illus. Wesley Dennis, Robert Lougheed, Lynd Ward, Rich Rudish (1980) – biographical material about these four of her illustrators, with selections from their work,
  • Our First Pony, illus. Rich Rudish (1984)
  • Misty's Twilight, illus. Karen Haus Grandpre (1992)
  • Album of Horses: a pop-up book, illus. Ezra N. Tucker (1993)
  • Brown Sunshine of Sawdust Valley, illus. Bonnie Shields (1996)
  • My Misty Diary, illus. Bill Farnsworth (1997)

Նկարազարդված աշխարհագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալբերտ Ուիթմանը և Չիկագոյի ընկերությունը 1940-ականներին հրատարակել են «Պատկերազարդ աշխարհագրություն» շարքը: Աշխարհի ազգերի և այլ տարածքների մասին ութ 28 էջանոց մանկական պատկերազարդ գրքերի չորս հավաքածուներ նկարազարդել է Կուրտ Ուիզեն: Հենրին գրել է առաջին և չորրորդ հավաքածուների տեքստերը[22]։ Գրադարանի առնվազն մեկ ցանկը գրանցել է «նախադպրոցական» լսարան[23]։ Կիրկուս ռիվյուն դիտարկում է չորրորդ շարքի համառոտ ժամանակակից դրական ակնարկում. «Երրորդ և չորրորդ դասարանցիները սա կհամարեն հաճելի միջոց՝ ընդլայնելու դպրոցական աշխարհագրության գիտելիքները»[24]։

First Series, 1941
  • Alaska in Story and Pictures
  • Argentina in Story and Pictures
  • Brazil in Story and Pictures
  • Canada in Story and Pictures
  • Chile in Story and Pictures
  • Mexico in Story and Pictures
  • Panama in Story and Pictures
  • West Indies in Story and Pictures
4-րդ շարք, 1946[25]
  • Australia in Story and Pictures[26]
  • Bahamas in Story and Pictures
  • Bermuda in Story and Pictures
  • British Honduras in Story and Pictures
  • Dominican Republic in Story and Pictures
  • Hawaii in Story and Pictures
  • New Zealand in Story and Pictures
  • Virgin Islands in Story and Pictures

Բեռնադին Բեյլին գրել է երկրորդ շարքը, 1942 թ-ին. Լոիս Դոնալդսոնը՝ երրորդը, 1944 թ.-ին[22]։ Վիրջինյան կղզիների հատորը համառոտ կերպով վերանայվել է The Quarterly Review of Biology-ի «Նոր կենսաբանական գրքեր» բաժնում։ Նկարազարդումներն առանձնահատուկ կերպով չեն գրավում գրախոսին, բայց տեքստը պետք է ծառայի երեխաներին ծանոթացնելու Միացյալ Նահանգների այս քիչ հայտնի ունեցվածքին»[27]։

Տես նաև

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 Babelio (ֆր.) — 2007.
  2. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #124640060 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
  4. 1 2 https://www.ala.org/awardsgrants/awards/15/all_years
  5. ↑ Newbery Medal and Honor Books, 1922–Present. Association for Library Service to Children (ALSC). American Library Association (ALA).
      "The John Newbery Medal". ALSC. ALA. Retrieved 2013-08-29.
  6. 1 2 "Marguerite Henry". Encyclopedia of World Biography. 2004.
  7. ↑ "Marguerite Henry, 95, Author Of the 'Chincoteague' Series". Wolfgang Saxon. The New York Times. November 29, 1997. Page A13.
  8. ↑ Marguerite Henry, Dear Readers and Riders, Rand McNally, 1969, p. 200.
  9. ↑ "Marguerite Henry". Misty of Chincoteague Foundation. Retrieved 2015-01-26.
  10. ↑ Newbery Medal Books: 1922–1955, eds. Bertha Mahony Miller, Elinor Whitney Field, Horn Book, 1955, LOC 55-13968, p. 322.
  11. ↑ Friedland, Susan (2023). Marguerite, Misty and Me: A Horse Lover's Hunt for the Hidden History of Marguerite Henry and Her Chincoteague Pony (English). Chicago: Saddle Seeks Horse Press. էջեր 33–34.{{cite book}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  12. ↑ Marguerite Henry, Dear Readers and Riders, New York: Rand McNally & Company, 1969, p. 207.
  13. ↑ "Brown Sunshine of Sawdust Valley". Kirkus Reviews. Retrieved 2015-02-16.
  14. ↑ Mooar, Brian. " Misty' Author Marguerite Henry Dies at Age 95". The Washington Post. November 27, 1997. Page C7. Quote: "died Nov. 26 at her home in Rancho Santa Fe".
      Lead paragraphs at HighBeam Research (highbeam.com); full text available by subscription.
  15. 1 2 "Marguerite Henry's Legacy".
  16. ↑ Chincoteague Beachcomber. "Pony Penning Wed., Thurs.", July 25, 2008, p. 2.
  17. ↑ "William Allen White Children's Book Award: Past Winners" Արխիվացված 2010-05-28 Wayback Machine. Emporia State University (emporia.edu).
  18. 1 2 «Children's Sequoyah Winners». Oklahoma Library Association. Վերցված է 2015 թ․ հունվարի 31-ին.
  19. ↑ "Award Winners from Prior Years" Արխիվացված 2019-01-20 Wayback Machine. The Society of Midland Authors.
  20. ↑ "Western Heritage Award Winners" (database interface). National Cowboy Museum.
  21. ↑ Catalog of Copyright Entries. Third Series: 1974: July-December. Copyright Office, Library of Congress, 1976. 1976. էջ 5161.
  22. 1 2 "Search results for 'Pictured Geography Kurt Wiese' ". WorldCat. Retrieved 2015-01-30.   Whitman, Wiese, and Bailey also produced a long series of U.S. state picture books entitled Picture book of Alabama and so on. See items 7 to 46 in this listing.
  23. ↑ "The Bahamas in story and pictures" OCLC 1666590. WorldCat. Retrieved 2015-01-30.
  24. ↑ "Pictured Geography Series". Kirkus Reviews. Undated reprint. Retrieved 2015-02-14.
  25. ↑ Catalog of Copyright Entries. New Series: 1946. Copyright Office, Library of Congress. 1947. pp. 301–02. Google e-Book retrieved 2015-01-26.
  26. ↑ "Kurt Wiese and the Kangaroo: A Fortunate Internment Story". Irmtraud Petersson. Overland 126 (1992). pp. 50–53. Reprint at Academia.edu retrieved 2015-01-26.
  27. ↑ «[Review]». The Quarterly Review of Biology. The University of Chicago Press. 23 (3): 283. 1948 թ․ սեպտեմբեր. doi:10.1086/396576. JSTOR 2810799. Retrieved 2015-01-30 .
Մեջբերումներ

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ֆիլմի ադապտացիաներ
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Մարգարիտ_Հենրի&oldid=10549409» էջից