Մատուրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Մատուրի
ֆր.՝ Matoury[1]
Larivot.jpg
Կոորդինատներ: 4°51′2″ հս․ լ. 52°19′52″ ամ. ե. / 4.85056° հս․. լ. 52.33111° ավ. ե. / 4.85056; 52.33111
ԵրկիրՖրանսիա Ֆրանսիա
Մակերես137,19 կմ²
ԲԾՄ10 մետր
Բնակչություն32 427 մարդ (2015)[2]
Փոստային ինդեքսներ97351
Պաշտոնական կայքmairie-matoury.fr
##Մատուրի (Ֆրանսիա)
Red pog.png

Մատուրի (ֆր.՝ Matoury), կոմունա Ֆրանսիական Գվիանայում, Ֆրանսիայի անդրծովյան դեպարտամենտում, որը գտնվում է Կայեննայի մայրաքաղաքից ոչ հեռու։ Հիմնադրվել է 1656 թվականին։

Ռեմոր-Մոնժոլի կոմունայի հետ միասին մտնում է Կայեննա ագլոմերացիայի կազմում։ Կոմունայի տարածքում գտնվում է Ֆելիքս Էբուե օդանավակայանը և Լարիվո ծովային նավահանգիստը։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոմունայի տարածքում գտնվում է 234 մետր բարձրությամբ Գրան-Մատուրի լեռը, որը հանդիսանում է առավելագույն բարձրություն։ Կոմունան հյուսիսում սահմանակից է Ատլանտյան օվկիանոսին։ Այստեղ գտնվում է ծովային նավահանգիստ: Կոմունան հյուսիսում սահմանակից է նաև Կայեննա կոմունային, արևելքում՝ Ռեմիր-Մոնժոլի կոմունային, հարավում՝ Ռուրա կոմունային, արևմուտքում` Մոնսիների-Տոննեգրանդ և Մակուրիա կումունաներին։

Կլիման բարձր խոնավությամբ արևադարձային տիպի է։ Տեղանքի դասավորությունը քաոսային է: Կոմունայից կենտրոնից դուրս կան այլ բնակավայրերի հետ հիմնական ճանապարհներ, որոնք տանում են դեպի Կեյեննա, Մակուրիա և Ֆելիքս Էբուե օդանավակայան։

Կոմունան կազմված է մի քանի շրջաներից՝ Մակուրի քաղաք ու Կոպեիա և Գրանադիլիա արվարձաններ, Ֆելիքս Էբուի օդանավակայան և Կոնկորդ քաղաք, Լարիվո նավահանգիստ և արվարձան, Դեզիրե, Շեմեն-դե-լյա-Լևե, Ստուպան և Դեգրա-սյուր-լե-Մաուրի, Սենտ-Ռոզ-դե-Լիմա, Բալատա, Կոնյո-Լարիվո, Լա-Շոմյեր։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մատուրի կոմունան եղել է հին Տուր-դե-Լիլ արվարձանի մի մասը և հիմնադրվել է 1656 թվականին։ Այդ ժամանակից պահպանվում է Սուրբ Միխայիլ եկեղեցին, որը կառուցվել է 1662 թվականին։ 1736 թվականին Կայեննայի նահանգապետ Անրի Դյուսսոլ դե Լամիրանդը Կայեննայի և Մատուրիի միջև հող է ձեռք բերել, որից հետո սկսել է փորել Ֆուլյե ջրանցքը, որպեսզի միացնի Մաուրի և Կայեննա գետերը։ Այդ ջրանցքը պետք է իրար կապեր նաև Կայեննան, Կաբասան, Ռեմիր-Մոնժոլին և Ռուրը։ Ֆուլյե ջրանցքը բացվել է նահանգապետի պաշտոնակատար Անրի Պուավիլեն դե Կրեսնեի կողմից։

XIX դարում Ֆուլյե ջրանցքի և Մաուրի գետի միաձուլման վայրում կառուցվել է Տրիո բերդը։ Կայեննայի նահանգապետ Անտուան Ֆիլիպ Լեմուան Ֆուլյե ջրանցքի վրայով կառուցել է կամուրջ Կայեննայի և Մատուրիի միջև ճանապարհորդություն իրականացնելու համար։

1879 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Գվիանա կոմունայի կազմակերպման մասին հրամանագիրը նախատեսում էր ստեղծել Իլլ-դե-Կայենն և Տուր-դե-Լիլ համայնքը, որը մտնելու էր Իլ-դե-Կայենն քաղաքի կազմի մեջ։

1880 թվականի մայիսի 30-ի ընտրություններից հետ Տուր-դե-Լիլը դարձավ առանձին քաղաք։ Առաջին անգամ քաղաքային խորհրդում ընտրվեցին վեց խորհրդականներ:

1891 թվականին Տուր-դե-Լիլ քաղաքը վերանվանվել է Մատուրի։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2010 թվականին կոմունայի բնակչությունը կազմել է ավելի քան 28 000 մարդ: Ազգային կազմը դա առաջին հերթին կրեոլները և եվրոպացիներն են: Բնակչությունը մշտապես աճում է արտագաղթի հաշվին։

Տարի Բնակչություն
2013 30 244 մարդ
2015 32 427 մարդ [2]
Ժողովրդագրական վիճակագրության փոփոխությունը
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2007 2010
10152 18032 24893 28110
Աղբյուր[3]

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոմունայի տնտեսության մեծ մասը կապված է Լարիվո նավահանգստի հետ` Ֆրանսիայի 9-րդ ձկնորսական նավահանգիստը, որը մասնագիտանում է ծովախեցգետինով և սնեպերով։ Լարիվո ձկնորսական նավահանգիստը ղեկավարում է Գվիանայի Առևտրային և արդյունաբերական պալատը։ Կոմունայի տնտեսության մեջ կարևոր տեղ է գրավում նաև Ֆելիքս Էբուե օդանավակայանը, իրականացնում է միջազգային չվերթներ և Ֆրանսիական Գվիանայի միակ միջազգային օդանավակայանն է։

Մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոմունայում մեծ ուշադրություն է դարձվում էկոլոգիային և սպորտին։ Կոմունայի տարածքում գտնվում է Մոն Գրան-Մատուրի ազգային արգելոցը[4]։ Մատուրիի գլխավոր մարզական կառույցը Ժորժ Տեոլադի անվան տարածաշրջանային սպորտի պալատն է։ Մատուրիում կա նաև Մատուրիի մունիցիպալ մարզադաշտը, Բյենբենյուի սպորտային սրահը, Մատուրի ծովային կենտրոնը, գործում են երեք ֆուտբոլային ակումբներ` «Մատուրի», «Բլակ Սթարս», «Բալատա Աբրեբա», հանդբոլի և վոլեյբոլի ակումբեր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Code Officiel Géographique
  2. 2,0 2,1 Recensement de la population 2015 — 2017.
  3. «Matoury» (ֆրանսերեն)։ l'Insee 
  4. «Mont Grand Matoury» (ֆրանսերեն)։ Réserves naturelles de France 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]