Մարգարիտա Տուտուլանի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարգարիտա Տուտուլանի
Margarita-tutulani-heroine.jpg
Ծնվել է1925
ԾննդավայրԲերատ, Ալբանիա
Մահացել էհուլիսի 6, 1943(1943-07-06)
Մահվան վայրԳոզե, Ալբանիա
ՔաղաքացիությունFlag of Albania.svg Ալբանիա
Ազգությունալբանացի
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ և Դիմադրության մարտիկ
Քաղաքական կուսակցությունԱլբանիայի աշխատանքային կուսակցություն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Hero of Albania?
ԱնդամությունԱզգային ազատագրական շարժում

Մարգարիտա Տուտուլանի (1925, Բերատ, Ալբանիա - հուլիսի 6, 1943(1943-07-06), Գոզե, Ալբանիա), հակաֆաշիստ, Երկրորդ համաշխարահային պատերազմի ժամանակ Ալբանիայի հերոս: Նրա դաժան մահը շատերին է ոգեշնչել միանալու ֆաշիզմի դեմ Ալբանիայի դիմադրության պայքարին:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարգարիտա Տուտուլանին ծնվել է 1925 թվականին Բերատում[1]: Նրա պապիկը եղել է 1912 թվականին Ալբանիայի անկախության հռչակագիրը երգողներից մեկը, իսկ հայրը եղել է Ալբանիայի խորհրդարանի անդամ[2]: Տուտուլանին Տիրանայում սովորել է Մայր թագուհու անվան մանկավարժական ինստիտուտում[1]:

Երբ 1939 թվականի ապրիլին Իտալիան ներխուժեց Ալբանիա, Տուտուլանին տեղափոխվեց Բերատ, որտեղ իր ընտանիքի հետ միասին իրենց բողոքն արտահայտեցին երկրում իտալական գերակայության դեմ[1]: 1942 թվականին Տուտուլանին միացավ Կոմունիստական կուսակցությանը[1]: 1942 թվականի նոյեմբերի 28-ին նա Բերատում կազմակերպում էր բողոքի հակաֆաշիստական ցույցեր՝ ներգրավելով հազարավոր մարդկանց[3]: Նոյեմբերից հետո նա ֆաշիստական կառավարության կողմից հետախուզման մեջ էր գտնվում[3]:

1943 թվականի հուլիսի 4-ին Մարգարիտա Տուտուլանին եղբոր՝ Քրիստաք Տուտուլանիի հետ Բերատում ձերբակալվում է[2]: Ձերբակալումից հետո նրանք բանտում խոշտանգումների են ենթարկվում[1], այնուհետև նրանց տեղափոխում են բանտից և 1943 թվականի հուլիսի 6-ին Գոզեի մոտ գնդակահարում[1][2]:

Տուտուլանիների մահը ցնցել էր Բերատ քաղաքը[2]: Մարգարիտա Տուտուլանիի «աղավաղված մարմնի լուսանկարը» պտտեցնում էին ամբողջ քաղաքում, և նրա մահը ոգեշնչեց մարդկանց միանալու ֆաշիստական կառավարության դեմ դիմադրությանը[1]:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տուտուլանիի արձանը տեղադրված է Ալբանիայի ազգային նահատակաց գերեզմանատանը[4]: Տուտուլանին գրել է բանաստեղծություններ, հուշեր, էսսեներ, որոնք գտնվում են Տուտուլանի ընտանիքի արխիվում[3]: Լեզվաբան Բերատացի Վեքսի Բուհարաջան Տուտուլանիի մահից 10 օր հետո նրա պատվին գրել է «Մարգարիտա» բանաստեղծությունը[2]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Elsie Robert (2012)։ A Biographical Dictionary of Albanian History։ New York: I.B. Tauris & Co. Ltd.։ էջ 452։ ISBN 9781780764313 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 «In Memoriam/ Margarita Dhe Kristaq Tutulani»։ Lajme.gen.al (Albanian)։ 6 July 2010։ Վերցված է 18 April 2017 
  3. 3,0 3,1 3,2 «Si u ekzekutuan në sy të njëri-tjetrit motër e vëlla»։ Gazeta Dita (Albanian)։ 7 July 2014։ Վերցված է 18 April 2017 
  4. Gloyer Gillian (2015)։ Albania (5th ed.)։ Bradt Travel Guides Ltd, UK։ էջեր 82–83։ ISBN 9781841628554