Մարգարեթ Բուրք-Ուայթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարգարեթ Բուրք-Ուայթ
անգլ.՝ Margaret Bourke-White
Դիմանկար
Ծնվել էհունիսի 14, 1904(1904-06-14)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԲրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Մահացել էօգոստոսի 27, 1971(1971-08-27)[1][2][3][…] (67 տարեկան)
Մահվան վայրՍթենֆորդ, Ֆեյրֆիլդ շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ[4]
ԿրթությունՄիչիգանի համալսարան, Կոռնելի համալսարան, Պերդյու համալսարան, Կոլումբիայի համալսարան և Քեյզի արևմտյան ռեզերվային համալսարան
Մասնագիտությունլուսանկարիչ, պատերազմի լուսանկարիչ, ֆոտոլրագրող և լրագրող
ԱմուսինԷրսկին Կոլդուել
Պարգևներ և
մրցանակներ
Կանանց փառքի ազգային սրահ[5] և Կոնեկտիկուտի կանանց փառքի սրահ
Ստորագրություն
Margaret Bourke-White's signature.jpeg
Margaret Bourke-White Վիքիպահեստում

Մարգարեթ Բուրք-Ուայթ (անգլ. Margaret Bourke-White, հունիսի 14, 1904(1904-06-14)[1][2][3][…], Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - օգոստոսի 27, 1971(1971-08-27)[1][2][3][…], Սթենֆորդ, Ֆեյրֆիլդ շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ) ամերիկացի լուսանկարիչ և ֆոտոլրագրող։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանկություն և պատանեկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարգարեթ Բուրք-Ուայթը ծնվել է Բրոնքսում (Նյու Յորք, ԱՄՆ) բնագետ և ինժեներ Ժոզեֆ Ուայթի և տնային տնտեսուհի Մինի Բերկի ընտանիքում: Նա իր երիտասարդությունն անց է կացրել Բաունդ Բրուքում (Նյու Ջերսի):

1922 թվականին Բուրկ-Ուայթը ընդունվել է Կոլումբիայի համալսարան և ուսումնասիրել հերպետոլոգիա: Այդ ժամանակահատվածում նա հետաքրքվել է լուսանկարչությամբ։ 1925 թվականին Բուրկ-Ուայթը ամուսնացել է Էվերեթ Չեփմանի հետ: Այնուհետև նա փոխել է մի քանի համալսարան և, վերջապես, 1927 թվականին ավարտել Քորնելի համալսարանը: Մեկ տարի անց նա տեղափոխվել է Քլիվլենդ (Օհայո), որտեղ էլ անցել է աշխատանքի՝ որպես արդյունաբերական լուսանկարիչ Օթիս Ստիլ ընկերությունում (անգլ.՝ Otis Steel Company):

Ֆոտոլրագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1929 թվականին Բուրք-Ուայթը դառնում է Fortune ամսագրի խմբագիր: 1930 թվականին նա դառնում է առաջին արևմտյան լուսանկարիչը, որն այցելել է ԽՍՀՄ-ի արդյունաբերական վայրեր: Ավելի ուշ Հենրի Լյուսը նրան հրավիրել է աշխատելու Լայֆ ամսագրում, որտեղ Բուրք-Ուայթը դարձել է առաջին կին ֆոտոլրագրողը:

1936 թվականի նոյեմբեր 23-ին Լայֆը հրատարակել է իր առաջին աշխատանքը` լուսանկարներ Ֆորտ Պեկի ամբարտակի կառուցումից: Շապիկի լուսանկարը հետագայում օգտագործվել է ամերիկյան փոստային նամականիշների վրա:

1939-1942 թվականներին Բուրք-Ուայթը ամուսնացել է Էրսկին Քալդուելի հետ, որի հետ նրանք հրատարակել են «Դու տեսել ես նրանց դեմքերը» գիրքը (en: You Have Seen Their Faces, 1937)՝ նվիրված ամերիկյան հարավում գտնվող մեծ ճգնաժամին:

1946 թվականին Մարգարեթը Լայֆ ամսագրի կողմից ուղարկվում է Հնդկաստան՝ փաստելու երկրի ազատության պայքարը։ Գանդիի լուսանկարում Բուրք-Ուայթը, շեշտը դնելով հնդկական անկախության խորհրդանիշ հանդիսացող պտտվող անիվի վրա, այն դնում է առաջին պլանում[6]:

1949 թվականի վերջին Լայֆ ամսագիրը մի քանի ամսով Մարգարեթին ուղարկում է Հարավային Աֆրիկա[6]: Այնտեղ՝ Յոհաննեսբուրգի մոտակայքում գտնվող հանքավայրում՝ 1500 մետր խորության վրա, Մարգարեթը լուսանկարում է ուժեղ տապից քրտինքով թրջված երկու տեղացի հանքափորների[6]։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ և հետպատերազմական տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարգարեթ Բուրք-Ուայթը դարձավ առաջին կին ռազմական լրագրողը և առաջին կինը, ում թույլատրվեց աշխատել ճակատում: 1941 թվականի մայիս-սեպտեմբեր ամիսներին նա այցելեց ԽՍՀՄ: Նրա մնալը համընկավ Գերմանիայի կողմից ոչ ագրեսիվ պայմանագրի խախտման հետ: Նա միակ արտասահմանցի լուսանկարիչն էր, որը Մոսկվայում էր Գերմանիայի հարձակման ժամանակ: Ավելի ուշ նա ամերիկյան զորքերին ուղեկցեց Հյուսիսային Աֆրիկա, ապա՝ Իտալիա և Գերմանիա:

1945 թվականի գարնանը Բուրկ-Ուայթը ԱՄՆ գեներալ Ջորջ Պատթոնին ուղեկցեց իր շրջագայությանը Գերմանիա: Նույն ժամանակահատվածում նա այցելեց Բուխենվալդի համակենտրոնացման ճամբար: Պատերազմից հետո Բուրք-Ուայթը հրատարակեց «Սիրելի հայրենիք, հանգիստ հանգստացիր» (անգլ.՝ Dear Fatherland, Rest Quietly) գիրքը, որում արտացոլեց այն, ինչ տեսել էր պատերազմի ընթացքում և անմիջապես հետո:

Աշխատանքին բնութագրական հատկանիշներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկզբում Մարգարեթը հստակեցնում էր ցանկացած իրադարձության օբյեկտիվ էությունը, առանձնացնում էր գլխավորը, իսկ հետո նկարահանում էր այնպես, որ յուրաքանչյուր անհատական ​​նկար ցույց տա իր վերաբերմունքն այս ամբողջ նյութի նկատմամբ: Նա ստեղծեց լրագրողական դինամիկ ֆոտոշարքեր, ավարտեց պատմություններ, որոնք փոխանցում էին նրա տեսողական տպավորությունները ոչ միայն անձի տեսքից, այլ նաև այն բանից, թե ինչ է նա ասում իրեն: Նա ջանում էր լուսանկարել իր հերոսների արտաքին միջավայրը և սոցիալական ֆոնը, նրանց աշխատանքը, կյանքը: Նա գիտեր նրանց արտաքին տեսքը, գիտեր, թե իրենք ինչ են ներկայացնում որպես անհատներ, և նկարի նկարահանման վայրկյանի այդ հատվածը կենդանի էր՝ հոյակապ բովանդակությամբ լցված: Նրանք, ովքեր մակերեսորեն էին նայում, արագորեն ճանաչում էին թեման, և նրանք, ովքեր ավելի խորաթափանց էին, տեսնում էին ավելի խորը իմաստ: Պատկերը փոխանցելու նրա եղանակը տարբեր մակարդակների հուզական արձագանքներ է առաջացնում, իսկ նրա շարադրությունները բարդ կոմպոզիցիաներ են, լրագրողական լուսանկարչության նոր փորձառություններ:

Հետագա կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարգարեթ Բուրք-Ուայթը լուսաբանեց Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև առկա հակամարտությունը։ Մուհամմեդ Ալի Ջիննայի և Մահաթմա Գանդիի բազմաթիվ լուսանկարների հեղինակ է[7]:

1950-ականներին Բուրք-Ուայթի մոտ ախտորոշվեց պարկինսոնի հիվանդություն: Այդ ժամանակ նա հիսուն տարեկան էր: Դրանից հետո նա ստիպված էր կրճատել աշխատանքի քանակը՝ պարբերաբար դիմելով ֆիզիոթերապիայի և վիրաբուժության՝ հիվանդության առաջընթացը դանդաղեցնելու համար[8]։

1963 թվականին նա հրատարակեց իր ինքնակենսագրությունը՝ «Սեփական դիմանկարը» (անգլ.՝ Portrait of Myself), որը դարձավ բեսթսելլեր: Այնուամենայնիվ, դրանից հետո, հիվանդության առաջընթացի պատճառով, նա ստիպված էր փաստացի փակվել Դերիենեյում գտնվող իր սեփական տանը: Մարգարեթ Բուրք-Ուայթը մահացավ 1971 թվականի օգոստոս 27-ին 67 տարեկան հասակում Քոնեքթիքութում:

Թանգարանների աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարգարեթ Բուրք-Ուայթի լուսանկարները պահվում են Բրուքլինի թանգարանում, Քլիվլենդի արվեստի թանգարանում, Ժամանակակից արվեստի թանգարանում և Կոնգրեսի գրադարանում[9]:

Բուրք-Ուայթի գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Դուք տեսել եք նրանց դեմքերը», You Have Seen Their Faces 1937, Էրսկին Կոլդուելի հետ
  • «Դանուբից հյուսիս», North of the Danube 1939, Էրսկին Կոլդուելի հետ
  • «Նկարներ Սուսաստաանյան պատերազմից»,Shooting the Russian War 1942
  • «Նրանք անվանում են Purple Heart Valle», They Called it Purple Heart Valley 1944
  • «Ազատության կեսին»,Halfway to Freedom 1949
  • «Սեփական դիմանկար»,Portrait of Myself 1963
  • «Հարազատ հայրենիք», Dear Fatherland 1946
  • «Պատերազմի համը» The Taste of War
  • «Մարգարեթ Բուրք-Ուայթի լուսանկարները» The Photographs of Margaret Bourke-White

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Siegel B. An eye on the world: Margaret Bourke-White, photographer. New York: F. Warne, 1980
  • Goldberg W. Margaret Bourke-White: a biography. New York: Harper & Row, 1986.
  • Kay Flavell M. You Have Seen Their Faces: Gisèle Freund, Walter Benjamin and Margaret Bourke-White as Headhunters of the Thirties. Berkeley: University of California Press, 1994

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Internet Movie Database — 1990.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Margaret Bourke-White
  4. https://www.moma.org/artists/712
  5. https://www.womenofthehall.org/inductee/margaret-bourkewhite/
  6. 6,0 6,1 6,2 Фотографии XX века. Музей Людвига в Кёльне / пер. с англ. А.А. Сосинова. — Издательство АТС, 2008. — ISBN 978-5-17-047116-4
  7. Sengupta, Somini, "Bearing Steady Witness To Partition’s Wounds, The NewYork Times, страницы E1, E7
  8. Margaret Bourke-White: Photographer Archived 2013-12-13 at the Wayback Machine. (անգլ.)
  9. Gallery M (անգլ.)